Thêm nhiều nhóm phương tiện được miễn phí sử dụng đường bộ

Mới đây, Cục Đăng kiểm Việt Nam (Bộ Xây dựng) có văn bản gửi các cơ sở đăng kiểm về việc hướng dẫn triển khai quy định mới về thu phí sử dụng đường bộ theo Nghị định số 364/2025/NĐ-CP của Chính phủ, có hiệu lực thi hành từ 1/1/2026 thay thế Nghị định 90/2023.

Thêm nhiều nhóm phương tiện được miễn phí đường bộ

Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết, Luật Trật tự an toàn giao thông (TTATGT) đường bộ quy định: Xe ô tô không bao gồm xe chở người 4 bánh có gắn động cơ và xe chở hàng 4 bánh có gắn động cơ.

Trong khi đó, Nghị định 364/2025 quy định xe ô tô theo quy định của pháp luật về TTATGT đường bộ, được cấp chứng nhận đăng ký xe, gắn biển số xe và giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường theo quy định của pháp luật là đối tượng chịu phí sử dụng đường bộ, trừ các đối tượng được miễn thu phí theo quy định tại Nghị định.

Do đó, kể từ ngày Nghị định 364/2025 có hiệu lực (tức 1/1/2026), xe chở người bốn bánh có gắn động cơ và xe chở hàng bốn bánh có gắn động cơ sẽ không thuộc đối tượng chịu phí.

Bên cạnh đó, Nghị định 364/2025 cũng sửa đổi quy định về trường hợp xe ô tô không chịu phí sử dụng đường bộ, bao gồm: Xe bị hư hỏng không sử dụng được; xe bị thải bỏ, bị mất không tìm được và chủ xe đề nghị thu hồi chứng nhận đăng ký xe, biển số xe theo quy định pháp luật trật tự, an toàn giao thông đường bộ" và Xe bị tịch thu; xe bị tạm giữ trong thời gian từ 30 ngày trở lên.

Ảnh minh hoạ

Trước đây, Nghị định 90/2023 chỉ quy định 2 trường hợp xe bị hủy hoại do tai nạn hoặc thiên tai; xe bị tịch thu hoặc bị thu hồi giấy chứng nhận đăng ký xe, biển số xe thì không phải chịu phí sử dụng đường bộ.

Song, Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết, trong thực tế có nhiều trường hợp xe bị hủy hoại do nguyên nhân khác ngoài lý do tai nạn hoặc thiên tai; nhiều trường hợp xe bị cơ quan chức năng tạm giữ (như xe gây tai nạn giao thông, xe thuộc tang vật vụ án...) không tham gia giao thông giống như trường hợp xe bị tịch thu từ 30 ngày trở lên. Mặt khác, qua rà soát pháp luật hiện hành chưa có quy định về xe ô tô "bị hủy hoại".

Do đó, việc bổ sung chi tiết các trường hợp như Nghị định mới là phù hợp với thực tiễn. Bên cạnh đó, Nghị định còn quy định chung "xe tạm dừng tham gia giao thông liên tục từ 30 ngày trở lên" không chịu phí sử dụng đường bộ.

Trước đây, chỉ có xe của doanh nghiệp, hợp tác xã kinh doanh vận tải dừng nghỉ lưu hành từ 30 ngày trở lên mới thuộc đối tượng không chịu phí. Với quy định mới, sẽ áp dụng chung cho tất cả các đối tượng nếu có nhu cầu dừng nghỉ lưu hành từ 30 ngày trở lên (bao gồm cả trường hợp xe bị tai nạn đến mức không thể tiếp tục lưu hành phải sửa chữa từ 30 ngày trở lên).

