Bài 1: Cà Mau bứt phá kinh tế biển, phát triển logistics hiện đại

Thủy sản công nghệ cao - động lực từ thế mạnh tự nhiên

Cà Mau hiện là trung tâm thủy sản lớn nhất cả nước, đóng góp hơn 40% sản lượng tôm xuất khẩu của Việt Nam. Theo báo cáo của UBND tỉnh, trong 9 tháng năm 2025, tổng sản lượng thủy sản đạt 907.186 tấn, tăng 5,9%; riêng sản lượng tôm đạt 415.062 tấn, tăng 8,2% so cùng kỳ

Áp dụng công nghệ IoT trong nuôi thủy sản và công nghệ số trong quản lý, giám sát chất lượng sản phẩm nông nghiệp đã tạo ra những bước tiến vượt bậc, mang lại hiệu quả, sự đổi mới tích cực cho ngành

GRDP toàn tỉnh tăng 7,53%, trong đó khu vực nông - lâm - thủy sản tăng 5,4%, khẳng định vai trò đầu tàu của ngành kinh tế biển trong cơ cấu tăng trưởng .

Tỉnh đang thúc đẩy chuyển đổi mô hình nuôi tôm từ truyền thống sang công nghệ cao, với hơn 34.500ha nuôi tôm thâm canh và siêu thâm canh, đồng thời mở rộng 184.800ha mô hình tôm - rừng, tôm - lúa, tôm - cua theo hướng sinh thái bền vững .

Trên địa bàn tỉnh, nhiều hộ nuôi tôm đã ứng dụng công nghệ Internet of Things (IoT) để giám sát môi trường nước theo thời gian thực, kiểm soát các yếu tố như nhiệt độ, pH, oxy hòa tan giúp điều chỉnh cho ăn và xử lý nước kịp thời, giảm rủi ro dịch bệnh và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Đồng thời, tỉnh đã mở rộng hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm thông qua blockchain trong các sản phẩm OCOP, với mục tiêu nâng cao tính minh bạch và uy tín sản phẩm địa phương.

Song song đó, công tác chống khai thác IUU (khai thác bất hợp pháp, không báo cáo, không kiểm soát) được triển khai quyết liệt. 100% tàu cá Cà Mau đã lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS), không có tàu vi phạm vùng biển nước ngoài trong tháng 9/2025.

Việc quản lý chặt chẽ nguồn lợi giúp bảo đảm tính bền vững, đồng thời củng cố uy tín của sản phẩm Cà Mau trong chuỗi cung ứng thủy sản toàn cầu.

Xuất khẩu Thủy sản đang trở thành một trong những ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh Cà Mau

Kim ngạch xuất khẩu toàn tỉnh 9 tháng đạt 1,892 tỷ USD, trong đó thủy sản chiếm 1,72 tỷ USD, tăng 3,5% so cùng kỳ. Những con số này cho thấy ngành Thủy sản Cà Mau không chỉ phục hồi mạnh sau đại dịch, mà còn đang bước vào giai đoạn tăng tốc bằng công nghệ và quản trị chuỗi giá trị.

Đột phá logistics biển - nền tảng kết nối và trung chuyển quốc tế

Nếu thủy sản là “linh hồn” của kinh tế biển Cà Mau, thì logistics và cảng biển chính là khung xương sống giúp ngành này bứt phá.

Theo Quy hoạch chi tiết phát triển vùng đất, vùng nước cảng biển Cà Mau thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 (Quyết định số 956/QĐ-BXD), Bộ Xây dựng xác định rõ hướng phát triển cảng biển Cà Mau theo mô hình “cảng xanh - cảng thông minh”, với hệ thống cảng gồm các khu bến chính như Năm Căn, Ông Đốc, Hòn Khoai, cảng trung chuyển khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) tại vùng biển Tây, cùng các bến phao, khu neo, khu tránh trú bão.

Tỉnh đang đẩy mạnh thực hiện quy hoạch hệ thống cảng biển đến năm 2030, tầm nhìn 2050, với mục tiêu sản lượng hàng hóa thông qua cảng biển Cà Mau từ 1,4 đến 3,5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm và số lượt hành khách từ 3.100 - 3.300 lượt/năm, tập trung tại các cảng Năm Căn, Ông Đốc, Hòn Khoai và khu vực ngoài khơi .

Để phát huy lợi thế về biển và nâng cao hiệu quả xuất khẩu, tỉnh Cà Mau tập trung đẩy nhanh tiến độ các dự án kết cấu hạ tầng giao thông và cảng biển; phối hợp với các Bộ, ngành Trung ương triển khai Dự án tuyến cao tốc từ trung tâm tỉnh Cà Mau đến Đất Mũi và chuẩn bị các điều kiện để thu hút đầu tư khi các công trình như cảng Hòn Khoai, sân bay Cà Mau hoàn thành.

Đồng thời, tỉnh chỉ đạo tăng cường giải ngân vốn đầu tư công, tháo gỡ vướng mắc để các công trình hạ tầng kết nối (giao thông nội tỉnh - liên vùng, cảng biển) sớm đưa vào khai thác, tạo điều kiện cho hoạt động trung chuyển, chế biến và xuất khẩu thủy - hải sản.

Dự án Cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai được triển khai theo hai giai đoạn. Bến tàu dài 1.000m, công suất 20 triệu tấn/năm, đủ khả năng tiếp nhận tàu tổng hợp, container đến 250.000 DWT

Đặc biệt, dự án Cảng tổng hợp Hòn Khoai được xem là “trái tim” trong chiến lược kết nối quốc tế. Khu nước luồng, vũng quay tàu rộng 203ha, đủ sức tiếp nhận tàu trọng tải đến 250.000 DWT, phục vụ hàng xuất khẩu thủy sản, năng lượng, và là điểm trung chuyển hàng hóa Đồng bằng sông Cửu Long ra thế giới.

Cùng với tuyến cao tốc Cần Thơ - Cà Mau, dự án này sẽ phá thế cô lập địa lý, đưa Cà Mau trở thành trung tâm logistics biển của khu vực Tây Nam Bộ.

Theo Quy hoạch chi tiết phát triển vùng đất, vùng nước cảng biển Cà Mau thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 (Quyết định số 956/QĐ-BXD), Bộ Xây dựng xác định rõ hướng phát triển cảng biển Cà Mau theo mô hình “cảng xanh - cảng thông minh”, với hệ thống cảng gồm các khu bến chính như Năm Căn, Ông Đốc, Hòn Khoai, cảng trung chuyển khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) tại vùng biển Tây, cùng các bến phao, khu neo, khu tránh trú bão.

Với tầm nhìn chiến lược, Cà Mau đang khẳng định vị thế “đầu sóng ngọn gió” trong hành trình phát triển kinh tế biển. Sự kết hợp giữa nông nghiệp thủy sản công nghệ cao và logistics hiện đại xuyên Á không chỉ mở rộng cánh cửa xuất khẩu, mà còn đưa Đất Mũi trở thành trung tâm kinh tế biển bền vững - nơi tiềm năng, con người và công nghệ hội tụ để vươn ra thế giới.

(Còn nữa)

Hoàng Lân