TP Hồ Chí Minh hướng tới mục tiêu Net-zero vào năm 2050

Chiều 11/12, Ban Quản lý các khu chế xuất và công nghiệp TP Hồ Chí Minh (HEPZA) phối hợp Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên Hợp Quốc (UNIDO) tổ chức hội thảo thúc đẩy mô hình khu công nghiệp sinh thái.

Các chuyên gia trao đổi tại hội thảo

Định hướng trở thành trung tâm dẫn dắt phát triển xanh

Ông Bùi Minh Trí, Trưởng ban HEPZA cho biết, kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững đã trở thành xu hướng tất yếu trên thế giới. Nhiều quốc gia đang ban hành các tiêu chuẩn thương mại và đầu tư mới, gắn trách nhiệm giảm phát thải khí nhà kính, chuyển đổi năng lượng và bảo vệ môi trường vào hoạt động sản xuất. Việt Nam là quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu, do đó việc chuyển đổi mô hình phát triển, đặc biệt trong lĩnh vực công nghiệp càng trở nên cấp thiết.

Theo ông Trí, vừa qua, Chính phủ Việt Nam đã đưa ra nhiều cam kết mạnh mẽ tại COP26 như: Giảm 9% phát thải khí nhà kính bằng nguồn lực trong nước và 27% bằng hỗ trợ quốc tế vào năm 2030; chấm dứt phá rừng vào năm 2030; xóa bỏ điện than vào năm 2040; đạt Net-zero vào năm 2050.

TP Hồ Chí Minh cũng đã cụ thể hóa các mục tiêu này bằng nhiều kế hoạch, quyết định liên quan đến sản xuất - tiêu dùng bền vững và phát triển kinh tế tuần hoàn. Tại TP Hồ Chí Minh, Khu công nghiệp Hiệp Phước cũng tiếp tục được lựa chọn triển khai dự án “Nhân rộng khu công nghiệp sinh thái để thực hiện kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam”, do UNIDO và Cục Kinh tế Liên bang Thụy Sĩ (SECO) tài trợ. Dự án giai đoạn 2024 - 2028 đã bắt đầu cho thấy kết quả bước đầu, mở ra cơ hội để Hiệp Phước trở thành khu công nghiệp sinh thái theo tiêu chuẩn quốc tế.

Bà Lê Thị Thanh Thảo, Trưởng đại diện UNIDO tại Việt Nam cho biết, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững là xu thế toàn cầu, trong đó các khu công nghiệp giữ vai trò then chốt bởi đây là nơi tập trung phần lớn hoạt động sản xuất. UNIDO đã hỗ trợ 7 quốc gia, bao gồm Việt Nam trong quá trình chuyển đổi khu công nghiệp theo mô hình sinh thái.

Cụ thể, UNIDO đã tập trung hỗ trợ các nước ở hai nhóm giải pháp: Tư vấn chính sách (xây dựng quy định pháp luật, tiêu chuẩn quốc gia, hướng dẫn kỹ thuật) và hỗ trợ kỹ thuật trực tiếp cho các cơ quan quản lý, chủ đầu tư hạ tầng và doanh nghiệp trong khu công nghiệp. Các giải pháp như sản xuất sạch hơn, sử dụng hiệu quả tài nguyên - năng lượng, cộng sinh công nghiệp giúp cải thiện cả ba trụ cột: Kinh tế, xã hội và môi trường. Riêng tại Việt Nam, sau hơn 10 năm đồng hành, UNIDO đang hỗ trợ 6 khu công nghiệp chuyển đổi sang xanh trong giai đoạn mới của chương trình. Ba khu công nghiệp đã tiệm cận tiêu chí khu công nghiệp sinh thái, trong đó có Khu công nghiệp Hiệp Phước. Điều này cho thấy tiềm năng chuyển đổi sang các mô hình sinh thái của Việt Nam là rất lớn.

"Hiện nay, khi chuyển đổi sang mô hình sinh thái, doanh nghiệp lại được hưởng lợi rõ rệt như: Tiết kiệm nguyên liệu - năng lượng, giảm chất thải, giảm chi phí vận hành, đồng thời nâng cao hình ảnh và năng lực cạnh tranh. Đây cũng là yếu tố giúp thu hút đầu tư chất lượng cao, nguồn tài chính xanh và công nghệ phát thải thấp. Ngoài ra, trên thế giới hiện có nhiều quỹ hỗ trợ chuyển đổi xanh,và UNIDO đang phối hợp với các tổ chức tài chính để tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn ưu đãi.

