Bước đi quan trọng cụ thể hóa Nghị quyết 71 ở trường phổ thông

Trải nghiệm giàu cảm xúc cho học sinh

Trong những ngày đầu năm học mới, các em học sinh trường THPT Việt Đức đã có trải nghiệm ý nghĩa, thú vị khi được giao lưu cùng nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung - tác giả của “Viết tiếp câu chuyện hòa bình” được các bạn trẻ vô cùng mến mộ thời gian qua.

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung - tác giả ca khúc "Viết tiếp câu chuyện hòa bình" giao lưu cùng thầy và trò trường THPT Việt Đức.

TS. Nguyễn Bội Quỳnh, Hiệu trưởng Trường THPT Việc Đức, chia sẻ: “Đây không chỉ là một hoạt động ngoại khóa đơn thuần, mà còn là những trải nghiệm, gặp gỡ với những nhân vật có tầm ảnh hưởng tích cực trong xã hội, từ đó giúp các em có cảm nhận, góc nhìn sâu sắc về truyền thống lịch sử, về khát vọng cống hiến, thông qua những câu chuyện của nhân vật; đồng thời, hoạt động cũng giúp học sinh có tâm thế phấn khởi, bước vào năm học mới tràn đầy năng lượng, niềm vui”.

Không chỉ có Trường THPT Việt Đức, mới đây, Trường THCS&THPT Nguyễn Siêu tổ chức chương trình chào mừng 80 năm Quốc khánh và 80 năm thành lập Bộ Quốc gia Giáo dục (nay là Bộ GD&ĐT) với sự tham gia của gần 2.000 học sinh cùng loạt nghệ sĩ nổi tiếng được công chúng mến mộ với chủ đề "Dưới bóng cờ Tổ quốc - Người Nguyễn Siêu tiếp bước" đã đem đến một không khí sôi động, hào hứng.

Theo nhà giáo Nguyễn Thị Minh Thúy - Chủ tịch HĐQT nhà trường, ở Trường Nguyễn Siêu, giáo dục không chỉ là truyền đạt tri thức mà còn gieo vào tâm hồn mỗi thế hệ trẻ ngọn lửa của tình yêu quê hương đất nước, ý chí kiên cường, tinh thần trách nhiệm với tương lai dân tộc và khát vọng vươn cao, mở mang tri thức.

Gần 2.000 học sinh và giáo viên Trường THCS&THPT Nguyễn Siêu đã được thưởng thức những tiết mục biểu diễn vô cùng ấn tượng của các nghệ sĩ nổi tiếng như: Ca sĩ Lê Anh Dũng với ca khúc "Bài ca người giáo viên Nhân dân" và "Giai điệu Tổ quốc"; NSND Thu Huyền cùng ca sĩ nhí Tuệ Mẫn hòa nhịp bài hát "Kiếp sau vẫn là người Việt Nam" đầy sôi động.

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung được học sinh Trường THPT Việt Đức vô cùng yêu thích, mến mộ.

Đặc biệt, Tùng Dương là một trong những ca sĩ đã và đang được đông đảo công chúng yêu mến đã góp mặt trên sân khấu Trường Nguyễn Siêu với một loạt bản "hit" nổi tiếng được cộng đồng đón nhận nhiệt thành như: Một vòng Việt Nam - Tái sinh - Việt Nam tự hào tiếp bước tương lai - Viết tiếp câu chuyện hoà bình.

Không chỉ âm nhạc, học sinh tiểu học tại quận Hoàn Kiếm cũng được tiếp cận văn học qua nghệ thuật sân khấu. Trong khuôn khổ Đề án sân khấu hóa học đường, hơn 1.100 em học sinh đã thưởng thức vở kịch “Lời bà kể” chuyển thể từ các tác phẩm trong chương trình Ngữ văn 2018.

Chào đón học sinh đến thưởng thức các tác phẩm nghệ thuật, NSND Nguyễn Trung Hiếu - Giám đốc Nhà hát Kịch Hà Nội cho biết, từ năm 2022, UBND TP Hà Nội đã phê duyệt Đề án “Giới thiệu và biểu diễn các vở kịch chuyển thể từ những tác phẩm văn học nổi tiếng trong và ngoài nước có trong chương trình giáo dục phổ thông”.

