Đề xuất thành lập cơ quan báo chí truyền thông chủ lực đa phương tiện ở TPHCM, Hà Nội

Ủng hộ những tờ báo thương hiệu và tự chủ

Thảo luận về Dự thảo Luật Báo chí (sửa đổi), Đại biểu Quốc hội Phan Thị Thanh Phương (Đoàn ĐBQH TP Hồ Chí Minh) cho biết: Thực tiễn phát triển hơn 50 năm kể từ ngày đất nước thống nhất cho thấy, một số tờ báo tuy thuộc cấp quản lý địa phương song đã vươn lên trở thành thương hiệu quốc gia nhờ năng lực chuyên môn, bản lĩnh chính trị, uy tín với bạn đọc, và sự tự chủ tài chính hoàn toàn. Có thể kể đến như: Báo Tuổi trẻ TP Hồ Chí Minh, Báo Pháp luật TP Hồ Chí Minh, Báo Người Lao động, Báo Tuổi trẻ Thủ đô... Ngoài hoạt động báo chí, các hoạt động xã hội sau mặt báo cũng rất đa dang, tạo uy tín cao.

Cân nhắc bổ sung cơ quan báo chí truyền thông chủ lực đa phương tiện ở một số địa phương TTTĐ - Sáng nay (23/10), tiếp tục Kỳ họp thứ 10, Quốc hội nghe Tờ trình về 5 dự án luật gồm: Luật Phá sản ...

"Những cơ quan báo chí này hoạt động đúng tôn chỉ, mục đích, luôn bám sát đường lối, chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước, đồng thời thể hiện tính chuyên nghiệp, nhân văn, sáng tạo, là những “điểm sáng” trong quá trình đổi mới báo chí Việt Nam.

Nếu chỉ thuần túy sáp nhập cơ học các báo này mà không xét đến yếu tố lịch sử, thương hiệu, khả năng tự chủ và uy tín xã hội, sẽ vô tình làm mất đi những thương hiệu báo chí quý giá của đất nước, ảnh hưởng đến hiệu quả thông tin, phản biện và truyền cảm hứng xã hội” - bà Phương nhấn mạnh.

ĐB Phan Thị Thanh Phương (TPHCM) phát biểu thảo luận về dự án Luật Báo chí (sửa đổi).

Bà Phan Thị Thanh Phương cũng kiến nghị Ban soạn thảo nghiên cứu, bổ sung vào Dự thảo Luật Báo chí (sửa đổi) một điều khoản riêng quy định về cơ quan báo chí đặc thù hoặc cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện như sau: Thứ nhất, cho phép một số cơ quan báo chí có thương hiệu, uy tín lớn, tự chủ tài chính hoàn toàn, có phạm vi ảnh hưởng vượt ra ngoài địa phương được giữ tư cách pháp nhân độc lập, được đăng ký là cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện.

Thứ hai, quy định rõ các tiêu chí xác định cơ quan báo chí đặc thù, bao gồm: Có thời gian hoạt động tối thiểu 20 năm (có thể 30 năm, 40 năm); có tôn chỉ, mục đích rõ ràng, tuân thủ pháp luật và định hướng chính trị của Đảng; có năng lực tự chủ tài chính; có tầm ảnh hưởng xã hội và uy tín trong nước hoặc quốc tế.

Thứ ba, cơ quan chủ quản (Thành ủy hoặc UBND TP Hồ Chí Minh, Hà Nội) chịu trách nhiệm quản lý Nhà nước về định hướng chính trị, nhưng cho phép báo hoạt động độc lập về nghiệp vụ và tài chính, dưới sự giám sát của cơ quan quản lý báo chí Trung ương.

Bổ sung cơ chế đặc thù cho Hà Nội và TP Hồ Chí Minh

Căn cứ thực tiễn phát triển mạnh mẽ của công nghệ số, đại biểu Phan Thị Thanh Phương đề nghị bổ sung khung pháp lý cho mô hình “tập đoàn báo chí” hoặc “tổ hợp báo chí - truyền thông chủ lực đa phương tiện” tại các trung tâm lớn như Hà Nội và TP Hồ Chí Minh.

