Ý chí của nhà báo, phóng viên trẻ trong thời kỳ mới

Dành trọn tình yêu với nghề báo

Trong bối cảnh đất nước không ngừng tăng tốc, hướng đến kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, đội ngũ những người làm báo tại TP Hồ Chí Minh phấn khởi chào mừng kỷ niệm 100 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2025).

Trong hành trình 100 năm của báo chí nước nhà, may mắn gắn bó với nghề báo được 9 năm, phóng viên Kim Sáng (Báo Công lý) luôn giữ được tình yêu và ngọn lửa nhiệt huyết với nghề, từ những ngày đầu chập chững còn là sinh viên báo chí (năm 2017) cho đến nay.

Gần 1 thập kỷ làm nghề, Kim Sáng được trải qua cả thời kỳ báo chí truyền thống cũng như nền báo chí hiện đại. Nữ phóng viên đã học hỏi, đúc kết và trau dồi rất nhiều kiến thức, kinh nghiệm, từ đó tự tin phát triển trên chặng đường mới.

Đối với Kim Sáng, làm việc với vai trò là một phóng viên là quãng thời gian được sống đẹp nhất, được cầm bút và thoả niềm đam mê với nghề. Cũng có những thời điểm khó khăn, nhưng lòng yêu nghề đã giúp cô vượt qua tất cả để tiếp tục với nghiệp làm báo.

Phóng viên Kim Sáng (Báo Công lý) tin tưởng với tình yêu và niềm nhiệt huyết, các phóng viên trẻ sẽ vượt qua mọi thử thách trong thời đại số

“Mình làm việc trong môi trường báo chí 4.0 đầy năng động, sáng tạo nhưng cũng không kém phần cạnh tranh. Điều này thúc đẩy bản thân phải không ngừng trau dồi kiến thức và kinh nghiệm, với mong muốn được cống hiến và trưởng thành hơn nữa trong sự nghiệp”, phóng viên Kim Sáng nói.

Theo nữ phóng viên, trong giai đoạn hiện nay, báo chí bị tác động bởi nhiều yếu tố, người làm báo chịu sự chi phối và thách thức rất nhiều bởi trí tuệ nhân tạo (AI), nhưng Kim Sáng tin tưởng rằng, với tình yêu và niềm nhiệt huyết với nghề sẽ là nền tảng để các phóng viên trẻ tiếp tục gắn bó.

“Chúng tôi tiếp cận những cái mới, cái tốt đẹp nhưng không quên đi những giá trị mà ông cha đã gầy dựng. Cái mới đó là môi trường số năng động, tư duy mới gắn với thời cuộc nhưng sâu thẳm bên trong là giá trị của câu nói “tâm sáng, lòng trong, bút sắc” mà đội ngũ những người làm báo luôn hướng đến”, Kim Sáng bày tỏ.

Biến AI trở thành trợ lý đắc lực

Cũng là một phóng viên trẻ tuổi, Phạm Thanh Thủy, phóng viên Tạp chí Giáo dục TP Hồ Chí Minh cảm thấy may mắn được làm việc trong một giai đoạn đầy biến động nhưng cũng vô cùng thú vị của báo chí: Kỷ nguyên của chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI)… Môi trường này mang đến cả những cơ hội lẫn thách thức mà thế hệ phóng viên trước có lẽ chưa từng trải qua.

Thanh Thủy nhìn nhận, thời đại số thúc đẩy phóng viên phải có sự thay đổi toàn diện trong cách thức tác nghiệp. Áp lực về tốc độ và sự đa dạng của nội dung báo chí trở nên rõ rệt hơn bao giờ hết.

“Phóng viên phải liên tục cập nhật công nghệ, học hỏi cách sử dụng các công cụ làm việc mới, từ phần mềm dựng video, chỉnh sửa ảnh đến các nền tảng quản lý nội dung. Việc thích nghi với nhiều định dạng khác nhau, từ tin tức văn bản, phóng sự ảnh, video, podcast, infographic… đòi hỏi sự linh hoạt và khả năng đa nhiệm cao”, Thanh Thủy nói.

Phóng viên Phạm Thanh Thủy (Tạp chí Giáo dục TP Hồ Chí Minh) đánh giá, môi trường số mang đến cả những cơ hội lẫn thách thức mới cho thế hệ phóng viên trẻ

Song song đó, thời đại số cũng mở ra vô vàn cơ hội. Từ việc có thể tiếp cận nguồn thông tin nhanh chóng, tương tác trực tiếp với độc giả qua các mạng xã hội và lan tỏa câu chuyện đến nhiều đối tượng hơn; khả năng phân tích dữ liệu độc giả cũng giúp nữ phóng viên hiểu rõ hơn về những gì công chúng quan tâm, từ đó điều chỉnh nội dung sao cho phù hợp và hiệu quả.

Khi nhắc đến AI, Thanh Thủy tự hỏi liệu đây sẽ là một "trợ lý" đắc lực hay một "đối thủ" cạnh tranh trong tương lai.

“AI có thể giúp điểm tin, tóm tắt tin tức, hỗ trợ dịch thuật, kiểm tra chính tả, gợi mở đề tài, phân tích xu hướng… giúp phóng viên tiết kiệm rất nhiều thời gian. Tuy nhiên, nếu lạm dụng, phóng viên sẽ mất đi khả năng sáng tạo, suy giảm kỹ năng viết lách, tự học hỏi và tìm tòi…”, Thanh Thủy tâm sự.

