TP Hồ Chí Minh giải quyết điểm nghẽn giải ngân vốn đầu tư công

Linh hoạt giải quyết vấn đề đầu tư công

Theo báo cáo của Sở Tài chính TP Hồ Chí Minh, đến hết ngày 11/9/2025, tổng giải ngân của thành phố là 53.863,725 tỷ đồng. Trong đó, giải ngân kế hoạch vốn năm 2025 là 53.712,819 tỷ đồng, đạt 45,2% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao và đạt 35,5% kế hoạch vốn thành phố đã triển khai. Từ nay đến cuối năm 2025, thành phố cần tiếp tục giải ngân khoảng 65.000 tỷ đồng để đạt mục tiêu giải ngân 100% vốn giao.

Với kết quả giải ngân vốn đầu tư công hiện nay, tỉ lệ giải ngân vốn của TP Hồ Chí Minh tại thời điểm báo cáo là tương đương với bình quân chung của cả nước được Bộ Tài chính dự kiến (46,3%). Tuy nhiên, nhìn chung việc thực hiện giải ngân vốn của thành phố chưa đạt như kế hoạch đã đề ra.

Các cơ chế, chính sách đặc thù sẽ giúp TP HCM phát huy mạnh mẽ nội lực, tạo động lực để phát triển kinh tế vùng và cả nước (Ảnh minh họa)

Lý giải nguyên nhân giải ngân còn chậm, Sở Tài chính cho biết, liên quan tới việc cập nhật, điều chỉnh quy định trong lĩnh vực đầu tư công. Cụ thể, năm 2025 là năm đầu tiên áp dụng các quy định mới về đầu tư công tại Luật Đầu tư công số 58/2024/QH15 tuy nhiên đến tháng 4/2025, Chính phủ mới ban hành Nghị định số 85/2025/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đầu tư công số 58/2024/QH15. Điều này đã làm ảnh hưởng đến tiến độ thẩm định, quyết định chủ trương đầu tư, điều chỉnh chủ trương đầu tư... các dự án đầu tư công trên địa bàn thành phố.

Đồng thời, quá trình triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp còn phát sinh một số khó khăn, vướng mắc, phát sinh chủ yếu từ khâu tổ chức thực hiện, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ giải ngân vốn đầu tư công của thành phố.

Sở Tài chính lấy ví dụ, trước sắp xếp, TP Hồ Chí Minh, Bà Rịa - Vũng Tàu và Bình Dương đã chủ động thực hiện việc sắp xếp lại các Ban Quản lý dự án chuyên ngành cũng như các Ban Quản lý dự án khu vực cấp huyện theo nguyên tắc giữ nguyên trạng và sáp nhập cơ học để hạn chế tối đa việc ảnh hưởng tới công tác quản lý dự án và giải ngân. Tuy nhiên, việc hoàn thiện cơ sở pháp lý liên quan pháp nhân chủ đầu tư dự án và các công tác tiếp nhận kế hoạch đầu tư công, giải ngân vốn cần thời gian để thực hiện dẫn đến tình trạng chậm giải ngân trong 2 tháng đầu sau sắp xếp.

Một số nguyên nhân khác được cho là khó khăn trong công tác di dời hạ tầng kỹ thuật điện; thiếu nguồn cung nguyên vật liệu…

Tuyến đường sắt đô thị số 1 (Bến Thành - Suối Tiên), biểu tượng của sự phát triển hiện đại, đánh dấu bước tiến lớn trong việc hiện đại hóa hệ thống giao thông công cộng và giải quyết các vấn đề ùn tắc, ô nhiễm

Trong khi đó, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Lợi cho biết khi ông đi khảo sát kênh Tham Lương thì “có chỗ mình làm tốt, có chỗ chưa tốt, do các thủ tục trước đây nên còn một số hộ dân vẫn chưa giải tỏa được”. Từ đó có thể thấy vướng mắc trong vấn đề giải phóng mặt bằng cũng là nguyên nhân lớn làm chậm tiến độ giải ngân.

Điều này cũng đã được Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được nhắc đến tại Phiên họp tình hình kinh tế - xã hội tháng 8/2025, nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm tháng 9 của UBND thành phố. Theo đó, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh cho rằng, trong khâu giải phóng mặt bằng công trình trọng điểm bị vướng. Nguyên nhân do cấp xã còn lúng túng, thiếu cán bộ, quy chế phối hợp giữa ban bồi thường giải phóng mặt bằng thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường với UBND cấp xã, phường chưa rõ; chưa có sự linh hoạt để giải quyết vấn đề đầu tư công của các ngành, các cấp.

Tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ đầu tư công

Từ những nguyên nhân đã được nêu ra, lãnh đạo thành phố cũng đã có những chỉ đạo để tháo gỡ điểm nghẽn. Tiêu biểu, giữa tháng 9 vừa qua, UBND TP Hồ Chí Minh đã ban hành quyết định thành lập Ban Chỉ đạo các công trình, dự án đầu tư công trọng điểm với 16 thành viên. Trong đó, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được làm Trưởng ban và Phó Chủ tịch UBND thành phố Bùi Xuân Cường làm Phó Trưởng ban Thường trực. Ban Chỉ đạo có nhiệm vụ theo dõi, đôn đốc, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc nhằm đẩy nhanh tiến độ giải ngân và triển khai các dự án trọng điểm.

Đường Vành đai 3 TP HCM đoạn qua khu Vinhomes Grand Park (phường Thủ Đức) nhìn từ trên cao đã dần thành hình với phần cầu cạn ở giữa và hai bên là đường song hành

Bên cạnh đó, tại Hội nghị đánh giá tình hình thực hiện giải ngân vốn đầu tư công trong 9 tháng năm 2025; đề ra những giải pháp 3 tháng cuối năm 2025 và thực hiện kế hoạch đầu tư công trung hạn, giai đoạn 2026 - 2030, Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang gợi mở nhiều nội dung để thành phố xử lý vấn đề này.

Cụ thể, theo Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh, thành phố phải có cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các Ban, Sở, ngành với các phường, xã, đặc khu trong công tác giải ngân vốn đầu tư công và bồi thường, giải phóng mặt bằng.

Trước khối lượng công việc hiện nay ở cấp xã rất lớn, TP Hồ Chí Minh phải hỗ trợ các địa phương thông qua các tổ công tác để kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong công tác giải ngân vốn đầu tư công, nhất là trong bồi thường, giải phóng mặt bằng.

Đồng thời, thành phố sớm có bộ quy trình hướng dẫn trình tự, thủ tục thực hiện các dự án đầu tư công cho các địa phương, trong đó có hướng dẫn việc di dời hạ tầng kỹ thuật điện để triển khai dự án.

Ngoài ra, TP Hồ Chí Minh thiết lập đường dây nóng để tiếp nhận các phản ánh, vướng mắc từ cấp xã để kịp thời xử lý, tháo gỡ nhằm đẩy nhanh tiến độ đầu tư công.

Đối với vấn đề vật liệu thi công các dự án, Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang đề nghị, khẩn trương rà soát lại toàn bộ nhu cầu vật liệu của các dự án trọng điểm; rà soát, thống kê và lập danh mục các mỏ vật liệu xây dựng đang được khai thác trên địa bàn thành phố; trong đó, nghiên cứu có cơ chế để vật liệu san lấp đến thẳng chủ đầu tư thi công công trình để giảm chi phí trung gian.

Nguyễn Trang