Lợi đủ đường khi tận dụng cỏ, ngô làm thức ăn giảm phát thải

Xã đảo thi đua giảm phát thải

Minh Châu là xã nằm giữa lòng sông Hồng, cũng là xã đảo duy nhất của Thủ đô Hà Nội. Với điều kiện tự nhiên thuận lợi, từ nhiều năm qua, Minh Châu đã phát triển nghề chăn nuôi bò sữa. Hiện tại, quy mô đàn bò sữa tại xã Minh Châu là khoảng 5.000 con, chủ yếu được nuôi tại hộ gia đình.

Được biết, để chăn nuôi hiệu quả và cho lợi nhuận cao, người nông dân tại xã Minh Châu xác định việc chủ động thức ăn cho gia súc là yếu tố then chốt. Do đó, bà con đã chủ động đầu tư trồng ngô sinh khối để làm thức ăn cho vật nuôi.

Đàn bò tại xã Minh Châu được cung cấp thức ăn từ việc ủ chua ngô sinh khối

Ông Cù Văn Kiên, người dân xã Minh Châu chia sẻ, ban đầu khi mở rộng đàn gia súc, gia đình ông sử dụng chủ yếu cỏ khô để làm thức ăn, tuy nhiên khả năng trồng cỏ tại địa phương còn nhiều hạn chế và phụ thuộc vào thời vụ.

Do đó, việc ủ chua ngô sinh khối mang đến sự đa dạng về chủng loại thức ăn, nâng cao chất lượng dinh dưỡng trong khẩu phần ăn của vật nuôi và tiết kiệm công sức, chi phí cho nông dân. Bên cạnh đó, sử dụng thức ăn ủ chua còn giúp bà con tận dụng nhiều phụ phẩm nông nghiệp, qua đó góp phần bảo vệ môi trường.

“Ủ chua giúp thức ăn được bảo quản lâu dài, chi phí thấp và ít suy giảm về mặt dinh dưỡng. Điều này giúp HTX chủ động nguồn nguyên liệu tại chỗ để phát triển chăn nuôi, nhất là vào mùa đông. Trâu, bò ăn thức ăn ủ chua có hệ tiêu hóa tốt, khỏe mạnh, ít bị bệnh”, ông Cù Văn Kiên nhận định.

Nông dân trồng ngô để làm thức ăn gia súc, góp phần giảm phát thải

Đối với quy trình ủ chua, ông Kiên cho hay, các bước làm ra thức ăn ủ chua rất đơn giản, bà con không cần nhiều kiến thức và kinh nghiệm cũng có thể thực hiện được.

Cụ thể, cây ngô sinh khối sau khi thu hoạch được cắt ngắn thành từng đoạn nhỏ và được phơi dưới nắng khoảng nửa ngày, giảm nước dần, cứ 2 tiếng đảo 1 lần, đảm bảo nguyên liệu héo đều, tránh tình trạng nguyên liệu phía trên qúa khô, dưới còn tươi xanh.

Cho nguyên liệu đã chuẩn bị sẵn vào hố ủ rồi nén chặt. Để thức ăn ủ chua đạt chất lượng đòi hỏi người ủ phải nén chặt, tưới đều. Sau khi ủ 6-7 tuần tiến hành cho gia súc ăn. Thức ăn đảm bảo chất lượng sau khi ủ có màu vàng sáng, có mùi thơm.

Ủ chua thức ăn là phương pháp bảo quản, tồn trữ tạo điều kiện cho vi khuẩn lactic phát triển. Việc sản sinh ra axit lactic nhằm ức chế quá trình phát triển của vi sinh vật gây thối, nhờ đó thức ăn dự trữ được lâu mà giá trị dinh dưỡng rất ít bị hao hụt. Đặc biệt, việc sử dụng ngô sinh khối cũng góp phần đáng kể làm giảm phát thải, giúp môi trường của xã đảo Minh Châu xanh, sạch hơn nữa.

Tích cực tận dụng phế phẩm phụ trong nông nghiệp

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và môi trường Hà Nội, trung bình mỗi năm, ngành nông nghiệp Thủ đô phát sinh khoảng 3,26 triệu tấn phế phụ phẩm, trong đó, lúa gạo phát sinh 2,43 triệu tấn phế phụ phẩm, chiếm 74,5% tổng sản lượng phế phụ phẩm.

Đáng chú ý, số lượng phế phụ phẩm chiếm tỷ lệ nhiều nhất là rơm rạ khoảng 2,06 triệu tấn, chiếm khoảng 84,8% khối lượng phế phụ phẩm sản xuất lúa gạo; vỏ trấu và cám chiếm 15,2% khối lượng phế phụ phẩm còn lại.

Đối với cây ngô, phát sinh 163,8 nghìn tấn phế phụ phẩm, trong đó, chủ yếu là lõi và vỏ. Rau các loại, lượng phế thải đồng ruộng tạo ra cũng rất lớn, gồm các loại thân, lá già còn lại sau thu hoạch với số lượng 657,4 nghìn tấn.

Tận dụng các phế phẩm phụ để sản xuất nông nghiệp.

Chất thải do hoạt động chăn nuôi (gồm phân, nước thải, chất độn chuồng trong ngành chăn nuôi) của Hà Nội cũng khá lớn. Trung bình mỗi năm, thành phố chăn nuôi khoảng 24.000 con trâu, 134.500 con bò, hơn 1,1 triệu con lợn, 40,1 triệu con gia cầm đã phát thải từ hoạt động chăn nuôi gia súc khoảng 2,35 triệu tấn/năm, lượng chất thải rắn thải ra môi trường từ hoạt động chăn nuôi gia cầm khoảng 570 nghìn tấn/năm; lượng nước thải từ chăn nuôi khoảng 5.528 triệu lít/năm.

Thời gian qua, nông dân khu vực ngoại thành Hà Nội đã sử dụng chế biến rơm rạ, thân cây ngô, phụ phẩm xay xát… làm thức ăn nuôi cho trâu, bò và phục vụ trồng trọt khá hiệu quả. Đơn cử, nông dân xã Tây Phương, Hà Nội đã ứng dụng chế phẩm sinh học để xử lý rơm rạ trong trồng khoai tây bằng phương pháp làm đất tối thiểu. Áp dụng mô hình này, nông dân địa phương đã giảm số lần bón phân và không dùng thuốc bảo vệ thực vật để phòng trừ sâu bệnh cho cây trồng.

Hay trường hợp hộ gia đình ông Vũ Kim Tuyền ở xã Bất Bạt, để tạo nguồn thức ăn cho 120 con bò thịt, ngoài trồng cỏ làm nguyên liệu phục vụ chăn nuôi, ông còn đầu tư máy cuốn rơm để làm thức ăn cho vật nuôi…

Các chuyên gia nông nghiệp cho biết, các loại phế phụ phẩm trong sản xuất nông nghiệp đều có khả năng thu gom và tái chế sử dụng. Nếu được tái sử dụng những phụ phẩm này không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Chẳng hạn như việc sử dụng thức ăn chăn nuôi từ phụ phẩm nông nghiệp giúp nông dân vừa tiết kiệm chi phí, vừa chủ động nguồn thức ăn chăn nuôi, giảm dần sự phụ thuộc vào cám công nghiệp.

Lưu Thủy