Ngay sau sự cố cháy khí mê-tan tại Công ty Than Dương Huy - TKV (Quảng Ninh) xảy ra ngày 28/9/2025 khiến ba công nhân tử vong, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện số 177/CĐ-TTg yêu cầu tỉnh Quảng Ninh và Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) phối hợp kiểm tra, khắc phục, rà soát tiêu chuẩn khai thác và vận hành hầm lò để tránh tái diễn tai nạn.
Sự cố nghiêm trọng này cũng khiến các đơn vị than trong tỉnh Quảng Ninh phải xem xét lại toàn bộ quy trình khai thác, đầu tư công nghệ kiểm soát khí mê-tan và định hướng phát triển xanh hơn.
 |
| Thợ lò của Công ty CP Than Hà Lầm sử dụng thiết bị cơ giới hóa làm việc tại 1 gương lò |
Hiện một số mỏ than hầm lò như Khe Chàm, Hà Lầm, Mạo Khê đang thử nghiệm áp dụng công nghệ giám sát khí, khoan tháo khí trước khi khai thác và thu hồi khí mê-tan để sử dụng phát điện tại chỗ.
Trong thực tế, nhiều đơn vị than tại Quảng Ninh đã chủ động đưa vào áp dụng công nghệ giảm tổn thất, cải thiện an toàn và gián tiếp giảm phát thải khí mê-tan.
Để giảm phát thải khí nhà kính trong hoạt động sản xuất, Công ty CP Than Hà Lầm tính toán và đưa những tiến bộ khoa học kỹ thuật, cơ giới hóa vào sản xuất than, tăng tính chất bảo vệ môi trường, hướng tới mục tiêu “Mỏ xanh, sạch, đẹp, mỏ hiện đại an toàn, mỏ ít người”.
Công ty đã thực hiện nhiều giải pháp căn cơ, trong đó áp dụng công nghệ tiên tiến để nâng cao hiệu quả vận hành và giảm phát thải; đầu tư vào các nguồn năng lượng tái tạo như năng lượng mặt trời để thay thế nguồn nhiên liệu hóa thạch; lắp đặt các hệ thống điều khiển điện chiếu sáng tự động, thông minh; thay thế bóng đèn sợi đốt bằng đèn led tiết kiệm điện, đèn cảm ứng chuyển động; cải tiến hệ thống điều hòa không khí; trồng cây xanh…
Theo kịch bản phát thải thông thường (BAU), mức phát thải khí nhà kính năm 2024 của Công ty CP Than Hà Lầm là 191.072,20 tấn CO2td. Công ty đặt mục tiêu đến năm 2030 giảm 9,6% kịch bản phát thải khí nhà kính thông thường, tương đương với 18.324,40 tấn CO2td.
Tuy nhiên, việc triển khai các giải pháp này vẫn đối mặt nhiều thách thức; đòi hỏi vốn đầu tư lớn cùng công nghệ phức tạp. Ngoài ra, điều kiện địa chất của các mỏ hầm lò và yêu cầu an toàn khắt khe khiến việc giảm phát thải khí mê-tan phải tiến hành song song với đảm bảo khai thác ổn định.
Dù còn nhiều khó khăn, Quảng Ninh đã đặt ra mục tiêu rõ ràng: khai thác than phải gắn liền với trách nhiệm giảm phát thải khí mê-tan, cải thiện an toàn lao động và bảo vệ môi trường.