Đây sẽ là đòn bẩy quan trọng để nhân rộng mô hình khu công nghiệp sinh thái tại Việt Nam. Đối với TP Hồ Chí Minh, thành phố có tầm nhìn và cam kết mạnh mẽ trong chuyển đổi xanh. Nếu thành công, TP Hồ Chí Minh không chỉ duy trì vai trò đầu tàu công nghiệp - thương mại mà còn trở thành trung tâm dẫn dắt phát triển xanh của cả nước", bà Lê Thị Thanh Thảo, Trưởng đại diện UNIDO tại Việt Nam cho biết thêm.

Khu công nghiệp Hiệp Phước

Từ cơ chế tạo đột phá

Theo các chuyên gia kinh tế, TP Hồ Chí Minh đang có môi trường đầu tư ổn định, thông suốt và hấp dẫn dựa trên việc tiếp tục triển khai mạnh mẽ cơ chế chính sách đặc thù, vượt trội từ Nghị quyết số 98/2023/QH15 của Quốc hội; Nghị quyết số 57-NQ/TW về khoa học - công nghệ - đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế trong tình hình mới; Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới; Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân. Đây chính là cơ hội để các doanh nghiệp quốc tế đẩy mạnh đầu tư vào TP Hồ Chí Minh trong các lĩnh vực có hàm lượng tri thức và công nghệ cao như: Sản xuất thông minh, AI, bán dẫn, công nghệ sinh học, đô thị thông minh và các giải pháp xanh - bền vững.

Ông Lê Văn Thinh, Phó ban Hepza cho biết, Nghị quyết 98 (sửa đổi) vừa được Quốc hội thông qua đã ban hành nhiều chính sách vượt trội so với các quy định pháp luật hiện hành, thậm chí có những nội dung mang tính “mở đường” mà luật chưa quy định. Đây là cơ sở quan trọng, giúp TP Hồ Chí Minh tháo gỡ các điểm nghẽn tồn tại lâu nay trong triển khai nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội. Những cơ chế mới này không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp mà còn mở ra dư địa lớn để thành phố đẩy mạnh phát triển các mô hình mới, đặc biệt là khu công nghiệp xanh, khu công nghiệp sinh thái, phù hợp xu hướng chuyển đổi xanh và kinh tế tuần hoàn.

"Việc Quốc hội, Chính phủ và lãnh đạo TP Hồ Chí Minh dành sự quan tâm và chủ động ban hành các chính sách đặc thù cho thành phố thể hiện quyết tâm đồng hành cùng doanh nghiệp, tạo hành lang pháp lý đủ rộng để thúc đẩy tăng trưởng và thực hiện hiệu quả các mục tiêu phát triển bền vững trong thời gian tới.

Ngoài ra, TP Hồ Chí Minh cũng định hướng mở rộng không gian phát triển các KCN mới, xây dựng hạ tầng hiện đại gắn với các khu đô thị công nghiệp tích hợp đầy đủ tiện ích xã hội. Mục tiêu là tạo ra môi trường sống và làm việc đạt chuẩn quốc tế, qua đó thu hút chuyên gia nước ngoài và lực lượng lao động chất lượng cao trong nước", ông Lê Văn Thinh cho biết thêm.

Theo Hepza, việc sáp nhập 3 địa phương thành siêu đô thị tạo ra một thực thể kinh tế - xã hội quy mô vượt trội, với thế mạnh về tài chính, thương mại và hạ tầng. Mục tiêu của các KCN tại TP Hồ Chí Minh trong thời gian tới là năng suất đầu tư bình quân đạt từ 8 đến 10 triệu USD/ha, với diện tích đất đủ điều kiện cho thuê dao động lên đến 6.500 - 6.800 ha. Thành phố sẽ tập trung thu hút các dự án quy mô lớn, có giá trị gia tăng cao và tác động lan tỏa mạnh.

Nguyên Pháp