"Đòn bẩy" chiến lược giúp thành phố phát triển nhà ở xã hội

Đồng chí Phạm Anh Tuấn, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội chủ trì hội nghị.

Cụ thể hóa chủ trương, chính sách của Trung ương, Luật Thủ đô

Theo dự thảo Nghị quyết của HĐND TP quy định một số chính sách đầu tư, hỗ trợ thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội trên địa bàn TP đã quy định chi tiết một số điều, khoản, điểm quy định tại Luật Thủ đô số 39/2024/QH15 và Luật Nhà ở số 27/2023/QH15.

Trong đó, đối tượng áp dụng là chủ đầu tư dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội được đầu tư bằng nguồn tài chính Công đoàn. Chủ đầu tư dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội không bằng nguồn vốn quy định tại khoản 1 Điều 85 Luật Nhà ở. Chủ đầu tư dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại trực tiếp đầu tư xây dựng nhà ở xã hội trong phạm vi dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại đối với phần diện tích đất quy định tại khoản 2, khoản 3 Điều 83 Luật Nhà ở do chủ đầu tư trực tiếp đầu tư xây dựng. Các cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân khác có liên quan đến hoạt động đầu tư xây dựng nhà ở xã hội trên địa bàn thành phố Hà Nội quy định tại Điều 1 Nghị quyết này.

Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Phạm Anh Tuấn phát biểu tại Hội nghị.

Đề án “Đầu tư xây dựng ít nhất một triệu căn hộ nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021-2030” được Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt, trong đó Hà Nội được giao chỉ tiêu theo Đề án phát triển 56.200 căn, gồm: 18.700 căn giai đoạn 2021-2025, 37.500 căn giai đoạn 2026-2023.

Hà Nội là một trong những địa phương được giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội cao nhất trong cả nước. Vì vậy, việc xây dựng, ban hành Nghị quyết của HĐND thành phố “Quy định một số chính sách hỗ trợ về đầu tư xây dựng nhà ở xã hội độc lập trên địa bàn thành phố Hà Nội” là cần thiết, phù hợp với thực tiễn, nhằm cụ thể hóa chủ trương, chính sách của Trung ương, Luật Thủ đô, Luật Nhà ở như đã nêu trên.

Ông Phạm Ngọc Thảo - Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn dân chủ pháp luật Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội góp ý tại Hội nghị.

Việc này sẽ tạo cơ sở pháp lý riêng cho Thủ đô đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội đảm bảo ưu tiên đầu tư xây dựng các khu đô thị, nhà ở, các khu nhà ở xã hội theo hướng hiện đại, thuận tiện, đồng bộ với việc xây dựng hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, góp phần nâng cao chất lượng sống người dân theo chủ trương của Trung ương, Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ thành phố Hà Nội lần thứ XVII, nhiệm kỳ 2020 - 2025.

Tại hội nghị, ông Phạm Ngọc Thảo, Chủ nhiệm HĐTV về Dân chủ pháp luật, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội cho rằng, dự thảo Nghị quyết cần đánh giá rõ hơn kết quả thực hiện chương trình nhà ở xã hội của Hà Nội trong những năm vừa qua để từ đó thấy rõ những ưu, khuyết và khó khăn, bất cập cần khắc phục.

Trên cơ sở đó đề xuất cơ chế, chính sách mới phù hợp hơn nhằm khuyến khích nhà dầu tư và người dân cũng như làm rõ hơn kết quả khảo sát, lấy ý kiến đóng góp vào dự thảo Nghị quyết, nhất là ý kiến của các doanh nhân. Bên cạnh đó, cần làm rõ hơn những cơ chế, chính sách mới so với trước đây để tạo điều kiện khuyến khích doanh nghiệp và nhà đầu tư, dự báo hướng phát triển nhà ở xã hội của Thủ đô trong những năm tới.

TS. Nguyễn Tiến Dĩnh - Ủy viên Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Phó Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn về kinh tế tham gia phản biện tại Hội nghị.

