Siết chặt an toàn thực phẩm học đường trước năm học mới

Hơn 3.000 tỷ đồng hỗ trợ bữa ăn bán trú

Việc đảm bảo ATTP không chỉ là vấn đề liên quan đến sức khỏe hàng trăm nghìn học sinh tiểu học và trung học cơ sở, mà còn là yêu cầu cấp bách trong bối cảnh HĐND thành phố Hà Nội đã thông qua Nghị quyết quy định cơ chế hỗ trợ bữa ăn bán trú cho học sinh tiểu học trên địa bàn TP Hà Nội năm học 2025 - 2026.

Phó Giám đốc Sở Y tế Vũ Cao Cương và Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Đặng Thanh Phong kiểm tra bếp ăn tập thể trường học

Dự kiến kinh phí thực hiện chính sách hỗ trợ bữa ăn bán trú cho 100% học sinh tiểu học năm học 2025 - 2026 khoảng 3.063 tỷ đồng; số đối tượng được hỗ trợ khoảng 768.000 học sinh (công lập khoảng 707.727 học sinh; tư thục khoảng 60.273 học sinh). Nguồn kinh phí hỗ trợ từ nguồn ngân sách nhà nước theo phân cấp.

Việc dành hơn 3.000 tỷ đồng ngân sách để lo bữa ăn bán trú cho 100% học sinh tiểu học là bước đi thể hiện quyết tâm chính trị rất cao.

Tuy nhiên, cùng với nguồn lực lớn, yêu cầu đặt ra càng cao hơn: Lựa chọn nhà cung cấp thực phẩm phải minh bạch, có hồ sơ pháp lý rõ ràng, quy trình truy xuất nguồn gốc nghiêm ngặt.

Phó Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Nguyễn Quang Trung phát hiện nhiều sản phẩm đóng gói sẵn “quá date” trong tủ đông

Thực tế cho thấy, Hà Nội có hơn 3.000 bếp ăn tập thể tại trường học, phục vụ hàng triệu suất ăn mỗi ngày.

Trong khi đó, số vụ ngộ độc thực phẩm học đường được báo cáo trong cả nước những năm qua vẫn còn hiện hữu, nhiều vụ gây hậu quả nghiêm trọng. Vì vậy, chỉ cần một sơ suất nhỏ cũng có thể ảnh hưởng tới hàng trăm, thậm chí hàng nghìn học sinh.

Phó Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Nguyễn Quang Trung cho biết: Trong bối cảnh mô hình chính quyền hai cấp chính thức vận hành từ ngày 1/7, vai trò chủ động của địa phương trong xây dựng kế hoạch kiểm tra, xử phạt, truy xuất nguồn gốc thực phẩm cũng được nâng cao, đồng thời các địa phương cần sớm triển khai đồng bộ hệ thống số hóa dữ liệu dùng chung cho toàn thành phố, nhằm giảm thiểu sai sót và chậm trễ trong quá trình giám sát, xử lý.

Các đoàn kiểm tra lấy mẫu xét nghiệm nhanh các loại khay ăn, thìa, dĩa

Thành phố Hà Nội đã chỉ đạo các phòng ban liên quan phối hợp chặt chẽ trong thẩm định, xét chọn nhà thầu cung cấp suất ăn, yêu cầu các trường ký kết hợp đồng rõ ràng, minh bạch, đảm bảo đủ tiêu chuẩn chất lượng và đúng tiến độ phục vụ năm học mới.

Nâng cao trách nhiệm đảm bảo ATTP

Tuy vậy, thực tế vẫn cho thấy nhiều khoảng trống đáng lo ngại. Một số trường học còn sử dụng bếp ăn chưa đạt chuẩn, cơ sở vật chất thiếu thốn, không đảm bảo vệ sinh.

Một bữa ăn bán trú của học sinh tại phường Hà Đông, Hà Nội

Xung quanh cổng trường, hàng loạt hàng quán tự phát, xe bán hàng rong vẫn tồn tại, bán các loại đồ ăn vặt không rõ nguồn gốc, tiềm ẩn nguy cơ mất ATTP. Công tác truy xuất nguồn gốc tuy đã triển khai nhưng chưa đồng bộ, vẫn có nơi chỉ làm hình thức. Đây là lỗ hổng có thể dẫn đến nguy cơ ngộ độc tập thể, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe học sinh.