Thực hiện đề án, Nhà hát Kịch Hà Nội phối hợp với các đơn vị, trường học tổ chức cho học sinh trải nghiệm, tiếp cận trực tiếp những tác phẩm này. Qua đó, các em không chỉ khắc sâu kiến thức đã học, mà còn được bồi đắp tình yêu văn chương, cảm nhận giá trị nhân văn và vẻ đẹp nghệ thuật, đặc biệt là sân khấu kịch Việt Nam.

Bà Trần Bích Liên - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Tràng An (Hoàn Kiếm, Hà Nội) chia sẻ, việc huy động nghệ nhân, nghệ sĩ, vận động viên chuyên nghiệp tham gia vào hoạt động giáo dục trong nhà trường, đặc biệt ở các lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, thể thao, kỹ năng sống là hướng đi tích cực.

Với lợi thế nằm ở trung tâm Thủ đô, nhà trường có điều kiện mời nhiều nghệ sĩ nổi tiếng đến giao lưu, tham gia các hoạt động văn hóa nghệ thuật, mang lại cho học sinh những tiết mục đặc sắc và không khí sôi nổi. Trường cũng triển khai nhiều mô hình và hoạt động để học sinh phát triển cả về thể chất lẫn kỹ năng sống.

Bước tiến đột phá

Năm học 2025 - 2026, Bộ GD&ĐT định hướng các địa phương và nhà trường có thể mời chuyên gia, nghệ nhân, nghệ sĩ, huấn luyện viên, vận động viên tham gia vào hoạt động giáo dục - một điểm mới trong triển khai dạy học 2 buổi/ngày.

Ông Nguyễn Khắc Lý - Phó Hiệu trưởng Trường THPT Phùng Khắc Khoan - Thạch Thất (Hà Nội) cho rằng, việc tổ chức các hoạt động giáo dục có sự tham gia của nghệ sĩ, nghệ nhân, vận động viên là một hướng đi cần thiết, ý nghĩa. Được các nghệ sĩ chuyên nghiệp, có chuyên môn cao hướng dẫn, học sinh tiếp thu kiến thức nhanh hơn, hiệu quả hơn. Triển khai Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, nhà trường là đơn vị tiên phong trong giảng dạy các môn nghệ thuật cho học sinh.

Ca sĩ Tùng Dương giao lưu cùng học sinh Trường THCS&THPT Nguyễn Siêu. Ảnh: Trường Nguyễn Siêu

Thầy Nguyễn Khắc Lý nhận định, chủ trương đưa môn âm nhạc vào chương trình THPT là bước tiến đột phá, giúp cân bằng giữa các môn học. Tuy nhiên, việc triển khai đang gặp khó khăn nghiêm trọng về đội ngũ giáo viên và cơ sở vật chất.

Khảo sát cho thấy, hiện tại các trường THPT chưa có định biên giáo viên âm nhạc, khiến việc tuyển dụng gặp nhiều vướng mắc. Riêng Hà Nội, năm 2023 có 84 chỉ tiêu tuyển dụng môn âm nhạc nhưng chỉ tuyển được 22 giáo viên. Trong 241 trường THPT, chỉ 30 trường giảng dạy môn học này.

Trên toàn quốc, gần 3.000 trường THPT nhưng thiếu tới 2.800 giáo viên âm nhạc, con số còn chưa phản ánh đầy đủ do đặc thù giảng dạy yêu cầu giáo viên phải có bằng đại học chuyên ngành biểu diễn, trong khi nguồn đào tạo cực kỳ hạn chế.

Từ thực tế đó, thầy Nguyễn Khắc Lý đề xuất mô hình giảng dạy kết hợp online - offline, sử dụng giáo trình chuẩn cùng nhạc cụ đơn giản như sáo trúc, guitar và hợp tác với giảng viên âm nhạc chuyên nghiệp nhằm bảo đảm chất lượng giảng dạy trong điều kiện thiếu nhân lực. Kết quả đạt được rất tích cực: Học sinh rất hào hứng tham gia và đều chơi được một loại nhạc cụ sau một năm học.

