Bảo hiểm y tế toàn dân mang đậm tính cộng đồng, sẻ chia và nhân văn sâu sắc

Quyền lợi người tham gia luôn được đảm bảo và mở rộng

Hiện nay, có hơn 87,4 triệu người dân tham gia BHYT, với tỷ lệ bao phủ BHYT đạt gần 90% dân số. Thống kê cho thấy, có khoảng 60%-70% người tham gia BHYT sử dụng thẻ BHYT để khám chữa bệnh. Tần suất khám chữa bệnh của người dân từ 2-2,1 lần/năm. Đây là tỷ lệ rất lớn, cho thấy vai trò quan trọng của chính sách BHYT trong công tác chăm sóc sức khỏe Nhân dân của Đảng, Nhà nước ta.

Trong những năm qua, ngoài việc chi trả chi phí khám chữa bệnh thông thường, quỹ BHYT còn chi trả cho nhiều trường hợp bệnh nặng, bệnh mạn tính khác như ung thư, tim mạch, suy thận đến các loại kỹ thuật cao như chi trả mổ rô bốt, mổ nội soi, chụp CT scanner...

Trong 3 năm trở lại đây, mỗi năm quỹ BHYT chi trả khoảng từ 1.500-1.700 tỷ đồng cho bệnh nhân đặt stent động mạch vành và hàng ngàn tỷ đồng cho các bệnh nhân đặt thuỷ tinh thể nhân tạo. Chỉ cần nhìn ví dụ từ việc quỹ BHYT đã chi trả cho hai vật tư nhân tạo này, có thể thấy người tham gia BHYT đang được hưởng lợi rất nhiều từ quỹ BHYT, tính cộng đồng - sẻ chia đang thể hiện rõ ý nghĩa nhân văn của chính sách BHYT.

Quyền lợi của người tham gia BHYT luôn được đảm bảo theo quy định (Ảnh: BHXH Vĩnh Phúc)

Theo số liệu thống kê trên Hệ thống Thông tin giám định BHYT từ 1/1/2021 đến 2/7/2021, cả nước có 75,58 triệu lượt khám chữa bệnh BHYT với số tiền đề nghị cơ quan BHXH thanh toán là trên 48.774 tỷ đồng. Đáng chú ý, có 213 bệnh nhân có chi phí khám chữa bệnh BHYT đề nghị cơ quan BHXH thanh toán từ 0,5-1 tỷ đồng; 25 bệnh nhân có chi phí khám chữa bệnh BHYT đề nghị cơ quan BHXH thanh toán trên 1 tỷ đồng.

Đơn cử như trường hợp bệnh nhân có mã thẻ BT2868621620XXX, địa chỉ ở xã Trung Thành, huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long đi khám chữa bệnh 2 lần tại bệnh viện Chợ Rẫy. Bệnh nhân được chẩn đoán “Thiếu yếu tố VIII di truyền”, chi phí đề nghị quỹ BHYT thanh toán là 2,07 tỷ đồng.

Hay trường hợp bệnh nhân có mã thẻ TS2777722088XXX, địa chỉ khu phố Hòa Hội, Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đi khám chữa bệnh nội trú 1 lần tại bệnh viện Chợ Rẫy. Bệnh nhân được chẩn đoán “Sốc nhiễm khuẩn”, chi phí đề nghị quỹ BHYT thanh toán là 1,7 tỷ đồng.

Năm 2020 và 2021, dịch Covid-19 phức tạp và kéo dài, ảnh hưởng mọi mặt tới tất cả các lĩnh vực kinh tế - xã hội và đời sống Nhân dân. Trong giai đoạn khó khăn này, quyền lợi người tham gia BHYT vẫn luôn được ngành BHXH Việt Nam phối hợp đảm bảo và thực hiện kịp thời.

Thực hiện quy định về phòng chống dịch Covid-19, BHXH Việt Nam đã tích cực cùng các Bộ, ngành hướng dẫn và tạo điều kiện tốt nhất cho người tham gia BHYT trong chuyển tuyến, hẹn tái khám; Cấp thuốc dài ngày, cấp thuốc cho người bệnh mạn tính từ 2- 3 tháng, tránh cho người bệnh phải đến cơ sở y tế nhiều lần, hạn chế lây nhiễm Covid-19. Trong thời gian bị cách ly y tế vì Covid-19, nếu chẳng may bị ốm, người bệnh được cấp phát thuốc và được quỹ BHYT thanh toán như tất cả các trường hợp đúng tuyến…

Mới đây, từ ngày 1/6, nhằm giúp người bệnh được thuận tiện hơn trong khám chữa bệnh BHYT, đặc biệt trong thời điểm dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, ngành BHXH Việt Nam đã phối hợp với các cơ sở khám chữa bệnh BHYT đưa vào sử dụng hình ảnh thẻ BHYT trên ứng dụng “VssID - Bảo hiểm xã hội số” trên nền tảng thiết bị di động (cùng với giấy tờ tùy thân) của người tham gia để thay thế cho thẻ BHYT giấy khi đi khám chữa bệnh.

