Xây dựng nội dung giáo dục AI phù hợp với từng bậc học

Khảo sát của Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam (Bộ GD&ĐT) cho thấy, khoảng 87% học sinh đã biết đến trí tuệ nhân tạo (AI), song phần lớn còn thiếu kiến thức nền tảng, kỹ năng sử dụng và định hướng đúng đắn.

Tiết tiếng Anh lớp 5 ứng dụng AI trong dạy học ở một trường tiểu học

Khảo sát được thực hiện năm 2024 với hơn 11.000 học sinh tại 44 tỉnh, thành phố. Những khó khăn được học sinh nêu ra chủ yếu là chưa hiểu rõ cách AI hoạt động, thiếu thiết bị, công nghệ và chưa được giáo viên hướng dẫn bài bản. Thực tế này đặt ra yêu cầu cần sớm đưa AI vào nhà trường theo hướng chính thống.

Một khảo sát khác năm 2025 với gần 35.000 giáo viên phổ thông cho thấy 76% từng sử dụng AI trong dạy học. Dù đa số đánh giá tích cực, nhiều thầy cô vẫn lo ngại về độ chính xác của AI, vấn đề bảo mật dữ liệu, quyền riêng tư và nguy cơ giảm tương tác trực tiếp giữa con người với con người.

Từ các kết quả khảo sát, Bộ GD&ĐT dự kiến triển khai thí điểm giáo dục AI trong nhà trường, các đợt tập huấn được thực hiện từ tháng 2 tới. Việc thí điểm nhằm giúp học sinh hiểu đúng, sử dụng AI hiệu quả, an toàn và có trách nhiệm.

Trước đó, trong hội thảo về nội dung và phương án triển khai giáo dục trí tuệ nhân tạo (AI) cho học sinh phổ thông, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Phổ thông, Bộ GD&ĐT Thái Văn Tài khẳng định: Triển khai giáo dục AI cho học sinh phổ thông là cần thiết, cấp bách, thực hiện nhiệm vụ được nêu trong các chủ trương, chỉ đạo về giáo dục, đào tạo của Đảng, Nhà nước trong bối cảnh mới.

Việc thực hiện giáo dục AI trong giáo dục phổ thông nhằm giúp học sinh hình thành và phát triển năng lực số, năng lực khoa học công nghệ, tư duy sáng tạo, kĩ năng học tập, tự chủ cho học sinh; trang bị cho học sinh kiến thức nền tảng, kĩ năng vận dụng cơ bản về AI và những phẩm chất cần thiết khi sử dụng AI trong học tập và cuộc sống.

Cũng theo ông Thái Văn Tài, việc triển khai giáo dục AI cho học sinh phổ thông phải được thực hiện có lộ trình, giai đoạn, phù hợp thực tiễn và có kiểm soát.

Một giờ Tin học của học sinh Hà Nội

Đại diện nhóm chuyên gia xây dựng chương trình, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam Lê Anh Vinh cho rằng, việc dạy, học các nội dung về AI trong trường phổ thông là điều cần thiết nhưng cần có phương án toàn diện, bám sát vào nội dung Chương trình giáo dục phổ thông. Điều này giúp hiểu về AI, thúc đẩy cá nhân hóa và tư duy sáng tạo trong dạy, học và sẵn sàng cho lực lượng lao động trong tương lai.

Do đó, chương trình đặt ra mục tiêu, yêu cầu đối với từng cấp học. Ở bậc tiểu học, học sinh chủ yếu trải nghiệm các ứng dụng AI đơn giản, trực quan để hình thành khái niệm ban đầu và nhận biết vai trò của AI trong cuộc sống.

Ở bậc trung học cơ sở, học sinh học cách sử dụng các công cụ AI để tạo ra sản phẩm số, giải quyết các vấn đề học tập. Các em được trang bị kiến thức nền tảng về nguyên lý hoạt động của AI và bắt đầu hình thành ý thức về đạo đức và trách nhiệm công dân trong xã hội số.

Ở bậc trung học phổ thông, học sinh được khuyến khích khám phá, thiết kế và cải tiến các ứng dụng AI đơn giản thông qua các dự án khoa học. Chương trình tập trung vào việc phát triển tư duy giải quyết vấn đề, khả năng sáng tạo và làm chủ công cụ AI, giúp học sinh vận dụng AI để tạo ra các sản phẩm phục vụ cộng đồng và định hướng nghề nghiệp tương lai.

Căn cứ vào Khung nội dung AI được quy định, điều kiện thực tiễn tại địa phương, nhà trường có thể lựa chọn các hình thức tổ chức linh hoạt như tích hợp, lồng ghép trong các môn học, hoạt động giáo dục thuộc Chương trình giáo dục phổ thông; thực hiện theo chuyên đề học tập lựa chọn hoặc chủ đề độc lập; tổ chức dạy học tăng cường, câu lạc bộ, ngoại khóa.

Bộ GD&ĐT chưa quy định số tiết cụ thể, song định hướng là ưu tiên tích hợp để không gây quá tải. Kết quả thí điểm sẽ là cơ sở để Bộ xem xét nhân rộng việc dạy AI tại các trường học trên toàn quốc, phù hợp để mọi học sinh, vùng miền điều kiện kinh tế, xã hội khó khăn, đều có cơ hội tiếp cận với giáo dục AI.

Ngọc Minh