Thúc đẩy chuyển đổi xanh cho phát triển vùng Đồng bằng sông Cửu Long

Ngày 22/11, tại Trường Chính trị Đồng Tháp, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học cấp Bộ với chủ đề “Chuyển đổi xanh ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long: Cơ hội, thách thức và giải pháp”.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại Hội thảo khoa học “Chuyển đổi xanh ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long: Cơ hội, thách thức và giải pháp”

Hội thảo thu hút hơn 70 bài tham luận của các Tỉnh ủy, Thành ủy; lãnh đạo và cán bộ thực tiễn ở các Sở, ban, ngành; lực lượng vũ trang các tỉnh, thành phố vùng Đồng bằng sông Cửu Long, Đông Nam Bộ cùng nhiều nhà khoa học đến từ các trường đại học, học viện.

Hội thảo diễn ra trong hai phiên làm việc. Phiên thứ nhất gồm phần trình bày tham luận và thảo luận mở. Phiên thứ hai là tọa đàm bàn tròn, tập trung trao đổi sâu về những nội dung trọng tâm của chủ đề.

Các đại biểu làm rõ nhiều vấn đề từ lý luận đến thực tiễn, nhất là việc tiếp cận chuyển đổi xanh theo bốn tiểu vùng sinh thái của Đồng bằng sông Cửu Long nhằm bảo đảm phù hợp với quy luật tự nhiên, đặc trưng tài nguyên và cấu trúc kinh tế của vùng.

Báo cáo đề dẫn cho thấy Đồng bằng sông Cửu Long đang bước vào giai đoạn then chốt của tiến trình tái cấu trúc mô hình tăng trưởng và đổi mới phương thức quản trị để thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu.

Trong bối cảnh toàn cầu đối mặt nhiều biến động như dịch chuyển chuỗi cung ứng, yêu cầu ngày càng cao về tiêu chuẩn xanh trong thương mại và đầu tư, quá trình chuyển đổi xanh không còn là lựa chọn mà trở thành điều kiện bắt buộc để tiếp cận thị trường quốc tế. Đây cũng là thước đo năng lực cạnh tranh và uy tín của mỗi quốc gia, địa phương và doanh nghiệp.

Các đồng chí chủ trì hội thảo

Các tham luận gửi đến hội thảo phân tích cơ sở lý luận về chuyển đổi xanh, đồng thời tổng hợp kinh nghiệm quốc tế và trong nước. Nhiều ý kiến khẳng định chuyển đổi xanh là yêu cầu cấp thiết nhằm đảm bảo phát triển bền vững, tạo cơ hội tái cơ cấu mô hình tăng trưởng theo hướng phát thải thấp, tiết kiệm năng lượng, sử dụng hiệu quả tài nguyên và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Việt Nam đã thể hiện quyết tâm chính trị thông qua cam kết đưa phát thải ròng về “0” vào năm 2050, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của Nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng.

Đối với Đồng bằng sông Cửu Long - trung tâm nông nghiệp của cả nước, các thách thức về biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng. Tình trạng xâm nhập mặn, thiếu nước ngọt, sụt lún đất và suy giảm phù sa làm thu hẹp không gian sinh kế của hàng triệu người dân.

Hội thảo cũng chỉ ra hàng loạt điểm nghẽn lớn: hệ thống thể chế chuyển đổi xanh chưa đồng bộ; chi phí công nghệ xanh còn cao; khả năng tiếp cận nguồn lực tài chính xanh còn hạn chế; sự chênh lệch giữa ban hành chính sách và triển khai thực tiễn.

Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Đồng Tháp Châu Thị Mỹ Phương phát biểu tại hội thảo

Phát biểu tại hội thảo, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Đồng Tháp Châu Thị Mỹ Phương nêu rõ chuyển đổi xanh là yêu cầu tất yếu và là sự lựa chọn chiến lược của Đồng Tháp và toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Theo Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Đồng Tháp, chuyển đổi xanh giúp giảm thiểu tổn thương trước tác động khí hậu, đồng thời tạo “cánh cửa” cho những động lực phát triển mới: “Chuyển đổi xanh không chỉ là nhiệm vụ, mà còn là cơ hội tái cấu trúc nền kinh tế địa phương theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững”.

Đồng chí Châu Thị Mỹ Phương khẳng định kết quả nghiên cứu, thảo luận tại hội thảo sẽ cung cấp luận cứ quan trọng cho hoạch định chính sách, hoàn thiện thể chế và thúc đẩy tiến trình chuyển đổi xanh của vùng.

Phiên thảo luận bàn tròn về giải pháp thúc đẩy chuyển đổi xanh

Trong phần thảo luận, các đại biểu đề xuất nhiều giải pháp trọng tâm. Nhà nước được xác định giữ vai trò “nhạc trưởng” trong hoàn thiện cơ chế liên kết vùng, xây dựng khung pháp lý rõ ràng và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp đầu tư công nghệ xanh.

Cộng đồng doanh nghiệp cần tăng tốc đổi mới công nghệ, phát triển chuỗi sản phẩm thân thiện môi trường, tham gia mạnh mẽ vào thị trường carbon.

Người dân được xem là chủ thể quan trọng của quá trình chuyển đổi thông qua tiêu dùng xanh, thay đổi lối sống và thực hành sản xuất bền vững. Một số ý kiến đặc biệt nhấn mạnh vai trò của giáo dục về phát triển bền vững trong nhà trường để hình thành nền tảng nhận thức lâu dài.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương phát biểu tại hội thảo

Phát biểu khai mạc, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương khẳng định chuyển đổi xanh đối với Đồng bằng sông Cửu Long là “tất yếu chiến lược”, là “con đường sống” để vùng thích ứng với biến đổi khí hậu, bảo vệ hệ sinh thái và tái cấu trúc chuỗi giá trị nông nghiệp theo hướng thông minh, tuần hoàn và bền vững.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Mạnh Hùng cho rằng chuyển đổi xanh không chỉ dừng lại ở việc thay đổi kỹ thuật canh tác hay công nghệ xử lý chất thải, mà là quá trình mang tính hệ thống, đòi hỏi đổi mới tư duy phát triển, phương thức quản trị và cách thức huy động, phân bổ nguồn lực.

Theo Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, chuyển đổi xanh mở ra cơ hội lớn giúp vùng Đồng bằng sông Cửu Long tái định vị trong chuỗi giá trị quốc gia và quốc tế thông qua mô hình nông nghiệp sinh thái, công nghiệp chế biến sâu, dịch vụ logistics xanh và du lịch sinh thái chất lượng cao.

Việc tổ chức hội thảo nhằm đánh giá khách quan hiện trạng, nhận diện nút thắt và đề xuất giải pháp khả thi để tiến trình chuyển đổi xanh của vùng đi vào thực chất, đạt được các mục tiêu phát triển dài hạn.

Thái Đào