Thấu hiểu bản thân hơn khi viết ra mỗi ngày

Cuốn sách “Viết và sống” (tựa gốc: Bird by Bird) của Anne Lamott dù đã ra mắt hơn 30 năm, vẫn luôn được xem là quyển cẩm nang không thể thiếu, dành cho bất cứ ai muốn bước vào thế giới của câu chữ và sống sâu sắc hơn qua việc viết.

Viết chính là hành trình chữa lành và thấu hiểu bản thân

Tựa gốc “Bird by Bird” của cuốn sách, khởi nguồn từ một câu chuyện trong thời thơ ấu của tác giả Anne Lamott. Lúc anh trai của Anne Lamott mười tuổi, cậu bé cần viết một bài báo cáo về các loài chim trong thời hạn ba tháng nhưng lại cảm thấy bất lực trước khối lượng công việc khổng lồ phải hoàn thành. Vào lúc cậu sắp bật khóc, người cha đã đến và khuyên nhủ: “Từng con chim một thôi, con trai. Chỉ cần giải quyết từng con chim một”.

Lời khuyên này đã trở thành phương châm sống và viết của Anne Lamott, đồng thời cũng là thông điệp mà bà muốn gửi gắm đến mọi độc giả: Bất kỳ công việc lớn lao nào cũng có thể hoàn thành nếu ta kiên nhẫn làm từng bước nhỏ.

Cuốn sách “Viết và sống” được xây dựng từ những bài giảng của Anne trong lớp dạy viết, kết hợp với hồi ức cá nhân, trải nghiệm sáng tác và những quan sát của bà về nghề viết. Cái hay của cuốn sách nằm ở chỗ, Anne Lamott không đưa ra những mẹo vặt hay phương pháp viết mà bàn sâu hơn về bản chất của sáng tạo và ý nghĩa của nó với cuộc sống. Đồng thời bà cũng chỉ ra những khó khăn mà chúng ta có thể gặp phải trong quá trình viết, từ đó khắc phục chúng.

“Viết và sống” không đơn thuần là một cuốn sách về viết. Đó là một hành trình khám phá bản thân qua từng trang viết.

Ngày nay, chỉ với một câu lệnh, các công cụ AI có thể cho ra hàng loạt trang viết với tốc độ cực nhanh, thậm chí là đúng chính tả và mượt mà hơn cả con người. Tuy vậy, những bài viết như thế rất dễ nhận ra vì thiếu hụt cảm xúc, không có chiều sâu tư tưởng và dấu ấn riêng biệt của người viết. Ngược lại, những câu chữ mà ta viết, dù đôi khi vụng về, ngắc ngứ, vẫn mang theo cảm xúc, trải nghiệm và góc nhìn đa chiều mà máy móc khó có thể bắt chước.

Vì thế, viết với Anne, không chỉ là một kỹ năng mà còn là cách sống. Rất nhiều người nghĩ, trở thành người viết thì mục tiêu sau cùng là xuất bản sách nhưng sự thật không phải vậy. Việc xuất bản sách không biến người viết thành một phiên bản tốt đẹp hơn hay hạnh phúc hơn nhưng quá trình viết thì khác. Chính trong giây phút để con chữ được thoát ra, có một sự thay đổi đang âm thầm diễn ra bên trong người viết. Họ cảm thấy thấu hiểu mình hơn, tăng khả năng quan sát và lắng nghe thế giới sâu hơn, cảm thông nhiều hơn với những điều mong manh trong đời sống…

Nhiều nghiên cứu cho thấy việc viết lách có thể giúp hóa giải căng thẳng và những tổn thương trong tâm trí. Nghiên cứu của tiến sĩ James Pennebaker chỉ ra rằng những người viết ra suy nghĩ về nỗi đau quá khứ trong 4 ngày liên tục, mỗi ngày 15 phút có thể cải thiện hệ miễn dịch, từ đó sức khỏe tinh thần tốt lên rõ rệt. Hay nghiên cứu của Emmons và McCullough năm 2003 cho thấy những người viết ra 5 điều họ biết ơn cho mỗi tuần trong 10 tuần liên tục có mức độ hạnh phúc tăng lên 25%.

Tác giả Anne Lamott

Vì lẽ đó, “Viết và sống” không chỉ cần thiết với những ai cầm bút mà còn hữu ích cho những độc giả thông thường. Mỗi người chúng ta đều có một vài câu chuyện để kể, và mỗi câu chuyện đều xứng đáng được viết ra, dù khởi đầu nhỏ bé, vụng về hay đầy nghi ngại.

Đó có thể là một câu chuyện ta muốn dành tặng cho người thân yêu sắp rời xa cuộc đời, có thể là một lời nhắn gửi cho tương lai, hay chỉ đơn giản là một đoạn ký ức muốn kể cho con cháu sau này. Cứ viết từng chút, “giải quyết từng con chim một”. Cho dù không thể in thành sách thì những câu chữ đó cũng sẽ giúp bạn giải tỏa hoặc tìm ra hướng đi cho mình

Hương Thu