Địa đầu cực Nam vươn mình phát triển giữa nhiều thách thức

Giữ nhịp tăng trưởng giữa nhiều thử thách

Năm 2025, kinh tế Cà Mau vận động trong bối cảnh nhiều khó khăn đan xen. Là tỉnh ven biển, nền kinh tế phụ thuộc lớn vào thủy sản và nông nghiệp, mọi biến động của thời tiết, môi trường và thị trường đều tác động trực tiếp đến tăng trưởng. Dẫu vậy, với sự tự thân vận động của cả hệ thống chính trị và cộng đồng doanh nghiệp, Cà Mau vẫn duy trì được nhịp phát triển tương đối ổn định.

Toàn cảnh Cà Mau - vùng đất cực Nam đang nỗ lực mở rộng không gian phát triển trong bối cảnh còn nhiều thách thức đặc thù

Tốc độ tăng trưởng GRDP năm 2025 của Cà Mau ước đạt 8%, hoàn thành mục tiêu Nghị quyết đề ra. Quy mô nền kinh tế theo giá hiện hành đạt hơn 172.000 tỷ đồng, cho thấy dư địa phát triển của tỉnh cực Nam tiếp tục được mở rộng. GRDP bình quân đầu người ước đạt khoảng 80 triệu đồng/người/năm, phản ánh đời sống người dân từng bước được cải thiện trong bối cảnh còn nhiều thử thách.

Cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch theo hướng tích cực. Khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản chiếm khoảng 34,86% GRDP; công nghiệp - xây dựng chiếm 24,23%; dịch vụ chiếm 36,49%. Dù tỷ trọng nông nghiệp vẫn còn cao, song xu hướng giảm dần cho thấy quá trình chuyển dịch cơ cấu đang diễn ra, phù hợp với định hướng phát triển lâu dài của địa phương.

Trong bức tranh ấy, thủy sản tiếp tục giữ vai trò trụ cột, vừa là ngành kinh tế mũi nhọn, vừa là căn cơ sinh kế của hàng trăm nghìn lao động ven biển. Tổng sản lượng thủy sản năm 2025 ước đạt 1.268.500 tấn, tăng 5,6% so với cùng kỳ. Riêng sản lượng tôm đạt 594.851 tấn, tiếp tục khẳng định vị thế “thủ phủ tôm” của cả nước.

Thủy sản tiếp tục là trụ cột phát triển kinh tế, đồng thời là căn cơ sinh kế của hàng trăm nghìn lao động Cà Mau

Nuôi trồng thủy sản đạt sản lượng khoảng 904.338 tấn, tăng 7,4%; khai thác thủy sản đạt khoảng 364.162 tấn. Nhiều vùng nuôi đạt các chứng nhận quốc tế như ASC, BAP, Organic, góp phần nâng cao giá trị và uy tín thủy sản Cà Mau trên thị trường. Thủy sản tiếp tục là mặt hàng xuất khẩu chủ lực, đóng vai trò quan trọng trong cán cân thương mại của tỉnh.

Ở lĩnh vực công nghiệp, Cà Mau vẫn dựa vào thế mạnh chế biến thủy sản và năng lượng. Các khu, cụm công nghiệp từng bước hoàn thiện hạ tầng, thu hút thêm doanh nghiệp đầu tư, hướng tới nâng cao giá trị gia tăng. Dù quy mô còn khiêm tốn song đây được xem là hướng đi tất yếu để giảm dần sự lệ thuộc vào xuất khẩu nguyên liệu thô.

Cà Mau phấn đấu trở thành trung tâm năng lượng khu vực

Thương mại - dịch vụ từng bước phục hồi, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng và lưu thông hàng hóa. Du lịch sinh thái, du lịch trải nghiệm gắn với rừng ngập mặn, văn hóa sông nước và bản sắc vùng đất cực Nam tiếp tục được khai thác. Dẫu chưa trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, du lịch vẫn được kỳ vọng sẽ mở thêm sinh lộ cho nền kinh tế địa phương trong thời gian tới.

Giữ đất, giữ dân trong thế phát triển bền vững

Nếu tăng trưởng kinh tế là thước đo ngắn hạn thì giữ đất, giữ dân chính là bài toán căn cơ của Cà Mau trong năm 2025 và cả những năm tiếp theo. Với địa thế 3 mặt giáp biển, hệ sinh thái rừng ngập mặn rộng lớn nhưng mong manh, Cà Mau đồng thời cũng là một trong những địa phương chịu tác động nặng nề nhất của sạt lở, nước biển dâng và xâm nhập mặn.

Nhiều khu vực ven sông, ven biển liên tục bị xâm thực, từng tấc đất bị cuốn trôi không chỉ là tổn thất về tài nguyên, mà còn là sự hao hụt sinh kế, đẩy người dân vào thế tiến thoái nan giải.

Rừng ngập mặn được bảo vệ và phục hồi, trở thành nền tảng sinh thái cho mục tiêu phát triển bền vững của tỉnh

Trong bối cảnh ấy, việc giữ đất là vấn đề sinh tồn và phát triển lâu dài. Bảo vệ và phục hồi rừng ngập mặn được xem là “lá chắn sinh thái”, là phên dậu tự nhiên che chở vùng đất cực Nam trước phong ba, thủy triều. Các chương trình trồng rừng, khoanh nuôi tái sinh, gắn trách nhiệm bảo vệ rừng với sinh kế người dân tiếp tục được triển khai. Mô hình tôm - rừng không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế, mà còn mở ra con đường phát triển thuận thiên, hài hòa giữa lợi ích trước mắt và bền vững lâu dài.

Giữ đất đi liền với giữ dân. Trên vùng đất cuối trời, nơi kế sinh nhai gắn chặt với biển và rừng, mọi biến động của tự nhiên đều tác động trực tiếp đến đời sống người dân. Từ đó, các chính sách an sinh xã hội, hỗ trợ người dân khắc phục sạt lở, ổn định nơi ở, bảo đảm sinh kế được xem là trụ cột quan trọng trong chiến lược phát triển. Việc kịp thời hỗ trợ xây dựng, sửa chữa nhà ở, di dời dân khỏi khu vực nguy hiểm không chỉ giúp người dân an cư, mà còn củng cố niềm tin để họ tiếp tục bám đất, bám nghề.

Với chương trình an sinh xã hội có chiều sâu, Cà Mau trao “cần câu” giúp hơn 12.000 trường hợp đối tượng yếu thế “lạc nghiệp”

Song song đó, đầu tư hạ tầng giao thông nông thôn, ven biển được đẩy mạnh, từng bước kết nối vùng sâu, vùng xa với trung tâm kinh tế, tạo điều kiện cho lưu thông hàng hóa và tiếp cận dịch vụ xã hội. Dẫu còn nhiều điểm nghẽn do đặc thù địa lý phức tạp và nguồn lực hạn chế, những nỗ lực này đã góp phần mở rộng không gian phát triển, giảm dần sự biệt lập của các vùng ven biển.

Nhìn rộng hơn, giữ đất, giữ dân cũng chính là giữ nền tảng xã hội cho phát triển bền vững. Khi người dân yên tâm an cư, kế sinh nhai được bảo đảm, Cà Mau mới có thể bền gốc, vững rễ để tạo thế, mở đường cho những bước đi dài hơi hơn. Trong thế đất mong manh của vùng cực Nam, phát triển không thể nóng vội, mà cần sự kiên trì, chắt chiu từng nguồn lực, lấy con người làm trung tâm và thuận thiên làm kim chỉ Nam.

Hoàng Lân