Bộ Công thương xây dựng và thực hiện kế hoạch giảm phát thải khí mê-tan

“Biến” chất thải thành tài nguyên, sử dụng hiệu quả khí mê-tan thu hồi

ThS. Nguyễn Thị Thu Huyền, Phó Trưởng phòng Môi trường và Phát triển bền vững, Viện Năng lượng, Bộ Công thương cho biết: Trong bức tranh phát thải khí nhà kính của Việt Nam, lĩnh vực năng lượng luôn là nguồn đóng góp chính, trong đó khai thác than và dầu khí chiếm tỷ trọng rất lớn. Theo kết quả kiểm kê năm cơ sở 2020, lượng phát thải khí mê tan ngành than là 3.458 GgCO₂, phần lớn từ khai thác và sau khai thác hầm lò.

ThS Nguyễn Thị Thu Huyền, Phó tưởng phòng Môi trường và Phát triển bền vững, Viện Năng lượng, Bộ Công Thương chia sẻ tiềm năng trong giảm phát thải khí mê tan trong lĩnh vực khai thác, chế biến than và dầu khí

Đối với khai thác chế biến dầu và khí tự nhiên, tỷ trọng phát thải khí mê tan chiếm khoảng 10.562 ktCO₂tđ, chiếm gần 70% tổng phát thải mê-tan trong toàn lĩnh vực năng lượng. Nguồn phát thải chính đến từ hoạt động xả khí có chủ đích, rò rỉ thiết bị, cũng như đốt bỏ khí đồng hành trong quá trình khai thác.

“Nếu không có biện pháp kiểm soát, lượng phát thải từ hai ngành này sẽ tiếp tục gia tăng. Với ngành than, dự báo đến năm 2030, phát thải có thể vượt mức 4.800 GgCO₂tđ, đặc biệt do tỷ trọng khai thác hầm lò vẫn duy trì cao. Với dầu khí, con số này thậm chí có thể lên tới 14.300 ktCO₂tđ, tăng khoảng 35% so với năm 2020. Điều này đặt ra thách thức rất lớn đối với cam kết giảm phát thải ròng bằng “0” của Việt Nam vào năm 2050”, Ths Nguyễn Thu Huyền nhấn mạnh.

Tuy nhiên, điểm chung đáng chú ý là cả hai ngành đều có khả năng “biến” chất thải thành tài nguyên. Với than, khí mê-tan thu hồi có thể được xử lý và cung cấp cho công nghiệp, dân dụng hoặc phát điện. Với dầu khí, thay vì đốt bỏ gây lãng phí, lượng khí đồng hành hoàn toàn có thể được tái sử dụng, góp phần tăng hiệu quả năng lượng và giảm chi phí sản xuất.

Lộ trình hành động cho hai ngành đã được xác định rõ ràng trong Kế hoạch hành động giảm phát thải khí mê-tan đến năm 2030 (Quyết định số 942/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ).

Triển khai công tác giảm nhẹ phát thải khí mê-tan trong lĩnh vực Công thương

Theo Quyết định số 942/QĐ-TTg về việc phê duyệt kế hoạch hành động giảm phát thải khí mê-tan đến năm 2030 của Chính Phủ, Bộ Công thương chủ trì xây dựng và thực hiện Kế hoạch giảm phát thải khí mê-tan đến năm 2030 trong khai thác than, khai thác và chế biến dầu khí, tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch;

Đồng thời, hướng dẫn và hỗ trợ thực hiện các giải pháp kiểm soát phát thải khí mê-tan trong các hoạt động khai thác than, khai thác và chế biến dầu khí, tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch; áp dụng các phương pháp thu hồi, sử dụng khí mê-tan phù hợp với điều kiện của đất nước nhằm tận dụng tối đa nguồn nguyên, nhiên liệu, nâng cao mức độ an toàn và tăng giá trị kinh tế của các hoạt động này.

Bên cạnh đó, định kỳ hằng năm Bộ Công thương sẽ báo cáo tình hình thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến giảm phát thải khí mê-tan trong khai thác than, khai thác và chế biến dầu khí, tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch; gửi kết quả đánh giá phát thải khí mê-tan của năm trước năm báo cáo về Bộ Tài nguyên và Môi trường để tổng hợp.

Ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, Bộ Công Thương phát biểu khai mạc hội thảo.

Ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công thương) cho biết: Việt Nam đã thể hiện mạnh mẽ cam kết với cộng đồng quốc tế tại COP26 khi đặt mục tiêu đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Những cam kết đó đòi hỏi hệ thống chính sách, pháp luật phải liên tục được cập nhật, hoàn thiện; đồng thời năng lực triển khai ở các cấp, các ngành phải được nâng cao một cách thực chất.

Trong bối cảnh đó, ngày 7/1/2022, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 06/2022/NĐ-CP quy định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn. Đây chính là văn bản nền tảng về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn.

Trên cơ sở đó, Bộ Công thương đã ban hành Thông tư số 38/2023/TT-BCT ngày 27/12/2023 nhằm hướng dẫn quy trình đo đạc, báo cáo, thẩm định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và kiểm kê khí nhà kính trong phạm vi quản lý ngành Công thương.

Năm 2025, Chính phủ tiếp tục ban hành Nghị định số 119/2025/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 06/2022/NĐ-CP nhằm cập nhật, hoàn thiện các quy định pháp lý, tăng cường yêu cầu và trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp trong việc thực hiện giảm phát thải khí nhà kính.

“Trước những thay đổi quan trọng này, việc cập nhật, phổ biến thông tin và nâng cao năng lực cho các cơ quan, đơn vị liên quan là hết sức cần thiết và cấp bách.

Bộ Công thương đã cập nhật các quy định mới của Nghị định số 119/2025/NĐ-CP liên quan đến công tác giảm nhẹ phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực Công Thương; tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật về kiểm kê khí nhà kính; đo đạc, báo cáo, thẩm định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính theo Thông tư số 38/2023/TT-BCT để triển khai thống nhất ở cấp cơ sở; hướng dẫn và nâng cao năng lực cho các đơn vị đăng ký, tổ chức thực hiện nhiệm vụ ứng phó với biến đổi khí hậu của Bộ Công Thương được triển khai định kỳ hằng năm”, ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công nhấn mạnh.

Phương Thu