Tag

Giải “bài toán” khó cho giao thông đô thị bằng mô hình TOD

Đô thị 07/10/2023 14:40
aa
TTTĐ - Để thực hiện mục tiêu hoàn chỉnh mạng lưới đường sắt đô thị tại thành phố Hà Nội (có tính kết nối Vùng Thủ đô) vào năm 2035, các chuyên gia cho rằng, phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) chính là giải pháp.
Hoàn thành lắp đặt 8 nhà ga tuyến đường sắt đô thị đoạn Nhổn - ga Hà Nội Đường sắt đô thị: "Xương sống" giao thông công cộng Hà Nội Phê duyệt báo cáo nghiên cứu tuyến số 5 đường sắt đô thị Hà Nội

Tạo đột phá với TOD

Từ nhiều năm nay, TOD đã trở thành hướng đi mới trong tư duy thiết kế quy hoạch đô thị ở các nước phát triển. Đối với nước ta nói chung và Thủ đô Hà Nội nói riêng, việc vận dụng nguyên lý TOD vào quá trình thiết kế cải tạo, mở rộng và quy hoạch xây dựng đô thị sẽ góp phần giải toả được những điểm nóng về giao thông, đang gây nhiều bức xúc trong xã hội.

Trên thực tế, Hà Nội đã và đang xác định đây là một định hướng tốt có thể tham khảo cho sự phát triển trong tương lai. Hiện, tuyến đường sắt đô thị số 5 (Văn Cao - Ngọc Khánh - Láng - Hòa Lạc) đang được thành phố Hà Nội nghiên cứu thí điểm đầu tư theo mô hình TOD. Đây là cách làm mới, mang tính đột phá nhằm triển khai các dự án đường sắt đô thị nhanh hơn, hiệu quả hơn.

Phối cảnh một đoạn tuyến đường sắt đô thị số 5
Phối cảnh một đoạn tuyến đường sắt đô thị số 5

Tuyến đường sắt đô thị số 5 có chiều dài 38,43km, tiêu chuẩn đường đôi, điện khí hóa, gồm 6,5km đi ngầm, 2km đi trên cao và 29,93km đi trên mặt đất.

Dự án đi qua các quận: Ba Đình, Đống Đa, Cầu Giấy, Nam Từ Liêm; Các huyện: Hoài Đức, Quốc Oai, Thạch Thất. Tuyến khai thác khoảng 25-40 đoàn tàu, vận tốc thiết kế 120km/giờ và 90km/giờ đối với các đoạn đi ngầm; Thời gian chờ tàu vào khoảng 3,3 phút.

Dự án có tổng mức đầu tư khoảng 65.404 tỷ đồng, trong đó chi phí xây dựng 24.844 tỷ đồng, chi phí thiết bị 16.629 tỷ đồng. Về tiến độ, giai đoạn chuẩn bị đầu tư năm 2018-2022; Giai đoạn thực hiện dự án năm 2022-2026, trong đó, vận hành thử và bàn giao dự án vào cuối năm 2025; Nghiệm thu, thanh quyết toán năm 2026-2027.

UBND thành phố Hà Nội sẽ dành 15.000 tỷ đồng từ nguồn vốn đầu tư công và tiết kiệm chi trong giai đoạn 2021-2025 (trung bình 3.000 tỷ đồng/năm); 10.000-12.000 tỷ đồng vốn từ cổ phần hóa, thoái vốn doanh nghiệp; 15.000 tỷ đồng từ đấu giá một số khu đất; 10.000 tỷ đồng phát hành trái phiếu; 6.900 tỷ đồng vay tổ chức tài chính để triển khai dự án.

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Dương Đức Tuấn, với tình trạng ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường ngày càng nghiêm trọng, việc nghiên cứu, đầu tư tuyến đường sắt đô thị số 5, góp phần hoàn chỉnh mạng lưới đường sắt đô thị theo quy hoạch, là rất cần thiết.

Hoàn thiện hành lang pháp lý

Theo quy hoạch, Hà Nội có 10 tuyến đường sắt đô thị, 9 tuyến chính và 1 tuyến nối các đô thị vệ tinh với tổng chiều dài 417,8 km, trong đó 75,6 km đi ngầm, tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 40,05 tỷ USD.

Giải “bài toán” khó cho giao thông đô thị bằng mô hình TOD
Tuyến đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông

Tuy nhiên, đến thời điểm này, TP Hà Nội mới hoàn thành 13km (tuyến 2A, đoạn Cát Linh-Hà Đông) và đang triển khai xây dựng 2 dự án đường sắt đô thị là tuyến Nhổn-ga Hà Nội và Nam Thăng Long – Trần Hưng Đạo nhưng cả 2 dự án này đều chậm tiến độ, nhiều vướng mắc và tiếp tục đội vốn dẫn tới phải điều chỉnh thủ tục đầu tư.

