“Thế hệ độc lập 4.0” tiếp lửa từ mùa thu lịch sử

Trí thức trẻ mang hồn Việt ra thế giới

Ở tuổi 35, GS.TS Nguyễn Nhật Nguyên (sinh năm 1989) đã trở thành một trong số ít học giả gốc Á được nước Pháp công nhận học hàm Giáo sư cấp quốc gia ngành Khoa học quản trị. Con đường từ một làng quê Việt Nam đến Viện Kinh doanh Rouen (Đại học Rouen Normandy, Pháp) không chỉ là hành trình tri thức vươn tầm quốc tế mà còn là câu chuyện tìm lại bản sắc và phụng sự quê hương bằng tri thức.

GS.TS Nguyễn Nhật Nguyên

Đằng sau những danh xưng lấp lánh là những trăn trở rất người. Anh tự đặt cho mình 3 câu hỏi “la bàn đời mình”: Tôi là ai? Tôi làm gì? Tôi phải làm thế nào? Những câu hỏi tưởng chừng giản đơn ấy lại trở thành động lực để anh Nhật Nguyên không ngừng tiến về phía trước, chinh phục học hàm phó giáo sư ở tuổi 30 và rồi giáo sư quốc gia ở tuổi 35.

Trong diễn đàn Trí thức trẻ Việt Nam toàn cầu lần VI năm 2025 diễn ra tại Hà Nội, bài phát biểu của anh để lại nhiều dư âm: “Hội nhập không có nghĩa là hòa tan. Tri thức không chỉ để hiểu, mà để hành động có ý nghĩa”. Anh chính là “cây cầu” kết nối văn hóa và khoa học giữa Đông - Tây và mỗi lần trở về Việt Nam, anh đều tìm cách giảng dạy, kết nối doanh nghiệp và góp phần phát triển thị trường trong nước.

“Tôi sống và làm việc ở nước ngoài nhưng chưa bao giờ quên mình là người Việt Nam”, lời khẳng định giản dị ấy chính là “độc lập” của một thế hệ mới: Độc lập trong bản sắc, trong tư duy, trong cách hội nhập mà không đánh mất gốc rễ.

TS Nguyễn Duy Tâm

Nếu như mùa thu 1945, thanh niên “xung phong ra trận” với súng gươm thì mùa thu hôm nay có những trí thức trẻ “ra trận” bằng tri thức khoa học. TS Nguyễn Duy Tâm, nghiên cứu viên sau tiến sĩ tại Đại học Monash (Australia) là một trong số đó. Anh là cố vấn cho nhiều dự án chuyển giao công nghệ năng lượng tái tạo ở Singapore và Việt Nam.

Trong diễn đàn trí thức trẻ toàn cầu 2025, anh đã nêu thông điệp mạnh mẽ: Việt Nam có lợi thế về địa lý và chính sách để trở thành quốc gia đi đầu trong năng lượng sạch, hướng tới mục tiêu Net-zero. Theo anh, để làm được điều đó cần đồng bộ ba trụ cột: Công nghệ, ứng dụng kỹ thuật hiện đại, giảm chi phí và tối ưu nguồn lực; vật liệu, tái chế, sử dụng vật liệu thân thiện môi trường, phát triển quy trình tái chế rác thải công nghệ; chính sách, nhân lực, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy STEM, hỗ trợ khởi nghiệp xanh.

Một trong những hướng đi anh theo đuổi là hydro xanh, giải pháp năng lượng tương lai giúp khắc phục tính gián đoạn của điện mặt trời và điện gió. Anh đang xúc tiến để công nghệ này sớm được ứng dụng thực tiễn tại Việt Nam.

Với anh Tâm, thành công không phải bắt đầu từ đâu, mà từ tinh thần không ngừng học hỏi, bền bỉ và không bỏ cuộc. Đó cũng chính là tinh thần “tự lực” của thế hệ trẻ hôm nay, phiên bản hiện đại của tinh thần “tự giải phóng” của thanh niên năm 1945.

Thiếu tá Lê Thị Mai Ly

Hành trình gieo hạt, thắp sáng khát vọng

Nếu những nhà khoa học tỏa sáng bằng tri thức, các công trình nghiên cứu… thì giữa đời sống hằng ngày ở Hà Nội, những chiến sĩ công an lại tiếp nối tinh thần xung kích bằng sự tận tụy phục vụ Nhân dân.

