Xây dựng khu dân cư tự quản, ấm no, hạnh phúc

Sức mạnh đoàn kết bắt đầu từ những điều nhỏ nhất

Tại phiên chính thức Đại hội đại biểu Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam thành phố Hà Nội lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2025-2030 diễn ra sáng 18/11, tham luận của đại biểu Vũ Thị Thanh, Chủ tịch Ủy ban MTTQ phường Long Biên (Hà Nội) đã thu hút sự quan tâm đặc biệt của hội trường. Không chỉ trình bày rõ thực tiễn hoạt động tại cơ sở, bà Thanh còn mang đến nhiều hiến kế thiết thực, thẳng thắn và sâu sắc, hướng vào mục tiêu xây dựng cộng đồng dân cư tự quản, phát huy đoàn kết và nâng cao hiệu quả công tác Mặt trận trong thời kỳ chuyển đổi số.

Theo bà Thanh, củng cố khối đại đoàn kết phải bắt đầu từ khu dân cư “tế bào” của hệ thống chính trị và là nơi người dân trực tiếp tham gia, trực tiếp thụ hưởng các chủ trương, chính sách. Khi cộng đồng dân cư được trao quyền, được hỗ trợ và được dẫn dắt đúng cách, tự thân mỗi khu dân cư sẽ trở thành điểm sáng của sự ổn định và phát triển.

Đại biểu Vũ Thị Thanh, Chủ tịch Ủy ban MTTQ phường Long Biên tham luận tại Đại hội

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường Long Biên thời gian qua đã xây dựng và duy trì hiệu quả hơn 120 tổ liên gia tự quản, nhiều mô hình tự quản về an ninh, môi trường, cảnh quan, văn hóa, an sinh… tạo chuyển biến rõ rệt trong đời sống xã hội. Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, các khu dân cư có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc giữ gìn kỷ cương, nếp sống và sự gắn kết giữa con người với con người.

Xuất phát từ thực tiễn đó, bà Thanh cho rằng thời gian tới, Mặt trận các cấp cần có nhiều hơn các giải pháp phát huy nội lực của cộng đồng, coi người dân không chỉ là đối tượng vận động mà là chủ thể hành động.

“Người dân hiểu mình nhất, hiểu khu dân cư của mình nhất. Khi trao quyền, trao trách nhiệm, họ sẽ tự biết cách xây dựng nơi mình sống trở nên tốt đẹp hơn”, bà Thanh chia sẻ.

Chuẩn hóa mô hình khu dân cư tự quản

Theo bà Thanh, một trong những vấn đề khiến hoạt động Mặt trận ở cơ sở gặp khó khăn hiện nay là chưa có bộ tiêu chí và khung chuẩn chung cho mô hình khu dân cư tự quản. Mỗi phường/xã áp dụng một kiểu, dẫn đến sự chênh lệch về chất lượng mô hình, thậm chí khó đánh giá thi đua hoặc nhân rộng.

Toàn cảnh Đại hội

Bà Thanh đề xuất thành phố cần ban hành: Bộ tiêu chí thống nhất về khu dân cư tự quản; hệ thống danh mục mô hình tự quản phù hợp từng loại hình địa bàn (nông thôn - đô thị - khu tái định cư - chung cư); quy định trách nhiệm của Ban Công tác Mặt trận trong quản lý, điều phối các mô hình.

“Chỉ khi có một chuẩn chung, chúng ta mới có thể nâng chất lượng và bảo đảm sự bền vững của các mô hình tự quản”, bà Thanh chia sẻ.

Bên cạnh đó, bà Thanh cũng cho rằng, chuyển đổi số đang tạo ra thay đổi mạnh mẽ trong quản lý nhà nước và trong đời sống xã hội. Hoạt động Mặt trận Tổ quốc vốn liên quan trực tiếp đến người dân, cần chủ động ứng dụng công nghệ nhằm tăng hiệu quả vận động và giám sát.

Đại biểu tham dự Đại hội

Vì thế, cần xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung về khu dân cư. Cơ sở dữ liệu này bao gồm: Thông tin dân cư theo tổ dân phố, số liệu về mô hình tự quản, tình trạng hộ nghèo, cận nghèo, phản ánh xã hội, kiến nghị của người dân, kết quả giám sát của Ban Thanh tra nhân dân. Theo bà Thanh, đây sẽ là “bản đồ số” giúp Mặt trận hoạt động khoa học, chính xác và kịp thời.

Tham luận của đại biểu Vũ Thị Thanh được đánh giá là thẳng thắn, sát thực tiễn và có giá trị gợi mở cho định hướng hoạt động của MTTQ các cấp trong nhiệm kỳ mới. Đó cũng chính là tinh thần mà Đại hội hướng tới, phát huy trí tuệ, tăng cường đồng thuận, xây dựng Thủ đô Hà Nội văn minh, hiện đại, giàu đẹp từ những khu dân cư nhỏ nhất.

Nguyễn Dũng