Mô hình này là sự liên kết chiến lược giữa các cơ quan báo chí trong cùng hệ thống để chia sẻ hạ tầng công nghệ, dữ liệu, đào tạo, và nguồn lực sáng tạo nội dung. Đây là xu hướng tất yếu của báo chí hiện đại, phù hợp với Chiến lược phát triển báo chí quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn 2050.

“Tôi nghĩ, TP.HCM hoàn toàn có đủ năng lực, điều kiện và đội ngũ để xây dựng mô hình cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện, trở thành trung tâm báo chí - truyền thông của khu vực phía Nam. Tương tự, Hà Nội cũng sẽ làm tốt việc này ở khu vực phía Bắc.

Do đó, tôi kiến nghị cần nghiên cứu quy định về cơ chế đặc thù cho hai thành phố lớn này, cho phép được thí điểm mô hình tổ hợp hoặc tập đoàn báo chí - truyền thông chủ lực đa phương tiện".

Theo ĐBQH Phan Thị Thanh Phương, Luật Báo chí (sửa đổi) lần này là cơ hội quan trọng để hoàn thiện thể chế, tạo hành lang pháp lý cho báo chí cách mạng Việt Nam phát triển chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại và hội nhập quốc tế.

"Tôi đề nghị nghiên cứu bổ sung chương hoặc điều khoản về mô hình cơ quan báo chí đặc thù, cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện, đồng thời có cơ chế đặc thù cho TP Hồ Chí Minh và Hà Nội - hai trung tâm báo chí lớn nhất cả nước”, đại biểu Phan Thị Thanh Phương nói.

Hoàn thiện quy định về cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh, tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh có nhiều cơ quan báo chí lớn, nếu thực hiện tốt nhiệm vụ tuyên truyền, có uy tín, bản thân các địa phương này có thể thực hiện theo hướng tổ hợp lại.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, khái niệm “cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện” đã được đề cập trong các văn kiện của Đảng. Quyết định số 362/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch phát triển và quản lý báo chí toàn quốc đến năm 2025 cũng xác định 6 cơ quan báo chí được định hướng xây dựng thành tổ hợp truyền thông chủ lực đa phương tiện, gồm: Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam, Báo Nhân dân, Báo Quân đội Nhân dân và Báo Công an Nhân dân.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội, dự thảo Luật kế thừa quy định này, đồng thời cơ quan thẩm tra đề xuất nghiên cứu bổ sung thêm các cơ quan truyền thông chủ lực đa phương tiện ở địa phương. Tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh có nhiều cơ quan báo chí lớn, nếu thực hiện tốt nhiệm vụ tuyên truyền, có uy tín, bản thân các địa phương này có thể thực hiện theo hướng tổ hợp lại.

“Việc quy định “cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện” nhằm phù hợp với xu hướng phát triển và yêu cầu thực tiễn, song khái niệm này sẽ tiếp tục được nghiên cứu, thảo luận kỹ hơn để bảo đảm chặt chẽ, chính xác về pháp lý và ngữ nghĩa. Ban soạn thảo đang đề xuất giao Chính phủ quy định chi tiết, bảo đảm linh hoạt trong triển khai”, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh thông tin.

Thảo luận về Dự thảo Luật Báo chí (sửa đổi), đại biểu Quốc hội Nguyễn Ngọc Sơn và Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hải Phòng) đề nghị cần định nghĩa rõ “kinh tế báo chí” trong luật. Theo đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn, Quyết định 362 của Thủ tướng đã nêu nội dung này, song dự thảo Luật hiện mới dừng ở mức thừa nhận “hoạt động kinh tế của báo chí”, khiến cơ chế tự chủ chưa thực chất.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hải Phòng) đề nghị định nghĩa rõ “kinh tế báo chí” trong luật

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga cho rằng, khái niệm “kinh tế báo chí” còn chung chung, cần nghiên cứu cơ chế “Quỹ phát triển báo chí” để hỗ trợ cơ quan báo chí thực hiện nhiệm vụ chính trị, phục vụ vùng sâu, vùng xa và thúc đẩy chuyển đổi số.

Bổ sung ý kiến, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn đề xuất nghiên cứu cơ chế hỗ trợ từ ngân sách nhà nước, đặc biệt là nguồn vốn đầu tư công, giúp nâng cấp hạ tầng báo chí, nhưng phải rà soát để tránh chồng chéo với Luật Đầu tư công và Luật Ngân sách.

Thái Sơn