Đánh giá việc ban hành Nghị quyết là cần thiết và cấp bách, PGS. TS Bùi Thị An, Chủ tịch Hội Nữ trí thức TP Hà Nội, Phó Chủ nhiệm HĐTV về Kinh tế lưu ý, về vấn đề quỹ đất và vị trí. Việc hỗ trợ hạ tầng bên ngoài rất tốt nhưng nếu đất thực hiện dự án nhà ở xã hội không ở vị trí thuận lợi như: Giao thông, hạ tầng xã hội, tiện ích… thì người dân thuê hoặc mua nhà ở xã hội có thể vẫn gặp khó khăn về chất lượng cuộc sống.

Vì vậy, chính sách đất đai và lựa chọn vị trí dự án cần được kiểm soát chặt. Nếu chỉ hỗ trợ cho phần “hạ tầng kỹ thuật bên ngoài tòa nhà”, chủ đầu tư phải gánh phần “bên trong” này, chi phí đó có thể đẩy giá bán hoặc giá thuê cao hơn, hoặc chủ đầu tư sẽ chọn loại vật liệu, thiết kế tiết kiệm sẽ ảnh hưởng chất lượng nhà ở.

PGS.TS Bùi Thị An - Phó Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn kinh tế Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố đóng góp ý kiến tại Hội nghị

“Về đối tượng thụ hưởng và điều kiện được hưởng, mặc dù có mở rộng đối tượng nhà ở xã hội trong Nghị định 261/2025/NĐ-CP như: Người thu nhập thấp, độc thân có thu nhập không quá 20 triệu đồng/tháng nhưng với Dự thảo Nghị quyết của Hà Nội, vẫn chưa rõ liệu điều kiện thu nhập, tiêu chí được thuê, mua nhà ở xã hội sẽ thực sự phù hợp với thực tế của người lao động trẻ, công nhân, thuê nhà hay chưa. Nếu tiêu chí quá khắt khe hoặc thủ tục quá phức tạp, người cần nhà vẫn khó tiếp cận”, bà An chia sẻ.

Tháo gỡ điểm nghẽn, tạo động lực cho Thủ đô

Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội Phạm Anh Tuấn tiếp thu các ý kiến góp ý sâu sắc, tâm huyết, trách nhiệm của các chuyên gia, nhà khoa học đã đóng góp vào dự thảo Tờ trình cũng như dự thảo Nghị quyết HĐND TP Hà Nội. Trong đó, việc ban hành Nghị quyết là cần thiết và cấp bách, là yêu cầu tất yếu để cụ thể hóa cơ chế đặc thù được giao tại Luật Thủ đô năm 2024 về đầu tư hạ tầng và Luật Nhà ở năm 2023 về cơ chế hỗ trợ.

Đây còn là đòn bẩy chiến lược nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, tạo động lực mạnh mẽ để thành phố hoàn thành chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, góp phần đảm bảo an sinh xã hội, giữ vững ổn định và nâng cao chất lượng cuộc sống cho Nhân dân Thủ đô. Dự thảo cơ bản đã đảm bảo cơ sở khoa học, tham khảo kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn với những chính sách hỗ trợ rõ ràng, cụ thể, tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư có uy tín tham gia.

Đại diện Sở Xây dựng Hà Nội tiếp thu các ý kiến phản biện tại Hội nghị.

Về quy định cụ thể tiêu chí hỗ trợ, cần bổ sung quy định chi tiết các tiêu chí cụ thể như vị trí, tổng mức đầu tư, mức độ khó khăn về giải phóng mặt bằng để làm căn cứ xác định tỷ lệ phần trăm hỗ trợ ưu đãi nhưng trong giới hạn không vượt quá 50%, tránh việc áp dụng tùy tiện, nguy cơ dẫn đến tiêu cực. Bên cạnh đó, làm rõ công khai nguồn vốn đầu tư công trung hạn dành riêng cho nhà ở xã hội độc lập và tỷ lệ chi từ nguồn thu quỹ đất 20-25% của dự án nhà ở thương mại.

Về cơ chế hậu kỳ và cơ chế giám sát cộng đồng, đồng chí Phạm Anh Tuấn đề nghị thành phố thiết lập cơ chế hậu kiểm để kịp thời phát hiện và ngăn ngừa các hành vi lợi dụng chính sách, đảm bảo hiệu quả đầu tư công. Bên cạnh đó, tiếp tục phát huy vai trò của Ban Thanh tra Nhân dân, Ban Công tác Mặt trận ở cơ sở nhằm tăng cường giám sát việc thực hiện hiệu quả Nghị quyết.

Thanh Hà