“Cũng nhận thức rõ rằng, AI không thể thay thế hoàn toàn vai trò của một phóng viên. Sự nhạy cảm, khả năng phỏng vấn sâu, đặt câu hỏi sắc bén, và đặc biệt là góc nhìn nhân văn, cảm xúc trong mỗi bài viết vẫn là những giá trị cốt lõi mà chỉ con người mới có thể mang lại.

Thách thức lớn nhất là làm sao để tận dụng AI một cách thông minh, biến nó thành công cụ hỗ trợ chứ không phải là yếu tố làm mất đi sự độc đáo của nghề báo”, Thanh Thủy, phóng viên Tạp chí Giáo dục TP Hồ Chí Minh bày tỏ.

Phải giữ được cảm xúc trong từng bài báo

Các phóng viên thường đùa với nhau rằng, làm báo thời nay không còn là cạnh tranh giữa các toà soạn mà là cạnh tranh với các nền tảng mạng xã hội, với AI. Trong thời kỳ 4.0, môi trường làm báo đang chuyển mình mạnh mẽ, công nghệ đã và đang định hình lại cách làm nghề của thế hệ nhà báo trẻ hôm nay. Trong đó có phóng viên Mỹ Hậu, Tạp chí Đời sống và Pháp luật.

Mỹ Hậu nhớ lại những ngày đầu vào nghề, còn loay hoay với việc viết tin bài sao cho hay, thì giờ đây, cô đã trở thành một phóng viên đa năng, không chỉ viết, mà còn chụp ảnh, sử dụng các ứng dụng chỉnh sửa nhanh, thậm chí là làm cả video đơn giản…

“Áp lực về việc sản xuất nội dung đa phương tiện, liên tục và trên nhiều nền tảng đôi khi khiến mình cảm thấy "đuối". Nhưng đó cũng chính là động lực để mình không ngừng học hỏi. Nếu không thay đổi, không chủ động tiếp cận công nghệ, mình sẽ khó mà trụ lại được với nghề”, nữ phóng viên trẻ tự động viên.

Phóng viên Mỹ Hậu (Tạp chí Đời sống và Pháp luật) đã trở thành một phóng viên đa năng trong thời kỳ mới

Nói về trí tuệ nhân tạo (AI), Mỹ Hậu nhớ lại khi AI bắt đầu xuất hiện trong ngành Báo chí, cô từng lo lắng liệu công việc của mình có bị thay thế. Nhưng đến giờ, nữ phóng viên lại thấy AI giống như một "người bạn" thầm lặng, hỗ trợ đắc lực trong nhiều khía cạnh công việc.

“Việc làm sao để AI thực sự trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực trong việc thu thập, phân tích thông tin chuyên sâu mà vẫn giữ được "hơi thở" và cảm xúc của con người trong từng câu chữ, đó là điều mà mỗi phóng viên, nhà báo cần hướng đến”, Mỹ Hậu nhìn nhận.

Hướng đến nền báo chí linh hoạt, hiệu quả

Xu hướng tinh gọn bộ máy, tối ưu hóa quy trình làm việc đang diễn ra mạnh mẽ ở nhiều tòa soạn báo chí khắp cả nước. Điều này có nghĩa là mỗi phóng viên phải gánh vác nhiều vai trò hơn, phải làm việc hiệu quả, hiệu lực hơn nữa.

Từ một phóng viên chuyên viết, Mỹ Quỳnh (Báo Giao thông) giờ đây phải học thêm cách tự chụp ảnh, sử dụng các phần mềm chỉnh sửa, quay video, biên tập nội dung… Áp lực đó thúc đẩy nữ phóng viên phải liên tục học hỏi, trau dồi kỹ năng nghề nghiệp và nỗ lực hơn rất nhiều để trở thành một phóng viên thời đại mới.

Phóng viên Mỹ Quỳnh (Báo Giao thông) tin tưởng vào một nền báo chí thời kỳ mới sẽ hiệu lực, hiệu quả, hiệu cường

Mặc dù có áp lực, Mỹ Quỳnh cho biết bản thân cũng nhận thấy những mặt tích cực của việc tinh gọn bộ máy, cô có cơ hội thử sức ở nhiều vai trò khác nhau, giúp bạn hiểu sâu hơn về công việc và ngành nghề của mình.

“Dù có những khó khăn, mình vẫn giữ thái độ lạc quan về tương lai của nghề báo trong bối cảnh mới. Mình tin rằng, việc "gọt dũa" bộ máy sẽ giúp các tòa soạn báo chí trở nên linh hoạt hơn, hiệu quả hơn và dễ thích nghi hơn với những thay đổi của kỷ nguyên số”, phóng viên Mỹ Quỳnh tin tưởng.

Làm báo trong thời đại mới đòi hỏi sự linh hoạt, học hỏi không ngừng của mỗi phóng viên. Bằng sự nhiệt huyết của tuổi trẻ và khả năng thích nghi nhanh chóng, những phóng viên trẻ sẽ biến cạnh tranh thành lợi thế, tạo động lực để hoàn thiện bản thân từng ngày, góp phần gây dựng một nền báo chí Việt Nam hiện đại, năng động và trách nhiệm hơn.

Bảo Anh