Đề xuất HĐND tỉnh giám sát việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất lúa, đất rừng

Củng cố quyền giám sát của HĐND cấp tỉnh trong giao đất, cho thuê đất

Tại Tổ 1, ĐBQH Đỗ Đức Hồng Hà (Đoàn TP Hà Nội) góp ý về điều kiện thu hồi đất để đảm bảo tính khả thi và quyền lợi của người dân.

Ông cho biết, điểm a Khoản 3 của Điều 3 quy định điều kiện thu hồi đất trước khi phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với dự án khác nếu được trên 75% người sử dụng đất đồng ý thu hồi đất.

Toàn cảnh phiên thảo luận của Đoàn ĐBQH TP Hà Nội

Theo đại biểu, điều kiện trên 75% là một tỉ lệ cao, khó đạt được trong thực tế, đặc biệt đối với các dự án lớn có nhiều hộ dân bị ảnh hưởng. Việc này có thể dẫn đến tắc nghẽn và kéo dài thời gian thực hiện dự án.

Hơn nữa, việc thu hồi đất trước khi phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư sẽ gây bức xúc, khiếu kiện cho người dân vì quyền lợi chưa được đảm bảo rõ ràng, đi ngược lại nguyên tắc hoàn thành việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và việc bố trí tái định cư - điều kiện tiên quyết để thu hồi đất.

“Vì vậy, tôi đề xuất sửa đổi điểm a Khoản 3 Điều 3 theo hướng rút từ 75% xuống còn 50% số lượng người sử dụng đất đồng ý thu hồi đất và có phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư dự kiến đã được lấy ý kiến công khai, trừ trường hợp Chính phủ quyết định thu hồi đất theo đề nghị của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh”, đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà nêu ý kiến.

Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà và các đại biểu Quốc hội thuộc đoàn TP Hà Nội tham gia thảo luận

Ngoài ra, liên quan đến thẩm quyền quyết định giao đất, cho thuê đất, ông cho biết, tại Khoản 3 Điều 4 quy định người có thẩm quyền quyết định giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa, đất rừng đặc dụng, đất rừng phòng hộ, đất rừng sản xuất sang mục đích khác mà không phải trình HĐND cấp tỉnh chấp thuận.

Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà phân tích: Đất lúa và đất rừng là những loại đất có ý nghĩa chiến lược về an ninh lương thực và môi trường.

Việc chuyển mục đích sử dụng các loại đất này sang mục đích khác cần được giám sát và quyết định ở cấp chính quyền cao nhất tại địa phương, đó là HĐND cấp tỉnh, để đảm bảo việc sử dụng đất phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được phê duyệt và được cân nhắc kỹ lưỡng trước khi chuyển đổi. Việc không phải trình HĐND cấp tỉnh chấp thuận là bỏ qua vai trò giám sát và quyết định của cơ quan quyền lực Nhà nước ở địa phương đối với tài sản công quan trọng này.

Đại biểu này đề xuất sửa đổi Khoản 3 Điều 4 như sau: “Người có thẩm quyền quyết định giao đất, cho thuê đất… phải trình HĐND cấp tỉnh chấp thuận theo trình tự, thủ tục rút gọn do HĐND cấp tỉnh quy định, trừ các trường hợp thuộc thẩm quyền chấp thuận của Thủ tướng Chính phủ hoặc Quốc hội theo quy định của Luật Đất đai”.

Đảm bảo quyền lợi cho người có đất bị thu hồi

Tham gia góp ý, GS.Hoàng Văn Cường (Đoàn ĐBQH TP Hà Nội) quan tâm tới việc thỏa thuận để nhận quyền sử dụng đất thực hiện các dự án đầu tư.

Ông đồng tình với quy định: Khi đối tượng được thỏa thuận đạt 75% về số người sử dụng đất và 75% diện tích sử dụng đất - tức là cả hai điều kiện 75% - mà đã hết thời gian thỏa thuận thì Nhà nước sẽ được phép đứng ra thu hồi.

“Việc này tôi thấy phù hợp”, ĐBQH Hoàng Văn Cường nói.

GS Hoàng Văn Cường (Đoàn ĐBQH TP Hà Nội)

Về vấn đề sử dụng bảng giá đất để xác định giá bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, GS Hoàng Văn Cường cho biết, trước đây chúng ta xác định theo giá đất cụ thể nhưng rất phức tạp, dễ xảy ra chênh lệch giữa cơ quan quản lý và người sử dụng đất.

Đại biểu đề nghị: Hệ số điều chỉnh phải xác định đến từng vị trí đất, chứ không dùng chung một hệ số cho cả địa bàn, như vậy giá bồi thường sẽ sát thực tế hơn, đảm bảo quyền lợi cho người có đất bị thu hồi.

Ngoài ra, đại biểu Hoàng Văn Cường nêu: Hiện nhiều người dân có đất thổ, đất vườn liền kề xin chuyển sang đất ở thì phải nộp rất nhiều tiền. Bảng giá đất cao khiến họ không kham nổi.

Dự thảo Nghị quyết quy định: Nếu diện tích chuyển đổi từ đất nông nghiệp, thổ cư liền kề mà diện tích nằm trong hạn mức đất ở thì chỉ nộp 30% tiền sử dụng đất theo bảng giá đất; phần vượt hạn mức nộp 50%; vượt quá một lần hạn mức thì nộp 100%. Đại biểu Hoàng Văn Cường cho rằng quy định này là phù hợp.

Bên cạnh đó, theo GS Hoàng Văn Cường, còn tồn tại một tình trạng bất hợp lý: Nhiều người đã sử dụng đất ở hợp pháp từ lâu nhưng chưa được cấp giấy chứng nhận; khi cấp giấy lần đầu lại phải nộp 100% theo bảng giá đất. Trong khi người khác chuyển mục đích sử dụng đất thì chỉ nộp 30%. Điều này rất vô lý.

Đại biểu này đề nghị bổ sung: Trường hợp cấp giấy chứng nhận lần đầu cũng áp dụng mức 30%, 50%, 100% tương tự trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất.

Thái Sơn