Theo các chuyên gia giao thông, một trong những khó khăn lớn nhất đối với đường sắt đô thị hiện nay là thiếu vốn. Để có thể thu hút vốn đầu tư cho đường sắt đô thị, Nhà nước phải bỏ vốn làm trước các tuyến cam kết (Tuyến cam kết là các tuyến đi trong khu vực nội đô lịch sử, công tác giải phóng mặt bằng rất phức tạp…)

Bên cạnh đó, công tác giải phóng mặt bằng cũng là một nguyên nhân khiến các dự án đường sắt đô thị chậm tiến độ. Hiện tại mới có cơ chế đối với các hộ bị thu hồi đất nhưng hoàn toàn chưa có chế độ cho những hộ bị ảnh hưởng hoặc phải phá dỡ.

Để rút ngắn thời gian đầu tư xây dựng các dự án đường sắt đô thị ở Hà Nội cũng như các đô thị lớn cốt yếu vẫn phải thay đổi từ chính sách, cần có cơ chế đột phá để địa phương triển khai.

TS Mai Thị Mai (Trường Đại học Luật Hà Nội) cho rằng, nội dung đề cập phát triển định hướng giao thông công cộng đã được đưa vào Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) cho thấy tầm nhìn chiến lược và chính sách phát triển quy hoạch giao thông của Hà Nội đã được định hướng xây dựng theo TOD - định hướng có tính bền vững cao.

Về cơ bản, các nội dung để tạo ra hành lang pháp lý cho việc xây dựng và phát triển hệ thống giao thông công cộng của Hà Nội ghi nhận trong Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) đã khá đầy đủ và hoàn chỉnh. Tuy nhiên, qua phân tích ở trên có thể thấy, nếu xác định TOD là một giải pháp quy hoạch cho Hà Nội trong việc hướng tới người dân sử dụng giao thông công cộng, giảm ùn tắc giao thông, nâng cao hiệu quả sử dụng đất và bảo vệ môi trường thì các quy định về TOD nên được nhấn mạnh hơn, trở thành một trong những trọng tâm cần được lưu ý trong chính sách phát triển đô thị của Thủ đô.

Do đó, các nội dung điều chỉnh về TOD trong Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi)cần được tách riêng ra thành một điều khoản độc lập với nội dung về xây dựng phát triển hệ thống giao thông công cộng của Thủ đô. Trong điều khoản này sẽ tập hợp toàn bộ các điều khoản quy định về TOD nằm rải rác ở các điều khoản khác nhau về quản lý hạ hầng, huy động tài chính, huy động nhà đầu tư...

“Hà Nội đang có tốc độ gia tăng dân số cơ học rất cao, người dân từ khắp nơi đổ về học tập, kinh doanh, làm việc, tập trung rất lớn ở khu vực lõi. Việc xây dựng chính sách quy hoạch đô thị về giao thông công cộng gắn với mô hình TOD có thể là “lời giải” giúp Hà Nội phát triển theo xu hướng hình thành đô thị nén, biến khó khăn thách thức thành cơ hội thực sự cho hiện tại và cả tương lai. Do đó, việc Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) có những quy định trực tiếp về TOD là rất đáng ghi nhận”, TS Mai Thị Mai nêu quan điểm.

Để phát triển đô thị theo định hướng TOD, Hà Nội cần khắc phục và giải quyết kịp thời các tồn tại bất cập, tạo hành lang pháp lý, chính sách thuận lợi cho việc triển khai thực hiện mô hình này. Vì vậy, Sở Giao thông vận tải Hà Nội đã đề xuất với UBND TP Hà Nội kiến nghị Quốc hội chỉ đạo rà soát hoàn thiện hành lang pháp lý liên quan đến phát triển mô hình TOD trong các Luật Đất đai, Quy hoạch, Đầu tư, Xây dựng, Kinh doanh bất động sản, PPP…

Phát triển theo định hướng giao thông công cộng (TOD - Transit Oriented Development) là mô hình phát triển đô thị lấy định hướng phát triển hệ thống giao thông công cộng làm cơ sở quy hoạch phát triển đô thị, lấy đầu mối giao thông làm điểm tập trung dân cư để từ đó hình thành tiếp hệ thống giao thông phân tán.

