Lễ hội đình Tường Phiêu được đón nhận Di sản văn hoá phi vật thể quốc gia

Đình Tường Phiêu (còn gọi là đình Cả) nằm trên địa bàn xã Tích Lộc, huyện Phúc Thọ được xây dựng vào khoảng năm 1430 và trải qua nhiều lần tu bổ. Đình Tường Phiêu thờ 4 vị Thành hoàng làng, gồm: Ba vị đức Thánh Tản Viên và Quán Sơn Thành hoàng.

Đình mang nhiều giá trị văn hóa, lịch sử và mỹ thuật, được xem là công trình kiến trúc mang tính biểu tượng của xứ Đoài. Năm 2018, đình Tường Phiêu vinh dự được Chính phủ quyết định xếp hạng và công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt.

Mỗi năm, ở đình Tường Phiêu tổ chức 4 lễ tiết, riêng lễ hội Rằm tháng Giêng để tưởng nhớ ngày sinh của Tản Viên Sơn Thánh là lễ hội lớn nhất, kéo dài 3 ngày: 14, 15, 16 tháng Giêng; trong đó, nghi lễ rước Thánh ban đêm hết sức thiêng liêng và đặc sắc.

Các lễ tiết khác ở đình diễn ra vào ngày 14 tháng 5 âm lịch (ngày lễ thánh tạ thế), ngày 15 tháng 8 âm lịch (lễ nhân ngày thánh được phong chức) và ngày 15 tháng Chạp (lễ tế tạ). Theo phong tục truyền thống, vào các năm Tý, Ngọ, Mão, Dậu dân làng Tường Phiêu sẽ tổ chức lễ hội rước Tam vị Thánh Tản và Thành hoàng làng từ đình Cả lên đền Ngô Sơn (đền Ngo).

Đại diện Cục Di sản (Bộ VH,TT&DL) trao bằng Di sản cho Lễ hội truyền thống đình Tường Phiêu (huyện Phúc Thọ)

Nét đặc biệt của lễ hội là tục rước kiệu đêm, xuất phát từ truyền thuyết về Thánh Tản, trong một lần ngự giá vi hành tới miền Ngô Sơn, mải mê với việc dạy dân làng đánh cá và tìm cách trị thủy, Ngài và đoàn tùy tùng đã trở về núi vào ban đêm khá muộn. Dân làng lưu luyến tiễn Ngài và đoàn tùy tùng, nên đã dùng cây khô làm đuốc để soi đường và được chiêm ngưỡng Đức Thánh lâu hơn.

Lễ hội truyền thống đình Tường Phiêu hằng năm, không chỉ là dịp để tưởng nhớ công lao của các vị thánh, mà còn là cơ hội để các thế hệ cùng ôn lại và khắc sâu hơn các giá trị văn hóa của quê hương Phúc Thọ.

Việc tổ chức và tái hiện lại tục rước kiệu ban đêm, những bó đuốc rồng được đốt lên là biểu tượng cho nét văn hóa độc đáo của xứ Đoài, đồng thời thể hiện tinh thần đoàn kết trong cộng động cư dân để xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.

Phát biểu tại buổi lễ, Chủ tịch UBND huyện Phúc Thọ Nguyễn Đình Sơn nhấn mạnh: Việc Lễ hội truyền thống đình Tường Phiêu được vinh danh không chỉ là niềm tự hào của người dân địa phương mà còn là cột mốc quan trọng, mở ra những cơ hội mới để giá trị di sản này tiếp tục được lan toả mạnh mẽ hơn nữa.

Chủ tịch UBND huyện Phúc Thọ Nguyễn Đình Sơn phát biểu tại buổi lễ

Với mong muốn bảo tồn, gìn giữ và phát huy những giá trị Di sản văn hoá phi vật thể Quốc gia Lễ hội truyền thống đình Tường Phiêu, thời gian tới, huyện Phúc Thọ sẽ rà soát, thực hiện việc quy hoạch tổng thể, quy hoạch chi tiết khu vực để tôn tạo, trùng tu và mở rộng di tích, đảm bảo không gian tổ chức Lễ hội phù hợp với cảnh quan, môi trường.

Bên cạnh đó, huyện Phúc Thọ sẽ tiếp tục nghiên cứu, tư liệu hoá Lễ hội truyền thống đình Tường Phiêu, tổ chức các hoạt động giáo dục, truyền dạy để các thế hệ mai sau hiểu rõ và tiếp nối di sản. Đồng thời, khuyến khích cộng đồng địa phương tích cực tham gia vào việc thực hành, gìn giữ nghi lễ truyền thống, tăng cường kết nối lễ hội với du lịch để thu hút du khách...

Trong khuôn khổ lễ đón nhận và khai mạc, nhiều hoạt động văn hóa phong phú đã được tổ chức, bao gồm các trò chơi dân gian, biểu diễn văn nghệ và các hoạt động thể dục thể thao, thu hút đông đảo người dân tham gia, góp phần làm cho không khí lễ hội thêm phần sôi động và ý nghĩa.

Ngọc Diệp