Trước tình hình này, thành phố đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Hệ thống mã QR truy xuất nguồn gốc thực phẩm đang được áp dụng rộng rãi, giúp phụ huynh và nhà trường có thể kiểm tra nhanh nguồn gốc rau củ, thịt cá nhập vào bếp ăn.

Các trường cũng được yêu cầu lưu mẫu thực phẩm 24 giờ để phục vụ truy vết khi cần thiết. Ngoài ra, nhiều nơi đã lắp đặt camera tại khu sơ chế, chế biến để bảo đảm tính công khai, minh bạch.

Đây là các biện pháp cho thấy sự chuyển mình từ quản lý thủ công sang quản lý bằng công nghệ, phù hợp xu thế chính quyền số, đồng thời tạo niềm tin cho xã hội.

Ảnh minh hoạ

Một điểm mới trong năm học này là việc gắn chính sách hỗ trợ bữa ăn bán trú với trách nhiệm của chính quyền địa phương hai cấp. Mỗi xã, phường không chỉ là đơn vị hành chính thụ động, mà phải chủ động kiểm soát từ khâu ký kết hợp đồng nhà cung cấp, kiểm tra kho lạnh bảo quản, giám sát khâu chế biến, đến quản lý môi trường xung quanh cổng trường.

Như vậy, trách nhiệm được phân cấp rõ ràng, tránh tình trạng “cha chung không ai khóc”. Người đứng đầu địa phương sẽ phải chịu trách nhiệm toàn diện nếu để xảy ra mất ATTP tại trường học trên địa bàn.

Liên quan đến nhóm vấn đề kiểm soát ATTP xung quanh cổng trường, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Thu Hà nhấn mạnh: Thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, TP giao toàn bộ trách nhiệm cho cấp xã, phường trong tổ chức thực hiện và khâu kiểm soát ATTP trường học. Vấn đề này đã được Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trần Sỹ Thanh chỉ đạo rất rõ, các lực lượng phải tổ chức ra quân triệt để, đảm bảo không có hàng quán rong xung quanh các cổng trường.

“Với tinh thần thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, xã, phường phải có giải pháp, người đứng đầu phải chịu trách nhiệm chỉ đạo, điều hành, tổ chức lực lượn in g, đảm bảo các điều kiện và chịu trách nhiệm toàn diện trước TP”, Phó Chủ tịch UBND TP Vũ Thu Hà cho biết.

Một yếu tố không kém phần quan trọng là sự tham gia giám sát của phụ huynh và cộng đồng. Ở nhiều trường, phụ huynh đã được mời trực tiếp dự giờ bếp ăn, tham gia kiểm tra định kỳ cùng nhà trường. Mô hình này không chỉ tăng tính minh bạch, mà còn giúp phụ huynh an tâm gửi gắm con em. Trong bối cảnh mô hình chính quyền hai cấp, việc huy động cộng đồng tham gia giám sát ATTP học đường vừa là trách nhiệm, vừa là giải pháp hiệu quả để lấp những khoảng trống còn tồn tại.

Có thể thấy, trước thềm năm học mới 2025 - 2026, Hà Nội đã và đang triển khai nhiều biện pháp mạnh mẽ, đồng bộ để bảo đảm ATTP học đường.

Từ việc đầu tư ngân sách hàng nghìn tỷ đồng hỗ trợ bữa ăn bán trú, đến chỉ đạo kiên quyết của lãnh đạo thành phố trong việc dẹp bỏ hàng rong quanh cổng trường, từ ứng dụng công nghệ trong truy xuất nguồn gốc đến tăng cường trách nhiệm của các xã phường, tất cả đều hướng tới một mục tiêu chung: Bảo vệ sức khỏe, tạo nền tảng phát triển toàn diện cho thế hệ học sinh Thủ đô.

Ảnh minh hoạ

Bảo đảm bữa ăn an toàn cho học sinh không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn là trách nhiệm đạo đức, thể hiện sự quan tâm của xã hội đối với tương lai đất nước.

Khi các cấp chính quyền, nhà trường, phụ huynh và cộng đồng cùng chung tay, có thể tin tưởng rằng năm học mới sẽ bắt đầu trong sự an tâm, với những bữa ăn sạch, đủ chất, tiếp thêm năng lượng cho các em học tập và rèn luyện.

Phương Thu