Hiến kế doanh nghiệp Việt khai thác tối đa hiệu quả các FTA

Ngày 25/9, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP Hồ Chí Minh (ITPC) phối hợp với Cục Xúc tiến Thương mại (Vietrade) và Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương tổ chức hội thảo “Cơ hội và thách thức của doanh nghiệp Việt Nam khi thực thi các Hiệp định Thương mại quốc tế - FTA” nhằm giúp doanh nghiệp tận dụng tối đa những ưu đãi để vượt qua thách thức và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường.

Theo số liệu của Bộ Công thương, từ năm 2023 đến 2024, doanh thu xuất khẩu đối với hàng hóa được hưởng thuế quan ưu đãi theo Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) đạt tốc độ tăng trưởng trung bình hàng năm là 12,7%.

Việc ký kết các FTA mang tính chiến lược đã đưa Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn cho các dây chuyền sản xuất từ các nước trên thế giới.

Việc ký kết các FTA mang tính chiến lược đã đưa Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn cho các dây chuyền sản xuất từ các nước trên thế giới

Bà Hồ Thị Quyên, Phó Giám đốc ITPC cho biết, với nhiều Hiệp định Thương mại quốc tế - FTA, doanh nghiệp không chỉ được hưởng ưu đãi thuế quan mà còn có cơ hội tiếp cận những thị trường khó tính như: EU, Mỹ, Nhật Bản…

Tuy nhiên, đi cùng với cơ hội là hàng loạt thách thức về quy tắc xuất xứ, tiêu chuẩn kỹ thuật và yêu cầu phát triển bền vững. Vì vậy, doanh nghiệp cần chủ động đầu tư cải thiện điều kiện sản xuất, phát triển công nghiệp hỗ trợ, liên kết nội khối và hợp tác với khối FDI để tăng tỷ lệ nội địa hóa, nâng cao năng lực cạnh tranh.

Ngoài ra, các cơ quan quản lý sẽ tiếp tục có chính sách tín dụng, tài chính hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ, đối tượng đang gặp nhiều khó khăn trong đáp ứng các yêu cầu từ FTA.

Tương tự, bà Bùi Hoàng Yến, Đại diện Văn phòng Cục Xúc tiến Thương mại phía Nam cho biết, Việt Nam đã ký 18 FTA, trong đó 17 hiệp định đã có hiệu lực. Dù vậy, tỷ lệ tận dụng ưu đãi thuế quan của doanh nghiệp hiện chỉ đạt khoảng 30 - 40%.

Tuy nhiên, các rào cản lớn đến từ sự phụ thuộc vào nguyên phụ liệu nhập khẩu, nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng, cùng với áp lực ngày càng gia tăng trong việc tuân thủ tiêu chuẩn môi trường, lao động và sở hữu trí tuệ.

Bà Bùi Hoàng Yến, Đại diện Văn phòng Cục Xúc tiến Thương mại phía Nam chia sẻ tại chương trình

Dưới góc độ doanh nghiệp, bà Trần Thị Ngọc Lan, sáng lập Công ty TNHH Trà ANTO cho biết, việc điều chỉnh bao bì, nhãn mác, sử dụng Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O), áp dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc và hợp tác với tổ chức kiểm định quốc tế là chìa khóa để khai thác thị trường hiệu quả.

Ngoài ra, việc thẩm định nhà cung cấp cũng là yếu tố quyết định để doanh nghiệp Việt Nam ghi điểm, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Dẫn chứng về lợi thế khi tận dụng ưu đãi theo Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA), ông Vũ Hoàng Nam, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Sienna Việt Nam, cho biết: Sản phẩm bút kiểm tra sức căng bề mặt màng bao bì nhựa (HS Code 96082000) có mức thuế thông thường lên đến 37,5%, mức thuế ưu đãi của WTO là 25% .

Tuy nhiên nhờ hiệp định EVFTA, từ năm 2023, thuế nhập khẩu mặt hàng này vào EU đã về 0%. Có thể thấy rõ mức thuế ưu đãi của Hiệp định EVFTA tạo nên lợi thế cạnh tranh vượt trội, giúp hàng hóa Việt Nam thâm nhập thị trường EU với chi phí thấp hơn.

Bà Đinh Thị Hương Giang, Giám đốc Tư vấn, Công ty Kiểm toán và Tư vấn Grant Thornton Việt Nam, cho rằng, các FTA tạo ra cơ hội lớn cho doanh nghiệp Việt Nam nhưng đồng thời cũng đặt ra những yêu cầu cao hơn về sự phát triển bền vững.

Các tập đoàn quốc tế khi tìm kiếm nhà cung cấp mới sẽ tập trung vào nhiều khía cạnh, bao gồm minh bạch pháp lý và tài chính, tuân thủ quy định quốc tế, cam kết ESG, cũng như khả năng kiểm soát rủi ro và cải tiến liên tục.

Theo bà Đinh Thị Hương Giang, việc chuẩn bị kỹ lưỡng cho quá trình thẩm định sẽ giúp doanh nghiệp “ghi điểm” trước các đối tác lớn.

Nguyễn Nguyên Anh