Ngoài ra, nếu như Nghị định 90/2023 quy định: Xe của doanh nghiệp không tham gia giao thông, không sử dụng đường thuộc hệ thống giao thông đường bộ hoặc xe đang tham gia giao thông, sử dụng đường thuộc hệ thống giao thông đường bộ chuyển sang không tham gia giao thông, không sử dụng đường thuộc hệ thống giao thông, chỉ sử dụng trong phạm vi: Trung tâm sát hạch lái xe; nhà ga; cảng; khu khai thác khoáng sản; khu nuôi trồng, sản xuất, chế biến nông, lâm, thủy sản; công trường xây dựng... không chịu phí sử dụng đường bộ.

Thì tại Nghị định mới, Chính phủ đã bổ sung thêm đối tượng "hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh" và mở rộng phạm vi xe chạy trong phạm vi đất nội bộ là khu vui chơi, giải trí, thể thao, di tích lịch sử, bệnh viện, trường học cũng sẽ không chịu phí sử dụng đường bộ.

Đồng thời thay khái niệm "không sử dụng đường thuộc hệ thống giao thông đường bộ" thành "không sử dụng đường dành cho giao thông công cộng" để phù hợp với quy định tại Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ.

Mặt khác, sửa đổi quy định, cho phép xe bị mất trộm trong thời gian từ 30 ngày trở lên sau đó tìm được, thu hồi và giao lại cho chủ xe cũng không phải chịu phí đường bộ.

Phân biệt mức thu phí giữa xe kinh doanh và không kinh doanh vận tải

Đáng chú ý, nếu như Nghị định 90/2023 quy định mức thu phí đối với xe con dưới 10 chỗ ngồi của cá nhân là 130.000 đồng/tháng; của tổ chức là: 180.000 đồng tháng thì tại Nghị định mới lại quy định theo hướng phân loại mức phí giữa xe có kinh doanh vận tải hoặc không.

Nghị định mới đã bỏ phương thức nộp phí theo tháng, chỉ còn phương thức nộp phí theo chu kỳ kiểm định và phương thức nộp phí theo năm dương lịch

Cụ thể, với xe chở người đến 8 chỗ (không kể chỗ của người lái xe) không kinh doanh vận tải sẽ áp dụng mức phí là 130.000 đồng/tháng; xe kinh doanh vận tải là 180.000 đồng/tháng.

Các loại xe khác mức phí đều giữ nguyên như quy định trước đây và chỉ cập nhật khái niệm về loại xe theo quy định của Luật TTATGT đường bộ năm 2024 như: "xe chở người dưới 10 chỗ ngồi" thành "xe chở người đến 8 chỗ (không kể chỗ của người lái xe)", "Xe chở người dưới 25 chỗ" thành "xe chở người đến 24 chỗ (không kể chỗ của người lái xe)", "Xe chở người dưới 40 chỗ" thành "xe chở người đến 39 chỗ (không kể chỗ của người lái xe)".

Mặt khác, do chu kỳ kiểm định của xe ô tô xác định theo loại phương tiện và thời gian sản xuất nên không còn chu kỳ kiểm định 18 tháng, nên Nghị định mới cũng bỏ mức thu phí theo chu kỳ kiểm định 18 tháng để phù hợp.

Bỏ phương thức nộp phí theo tháng

Theo quy định trước đây tại Nghị định 90/2023 về phương thức tính, nộp phí, ngoài phương thức nộp phí theo chu kỳ kiểm định còn phương thức nộp phí theo năm dương lịch và nộp phí theo tháng.

Tuy nhiên, Nghị định mới đã bỏ phương thức nộp phí theo tháng, chỉ còn phương thức nộp phí theo chu kỳ kiểm định và phương thức nộp phí theo năm dương lịch.

Mặt khác, quy định rõ xe ô tô được thanh lý, phát mại (bao gồm cả xe ô tô có nguồn gốc từ xe ô tô của lực lượng quân đội, công an, trừ xe ô tô mang biển số xe có seri "KT"), chủ xe mới (sau khi xe đã được cấp chứng nhận đăng ký xe ô tô theo chủ mới) chỉ phải nộp phí từ thời điểm mang xe đi kiểm định để lưu hành.

Ngọc Diệp