Thiếu tá Lê Thị Mai Ly (sinh năm 1988) hiện công tác tại Công an phường Phúc Lợi, thành phố Hà Nội, là một gương mặt tiêu biểu. Sinh ra trong gia đình có truyền thống công an, từ nhỏ cô đã ấp ủ khát vọng khoác lên mình màu áo xanh.

Từng công tác tại nhiều đơn vị như Cảnh sát giao thông - Trật tự, Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ, tham gia tổ võ thuật tình huống Công an thành phố Hà Nội, cô vừa mạnh mẽ vừa mềm mại. Trong xử lý công việc, sự quyết đoán giúp cô giải quyết hiệu quả; trong giao tiếp với dân, sự dịu dàng khiến cô gần gũi, được tin tưởng.

Nữ thủ khoa Tá Mai Linh

Một kỷ niệm nhỏ nhưng cô nhớ mãi, giúp một cụ già bị lạc đường trở về nhà. “Nhận được cái nắm tay thật chặt của cụ, tôi cảm nhận rõ ràng nhất ý nghĩa của hai chữ phục vụ”, nữ thiếu tá chia sẻ.

Thông điệp mà nữ thiếu tá gửi đến thế hệ công an trẻ Thủ đô cũng chính là tinh thần xuyên suốt của thế hệ độc lập 4.0: “Hãy luôn giữ trong tim ngọn lửa nhiệt huyết, kiên định với lý tưởng phục vụ Tổ quốc và Nhân dân. Mỗi hành động, mỗi nhiệm vụ dù nhỏ cũng góp phần xây dựng hình ảnh người chiến sĩ Công an Thủ đô bản lĩnh, trí tuệ, nhân văn”.

Thế hệ trẻ hôm nay không chỉ khẳng định mình trong khoa học, bảo vệ Tổ quốc, mà còn ở lĩnh vực tri thức ngoại giao, văn hóa. Bạn Tá Mai Linh, thủ khoa ngành Ngôn ngữ Anh, Học viện Ngoại giao (GPA 3.91/4.0), đã biến tiếng Anh thành “hộ chiếu tri thức” để tiếp cận nguồn học liệu toàn cầu. Song song với học tập, Linh tích cực tham gia dự án cộng đồng, trong đó có DAV Leadership Programme, nơi cô vừa là học viên vừa là trợ giảng, lan tỏa tri thức và tinh thần tiên phong đến thế hệ sau.

“Thế hệ độc lập 4.0” hôm nay bày tỏ niềm tự hào Việt Nam

Cô gái trẻ luôn tâm niệm: Học tập và cống hiến không chỉ là trách nhiệm mà còn là cách gieo hạt giống mới trên mảnh đất mình đã được ươm mầm. Lòng biết ơn và ý thức về cội nguồn chính là động lực để Linh không ngừng nỗ lực, để “từ những gì đã được nhận, lại tiếp tục trao đi”.

Mai Linh đã nói thay tiếng lòng của một thế hệ: “Những cơ hội và tri thức hôm nay là kết quả của biết bao thế hệ đi trước đã hi sinh. Chúng ta học tập, cống hiến không chỉ cho bản thân, mà để nối dài dòng chảy ấy cho mai sau”.

Nếu mùa thu 1945 là mùa thu của cách mạng, của khát vọng giành độc lập dân tộc thì mùa thu của thế hệ trẻ hôm nay là mùa thu của tri thức, bản lĩnh và khát vọng cống hiến trong kỷ nguyên toàn cầu hóa.

Thế hệ trẻ hôm nay đang viết tiếp câu chuyện mùa thu lịch sử

Từ GS trẻ Nguyễn Nhật Nguyên nơi trời Âu, TS Nguyễn Duy Tâm giữa các phòng thí nghiệm năng lượng, đến nữ thiếu tá Mai Ly tại Thủ đô Hà Nội hay thủ khoa Mai Linh trong giảng đường Ngoại giao, tất cả đều cùng chung một ngọn lửa: Phụng sự Tổ quốc bằng trí tuệ, hành động và tấm lòng.

Họ là minh chứng sống động rằng tinh thần độc lập, tự cường, tiên phong của thế hệ 1945 vẫn đang được tiếp nối, chuyển hóa thành sức mạnh mềm trong thế kỷ 21 và đó chính là “thế hệ độc lập 4.0”, những người trẻ vừa hội nhập quốc tế, vừa giữ vững bản sắc, vừa dấn thân để viết tiếp câu chuyện mùa thu lịch sử bằng ngôn ngữ của thời đại mới.

Lê Dung