Đọc thêm

Hà Nội thí điểm hệ thống giao thông thông minh từ tháng 6/2024 Đô thị

Hà Nội thí điểm hệ thống giao thông thông minh từ tháng 6/2024

TTTĐ - UBND thành phố Hà Nội vừa thống nhất với kiến nghị của Sở Giao thông vận tải triển khai thí điểm hệ thống giao thông thông minh trên địa bàn thành phố trong thời gian từ tháng 6 đến tháng 12/2024.
EVN bác thông tin "kêu gọi doanh nghiệp phía Bắc giảm 30% mức sử dụng điện" Đô thị

EVN bác thông tin "kêu gọi doanh nghiệp phía Bắc giảm 30% mức sử dụng điện"

TTTĐ - Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) nêu rõ, thông tin "cơ quan chức năng của Việt Nam kêu gọi một số doanh nghiệp ở phía Bắc tự nguyện giảm 30% mức sử dụng điện" là không chính xác.
Đề xuất 25.540 tỷ đồng làm cao tốc Gia Nghĩa - Chơn Thành Đô thị

Đề xuất 25.540 tỷ đồng làm cao tốc Gia Nghĩa - Chơn Thành

TTTĐ - Theo quy hoạch, đường cao tốc Gia Nghĩa - Chơn Thành thuộc tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Tây. Đây là trục giao thông quan trọng, kết nối vùng Tây Nguyên với vùng Đông Nam Bộ, vùng Tây Nam Bộ và TP.HCM có chiều dài khoảng 128,8 km, mức đầu tư khoảng 25.540 tỷ đồng.
Bàn giao cầu Vĩnh Tuy 2 về Sở Giao thông vận tải quản lý Đô thị

Bàn giao cầu Vĩnh Tuy 2 về Sở Giao thông vận tải quản lý

TTTĐ - UBND thành phố Hà Nội vừa quyết định giao tài sản kết cấu hạ tầng đường bộ thuộc dự án đầu tư xây dựng cầu Vĩnh Tuy - giai đoạn 2 cho Sở Giao thông vận tải Hà Nội để thực hiện việc quản lý, duy tu, bảo dưỡng đúng quy định.
Tín hiệu tích cực từ mô hình “Cổng trường học an toàn giao thông” Đô thị

Tín hiệu tích cực từ mô hình “Cổng trường học an toàn giao thông”

TTTĐ - Sau thời gian thí điểm các giải pháp bảo đảm an toàn giao thông trước cổng cụm trường học trên địa bàn thành phố Hà Nội, về cơ bản dự án đã đạt được mục tiêu, hiệu quả đề ra. Đây cũng là tiền đề rất quan trọng để sắp tới, thành phố tiếp tục nhân rộng mô hình này.
Trình Quốc hội dự thảo Nghị quyết thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP Đà Nẵng Đô thị

Trình Quốc hội dự thảo Nghị quyết thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP Đà Nẵng

TTTĐ - Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 74/NQ-CP ngày 21/5/2024 về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về tổ chức chính quyền đô thị và thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Đà Nẵng.
Giao thông an toàn, thông suốt nhờ tổ công tác “đặc biệt” Đô thị

Giao thông an toàn, thông suốt nhờ tổ công tác “đặc biệt”

TTTĐ - Theo đánh giá của Phòng Cảnh sát giao thông (Công an thành phố Hà Nội), việc triển khai 5 tổ công tác “đặc biệt” làm nhiệm vụ tuần tra, kiểm soát, xử lý các vi phạm vào giờ cao điểm đã mang lại hiệu quả đáng ghi nhận, qua đó giảm hẳn hành vi phạm giao thông như không đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông, đi sai làn, sử dụng rượu bia…
Lập biên bản vụ dùng xà bần thi công Khu đô thị Phúc Viên Xã hội

Lập biên bản vụ dùng xà bần thi công Khu đô thị Phúc Viên

TTTĐ - 2 đơn vị tại thị xã Điện Bàn đã lập biên bản hiện trạng liên quan đến tình trạng doanh nghiệp dùng xà bần, đất tạp, đá để san lấp Khu đô thị Phúc Viên.
Cân nhắc việc thu phí vào nội đô với ô tô cá nhân Đô thị

Cân nhắc việc thu phí vào nội đô với ô tô cá nhân

TTTĐ - Góp ý vào dự thảo Luật Đường bộ, đại biểu Quốc hội Nguyễn Phương Thủy (đoàn Hà Nội) đề nghị cân nhắc bổ sung thu phí vào nội đô áp dụng với ô tô cá nhân đi vào một số khu vực đô thị, trong những khung thời gian nhất định.
"Mở rộng lối" phát triển hệ thống đường sắt đô thị Đô thị

"Mở rộng lối" phát triển hệ thống đường sắt đô thị

TTTĐ - Để tổng kết tình hình triển khai đầu tư hệ thống đường sắt đô thị (ĐSĐT) thời gian qua, Hà Nội đã xây dựng “Đề án tổng thể đầu tư xây dựng hệ thống đường sắt đô thị Thủ đô”. Cùng với đề án này, việc thông qua dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) sẽ “mở rộng lối” để Hà Nội xây dựng hệ thống ĐSĐT và giải quyết bài toán khó về phát triển đô thị trong thời gian tới.
Xem thêm