Mời nghệ sĩ tham gia vào hoạt động giáo dục trong nhà trường là hướng đi đúng. Ảnh: Trường Nguyễn Siêu

Cần cơ chế, chính sách để duy trì ổn định, lâu dài

Khẳng định đây là chủ trương đúng đắn tuy nhiên, nhiều cơ sở giáo dục cũng cho rằng, việc mời nghệ sỹ tham gia vào hoạt động giáo dục trong trường học còn gặp nhiều khó khăn.

Cụ thể như phụ huynh chưa thật sự đồng thuận, học sinh chưa hiểu rõ mình sẽ được học gì, từ ai. Nhà trường cũng vướng vấn đề kinh phí để tổ chức, trong khi đó, vận động xã hội hóa cũng còn hạn chế.

Nhằm gỡ vướng cho nhà trường, đồng thời bảo đảm tổ chức dạy học 2 buổi/ngày, Bộ GD&ĐT đã có văn bản gửi các sở GD&ĐT, cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu có trường phổ thông hướng dẫn mời chuyên gia, nghệ nhân, nghệ sĩ, huấn luyện viên, vận động viên tham gia các hoạt động giáo dục.

Theo hướng dẫn của Bộ GD&ĐT, đối với các môn học, hoạt động giáo dục quy định tại Chương trình giáo dục phổ thông được tổ chức dạy học vào buổi 1, nhà trường có thể mời chuyên gia, nghệ nhân, nghệ sĩ, huấn luyện viên, vận động viên tham gia dạy học theo các tiết học hoặc chuyên đề.

Các hoạt động tăng cường, trải nghiệm, câu lạc bộ nghệ thuật, thể thao, kỹ năng sống, giao lưu văn hóa… được tổ chức vào buổi 2; nhà trường có thể mời chuyên gia, nghệ nhân, nghệ sĩ, huấn luyện viên, vận động viên tham gia các hoạt động giáo dục theo kế hoạch giáo dục của nhà trường đã được phê duyệt.

Để huy động được nhiều lực lượng xã hội, đặc biệt mời các chuyên gia, nghệ nhân, nghệ sĩ, huấn luyện viên, vận động viên tham gia các hoạt động giáo dục trong trường phổ thông, cần hướng dẫn cụ thể để thống nhất về mục đích, yêu cầu, điều kiện… Việc hướng dẫn cũng nhằm thống nhất quy trình thực hiện để bảo đảm công khai, minh bạch, hiệu quả, không gây quá tải cho học sinh.

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung, tác giả của ca khúc “Viết tiếp câu chuyện hòa bình”, người đã đến hàng trăm trường học để dạy hát, giao lưu với học sinh, cho biết: “Việc mời nghệ sĩ đến giao lưu, tham gia các hoạt động giáo dục là chủ trương đúng, tạo được sự hứng thú học tập cho học sinh; từ đó những thông điệp ý nghĩa sẽ được đến với các em một cách tự nhiên và gần gũi nhất.

Để đưa nghệ sĩ đến trường dạy học, giao lưu, các nhà trường cần có sự linh hoạt trong chương trình. Triển khai chủ trương này ở trường công lập sẽ gặp một số khó khăn về thời gian, sắp xếp thời khóa biểu và kinh phí. Do đó, cần có cơ chế, chính sách việc này được duy trì ổn định lâu dài”.

Theo hướng dẫn của Bộ GD&ĐT, các nhà trường cần mời chuyên gia, nghệ nhân, nghệ sĩ, huấn luyện viên, vận động viên có phẩm chất tốt, thành tích, uy tín; có khả năng truyền đạt, kinh nghiệm và kỹ năng sư phạm phù hợp với lứa tuổi học sinh. Về tài chính, các đơn vị sử dụng ngân sách Nhà nước theo dự toán được phê duyệt; đồng thời huy động, sử dụng các nguồn xã hội hóa hợp pháp.

Ngọc Minh