Tháng 11 sẽ có phương án về bộ sách giáo khoa chuẩn toàn quốc

Chiều 22/10, Quốc hội thảo luận ở tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục, Luật Giáo dục đại học (sửa đổi) và Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi).

Cần thiết có một bộ sách giáo khoa dùng chung trong cả nước

Quang cảnh phiên thảo luận tổ của Đoàn ĐBQH TP Hà Nội

Tại tổ Hà Nội, một trong những vấn đề nhận được nhiều ý kiến là việc thống nhất một bộ sách giáo khoa dùng chung trong cả nước.

Đại biểu Nguyễn Anh Trí cho biết việc thống nhất một bộ sách giáo khoa là chủ trương đúng đắn và cần thiết. Tuy nhiên, ông đặt câu hỏi: “Dự kiến sẽ sử dụng bộ sách nào và thời gian thực hiện ra sao?”

Theo đại biểu, kế hoạch đang đặt ra là từ năm học 2026-2027 sẽ áp dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất là có vẻ hơi gấp, vì nay đã gần hết năm 2025.

Ông Trí cũng băn khoăn khi dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục lại chưa có quy định cụ thể về vấn đề này. “Nếu Quốc hội thông qua luật tại kỳ họp này thì đây sẽ là căn cứ pháp lý để vận dụng. Vì vậy, tôi đề nghị cần bổ sung nội dung này để Bộ có thể dễ dàng triển khai” - ông nhấn mạnh.

Đại biểu Nguyễn Tuấn Thịnh cho rằng việc triển khai từ năm học 2026-2027 là “rất khó và thách thức nhưng bắt buộc phải làm để thể chế hóa Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị”.

Ông Thịnh dẫn nội dung dự luật quy định Nhà nước sẽ cung cấp một bộ sách giáo khoa sử dụng thống nhất toàn quốc, bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục, hiện đại, phù hợp với mục tiêu đào tạo. Chính phủ cũng sẽ miễn phí sách giáo khoa cho học sinh và thực hiện các giải pháp xã hội hóa phù hợp.

ĐBQH Nguyễn Anh Trí phát biểu thảo luận tổ

Theo đại biểu, đây là quy định hợp lý, song cần tính toán cách triển khai sao cho khả thi. “Nên in sách giáo khoa tặng cho các nhà trường, sau đó học sinh mượn để học. Cách này vừa miễn phí, vừa tiết kiệm, tránh tình trạng mỗi năm lại phải mua mới. Nếu học sinh làm hư, mất thì bồi thường hoặc mua lại. Như vậy sẽ thuận lợi khi thực hiện chủ trương miễn phí sách giáo khoa" - ông đề xuất.

Giải trình về vấn đề một bộ sách giáo khoa thống nhất, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn cho rằng đại biểu Nguyễn Anh Trí không nên quá lo lắng.

Ông cho biết Bộ đang xây dựng Đề án thống nhất một bộ sách giáo khoa, trong đó có phương án cụ thể và sẽ xin ý kiến Tổng Bí thư trước khi trình Thủ tướng phê duyệt.

“Chúng tôi cố gắng trong tháng 11 sẽ có phương án chính thức. Khi hoàn thiện, Bộ sẽ báo cáo lại để các đại biểu nắm rõ" - Bộ trưởng nói.

Sửa 3 luật giáo dục để mở đường cho phát triển

Tại phiên thảo luận tổ, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn cũng có những chia sẻ sâu sắc về định hướng sửa đổi 3 dự án luật giáo dục, nhấn mạnh tinh thần đổi mới, cầu thị và kiến tạo.

ĐBQH Nguyễn Tuấn Thịnh phát biểu thảo luận tổ

Theo Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn, quá trình xây dựng và sửa đổi ba luật lần này không chỉ nhằm tháo gỡ khó khăn, khắc phục hạn chế mà còn để mở đường cho sự phát triển.

Các dự án luật thể hiện tinh thần thể chế hóa Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, đồng thời tiếp nối Nghị quyết số 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT, cũng như các kết luận, chủ trương lớn của Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương và Chính phủ.

