Bạn trẻ chủ động “chạy đà” để năm học mới tràn đầy hứng khởi

Khi thói quen “ngủ nướng” trở thành trở ngại

Nguyễn Minh Anh, học sinh lớp 7 một trường THCS tại Hà Nội, tâm sự: “Cả năm học bận rộn, nên hè vừa rồi em dành nhiều thời gian để xem phim, chơi game và ngủ nướng. Ban đầu em thấy thoải mái lắm nhưng giờ quay lại trường thì thấy mệt, vì quen thức khuya và dậy muộn nên sáng nào cũng ngáp ngắn ngáp dài”.

Minh Anh không phải là trường hợp hiếm. Sau gần ba tháng hè, nhiều học sinh hình thành thói quen sinh hoạt khác hẳn trong năm học: Ngủ muộn, ăn uống thất thường, dành hàng giờ cho mạng xã hội, trò chơi điện tử hoặc các hoạt động giải trí ngoài trời mà ít khi động đến sách vở. Chính những thói quen ấy khiến việc quay lại guồng học tập trở nên nặng nề, đôi khi còn là “cú sốc nhỏ” trong những ngày đầu năm học mới.

Theo ghi nhận từ nhiều giáo viên, tuần học đầu tiên sau hè thường là “bài kiểm tra sức bền” đối với học sinh. Một số em quên cả cách trình bày bài vở, chữ viết trở nên cẩu thả hơn so với cuối năm trước. Có em còn ngượng nghịu thừa nhận với giáo viên: “Cô ơi, em quên mất cách giải phương trình bậc hai rồi”.

Chỉ còn vài ngày nữa là năm học mới 2025 - 2026 chính thức bắt đầu

Kỳ nghỉ hè dài, nếu không có kế hoạch ôn tập và duy trì thói quen học, học sinh rất dễ bị “hổng” kiến thức. Việc này khiến thầy cô phải dành thêm thời gian để hệ thống lại, trong khi học sinh lại loay hoay mãi mới bắt nhịp được với tốc độ học tập trên lớp.

Không chỉ ảnh hưởng đến kết quả học tập, trạng thái uể oải, mất tập trung còn tác động đến sức khỏe thể chất và tinh thần của các em. Nếu không sớm được điều chỉnh, việc tụt nhịp ngay từ đầu năm có thể để lại hệ lụy đáng tiếc.

Nguyễn Hoàng Nam (học sinh lớp 8, phường Long Biên, Hà Nội) từng trải qua tình huống như vậy. Suốt hai tháng hè năm lớp 7, Nam về quê ngoại. Cuộc sống ở nông thôn mang đến cho cậu nhiều niềm vui, ban ngày đi câu cá, đá bóng với bạn bè, tối đến lại thức khuya xem tivi.

Trở lại thành phố, Nam thừa nhận: “Em mất tập trung, ngồi vào bàn chuẩn bị cho năm học mới mà đầu cứ nghĩ đến trận bóng chiều hôm trước. Bài kiểm tra đầu năm điểm cũng không được như mong đợi”.

Chủ động nạp “năng lượng”

Rút kinh nghiệm, hè năm nay Nam trở lại thành phố sớm hơn, vừa điều chỉnh lịch sinh hoạt vừa tích cực chuẩn bị cho năm học mới để có khởi đầu thuận lợi.

Thực tế cho thấy, nhiều học sinh đã biết cách tận dụng mùa hè để vừa nghỉ ngơi vừa chuẩn bị hành trang cho năm học mới.

Tình nguyện viên Câu lạc bộ Thời trang & Phong cách hướng dẫn cách đi, phối hợp trang phục cho các em học sinh trong sinh hoạt hè

Phạm Thùy Vân, học sinh lớp 8A8, trường THCS Trưng Nhị (phường Hai Bà Trưng, Hà Nội) là một ví dụ. Thay vì chỉ vui chơi, Vân đăng ký tham gia Câu lạc bộ Thời trang & Phong cách do Đoàn Thanh niên phường tổ chức. Tại đây, cô học trò không chỉ được học cách phối trang phục hợp lứa tuổi, hoàn cảnh mà còn rèn luyện kỹ năng giao tiếp, tư duy độc lập và phản xạ nhanh nhạy.

Trước kia, Vân vốn rất nhút nhát, mỗi lần phải đứng trước lớp phát biểu là đôi chân run lên, giọng nói nhỏ đến mức bạn bè khó nghe. Sau một mùa hè tham gia câu lạc bộ, em tự tin chia sẻ:

“Em biết rằng sang năm lớp 9 sẽ có rất nhiều môn học yêu cầu thuyết trình, từ Ngữ văn đến Ngoại ngữ. Nhờ kiến thức và kỹ năng học được trong các buổi sinh hoạt hè, em tự tin hơn rất nhiều để chinh phục những môn học này”.

Rút kinh nghiệm từ những năm học trước, Phạm Thế Anh (học sinh lớp 9 tại phường Hoàn Kiếm) cũng đã sớm “chấn chỉnh” bản thân trong sinh hoạt sao cho khoa học, hợp lý hơn. “Em bắt đầu bằng việc dậy sớm, tập luyện thể thao để tinh thần thoải mái. Năm nay em đã lớp 9, chuẩn bị trải qua kỳ thi chuyển cấp vô cùng quan trọng nên phải tập trung học ngay từ đầu năm”, Thế Anh cho biết.

Nhiều bạn trẻ chủ động trang bị kiến thức, kỹ năng cho bản thân bằng việc tham gia hoạt động ngoại khóa, sinh hoạt hè để sẵn sàng đón năm học mới

Không chỉ có học sinh, các bậc phụ huynh cũng đóng vai trò quan trọng trong việc giúp con điều chỉnh nhịp sống trước thềm năm học mới. Chị Bùi Hồng Trang (phường Bồ Đề, Long Biên), có con vừa bước vào lớp 6, chia sẻ:

“Trong hè, tôi cho con tham gia một số lớp kỹ năng sống để rèn luyện thêm. Hai tuần trước ngày khai giảng, tôi bắt đầu yêu cầu con điều chỉnh giờ giấc: dậy sớm, tập thể dục, ôn tập bài. Tôi lo rằng nếu không sớm điều chỉnh, con sẽ dễ bị tụt lại ngay từ những ngày đầu”.

Anh Nguyễn Quốc Khánh (huyện Gia Lâm, Hà Nội) lại có cách tiếp cận riêng. Anh đưa con đi tham quan trường trước ngày nhập học, cho con làm quen với lớp học, gặp gỡ giáo viên chủ nhiệm. “Nhờ vậy, con tôi không còn cảm giác bỡ ngỡ hay lo sợ khi phải xa bố mẹ. Chúng tôi cũng tập cho con đi ngủ sớm, dậy sớm để quen với lịch sinh hoạt mới,” anh Khánh cho biết.

Theo các chuyên gia tâm lý giáo dục, kỳ nghỉ hè không chỉ để vui chơi mà còn là khoảng thời gian quan trọng để học sinh tái tạo năng lượng. Tuy nhiên, cần có sự cân đối giữa nghỉ ngơi và duy trì thói quen học tập cơ bản. Các chuyên gia khuyến cáo, ngoài việc điều chỉnh lịch sinh hoạt, phụ huynh cần trò chuyện, lắng nghe con, cùng con lập kế hoạch học tập để có năm học mới tràn đầy hứng khởi.

Nguyễn Dũng