Cân bằng mục tiêu “chia sẻ cộng đồng” và tính “bền vững”

Việc gia tăng số người tham gia BHYT, cũng như gia tăng số lượt khám chữa bệnh BHYT trên toàn quốc là tín hiệu đáng mừng cho thấy chính sách BHYT đang đi đúng định hướng và đã trở thành một nguồn tài chính đáng kể góp phần cùng ngân sách nhà nước trong công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe hiệu quả cho Nhân dân. Tuy nhiên, điều đó cũng gia tăng áp lực với cơ quan quản lý quỹ BHYT trong việc đảm bảo an toàn quỹ vì mục tiêu bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tham gia BHYT.

Người dân đăng ký khám chữa bệnh tại BVĐK Hà Đông bằng thẻ BHYT trên ứng dụng VssID (Ảnh: BHXH TP Hà Nội)

Kể từ năm 2016 đến nay, số chi khám chữa bệnh BHYT thường xuyên cao hơn quỹ khám chữa bệnh BHYT được sử dụng trong năm. Ước tính 6 tháng đầu năm 2021, số chi khám chữa bệnh BHYT tăng so với cùng kỳ năm 2020, xấp xỉ 50 nghìn tỷ đồng, chiếm gần 50% số dự toán được Thủ tướng Chính phủ giao trong năm 2021.

Đặc biệt, tỷ lệ khám chữa bệnh BHYT không đúng tuyến, điều trị nội trú đều có xu hướng tăng cao... Mặt khác, tình trạng thống kê, thanh toán chi phí khám chữa bệnh BHYT không hợp lý, không đúng quy định, thanh toán khống chi phí khám chữa bệnh BHYT vẫn xảy ra (như: kê khống đơn thuốc, dịch vụ kỹ thuật, cấp khống giấy nghỉ ốm để hưởng BHXH…).

Do vậy, để đạt mục tiêu bao phủ chăm sóc sức khỏe toàn dân, để mọi người dân đều được quản lý, chăm sóc sức khỏe thì không còn cách nào khác là phải phát triển BHYT bền vững, bằng hai yêu cầu rất cơ bản đó là: Đạt bao phủ BHYT toàn dân và bảo đảm bền vững tài chính.

Nhằm đảm bảo việc sử dụng quỹ khám chữa bệnh BHYT an toàn, hiệu quả, thời gian qua, BHXH Việt Nam đã chỉ đạo BHXH các tỉnh, thành phố tăng cường công tác giám định và thanh toán chi phí khám chữa bệnh BHYT; Giám sát để kịp thời phát hiện, ngăn chặn và phối hợp với cơ quan chức năng xử lý tình trạng lạm dụng, trục lợi quỹ KCB BHYT… Đồng thời, tích cực phối hợp với Bộ Y tế trong việc tham gia xây dựng dự án Luật BHYT sửa đổi; tập trung giải quyết vướng mắc trong thanh toán chi phí thuốc thuộc phạm vi được hưởng của người tham gia BHYT…

Để phát triển BHYT bền vững, tiến tới BHYT toàn dân, điều kiện quan trọng nhất vẫn là sự quan tâm, “vào cuộc” của cả hệ thống chính trị, cũng như ý thức của người dân, cơ sở y tế về ý nghĩa của việc tham gia BHYT, gắn với việc đảm bảo an toàn và sử dụng hiệu quả quỹ BHYT.

Do vậy, thời gian tới, cần tiếp tục tăng cường hơn nữa sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương; cũng như phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội trong công tác tổ chức, thực hiện chính sách BHYT. Đặc biệt, trong bối cảnh hiện nay, việc thực hiện hiệu quả chính sách BHYT toàn dân sẽ góp phần nâng cao sức khỏe Nhân dân, đẩy lùi dịch Covid-19.

Khắc Nam