Một trong những vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm là quy định về bác sĩ nội trú, bác sĩ chuyên khoa I, chuyên khoa II. Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn cho biết, Ban soạn thảo sẽ nghiên cứu kỹ lưỡng, cầu thị để có hướng xử lý phù hợp. Những bác sĩ nội trú, chuyên khoa là lực lượng có chuyên môn rất cao, xứng đáng được ghi nhận, tôn vinh và đãi ngộ tương xứng. Tuy nhiên, việc công nhận văn bằng, trình độ cần được xem xét hài hòa với khung trình độ quốc gia để đảm bảo thống nhất.

Liên quan đến cơ chế đặc thù cho Đại học Quốc gia, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn nhấn mạnh: “Cũng như Thủ đô Hà Nội có Luật Thủ đô, 2 Đại học Quốc gia cần cơ chế đặc biệt để thực hiện sứ mệnh đầu tàu trong giáo dục đại học”. Việc Thủ tướng bổ nhiệm Giám đốc Đại học Quốc gia là cần thiết để khẳng định tính đặc thù và vai trò chiến lược của hai đơn vị này".

Về điều khoản chuyển tiếp trong luật, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn giải thích: “Khi nhiệm kỳ của Hội đồng trường kết thúc, để tránh khoảng trống lãnh đạo, hiệu trưởng hoặc giám đốc vẫn tạm thời điều hành cơ sở giáo dục cho đến khi có nhân sự mới. Đây là quy định mang tính kỹ thuật, nhằm bảo đảm hoạt động không bị gián đoạn”.

Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn cho biết, mô hình “đại học vùng” tiếp tục được duy trì vì đã chứng minh được vai trò quan trọng trong phát triển giáo dục đại học tại các khu vực. Đại học vùng là mô hình ổn định, được khẳng định trong nhiều nghị quyết của Trung ương và Bộ Chính trị, góp phần phát triển đồng đều các vùng miền.

Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn phát biểu tại phiên thảo luận tổ chiều 22/10

Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn cũng khẳng định, Bộ GD&ĐT sẽ rà soát để tạo điều kiện tốt nhất cho nghiên cứu và phát triển trong các cơ sở giáo dục, tránh chồng chéo với Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Bên cạnh đó, hội đồng khoa học và đào tạo trong các trường cần mở rộng thành phần, bao gồm doanh nghiệp, cơ quan tuyển dụng, cựu học sinh - những người trực tiếp sử dụng sản phẩm nghiên cứu và lao động đào tạo.

Đề cập đến việc không tổ chức hội đồng trường khi luật mới có hiệu lực, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn cho biết, Bộ GD&ĐT và Ban Tổ chức Trung ương đang phối hợp xây dựng đề án để đảm bảo quá trình chuyển tiếp diễn ra suôn sẻ. Đến ngày luật có hiệu lực, bộ máy mới phải sẵn sàng vận hành, không để gián đoạn công tác lãnh đạo, quản lý. Việc tích hợp vai trò Bí thư Đảng ủy và Hiệu trưởng hoặc Giám đốc cơ sở giáo dục cần được cân nhắc kỹ lưỡng, bảo đảm phù hợp cả về phía Đảng và chính quyền.

Cảm ơn các đại biểu Quốc hội đã đóng góp nhiều ý kiến tâm huyết, xác đáng, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn khẳng định Bộ GD&ĐT sẽ tiếp thu, nghiên cứu kỹ lưỡng để hoàn thiện các dự án luật, hướng tới một hệ thống giáo dục phát triển bền vững, tiên tiến, phục vụ con người và đất nước.

“Những gì là góp ý, chúng tôi xin tiếp thu. Những gì cần giải thích, sẽ giải thích đầy đủ. Và những gì cần điều chỉnh, sẽ điều chỉnh thật kỹ lưỡng - với tinh thần cầu thị, trách nhiệm và khát vọng đổi mới” - Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn nhấn mạnh.

Hạnh Nguyên