Mãi mãi tồn tại sự tinh tế và lịch lãm của Hà Nội

Những gương mặt phố

Triển lãm trưng bày hơn 150 mặt nạ điêu khắc được làm từ chất liệu gốm và giấy bồi tại Hội Quán Quảng Đông 22 Hàng Buồm. Triển lãm được coi là một lời tri ân của ba nghệ sĩ hàng đầu với nơi họ sinh ra và lớn lên - Hà Nội.

Từ trái qua: Nhà văn Nguyễn Việt Hà, nhà điêu khắc Đinh Công Đạt, họa sĩ Lê Thiết Cương

Đối với họ, Hà Nội không chỉ đơn giản là “những con phố với những buổi chiều mưa phùn giăng mìn mịn”, phố dài bao nhiêu, phố được thiết kế thế nào, lịch sử hình thành… Thứ mà họ quan tâm là con người và số phận của những con người trên từng con phố cụ thể. Với ba loại hình khuôn mặt, ba chất liệu và ba hình thức thể hiện, Lê Thiết Cương, Nguyễn Việt Hà và Đinh Công Đạt đã truyền tải thông điệp về thành phố này theo cách đặc biệt của riêng họ.

Bên cạnh đó, Hà Nội còn là một thực thể văn hóa sống động. Bản chất của Hà Nội không nằm ở các công trình vật chất hay tài sản hữu hình, mà chính là ở di sản văn hóa phi vật thể mà người dân nơi đây luôn trân trọng và gìn giữ. Cuộc sống thực sự của Hà Nội bắt nguồn từ văn hóa của nó và chính qua văn hóa này, người dân tiếp tục sống, phát triển, đóng góp vào di sản vĩnh cửu của thành phố.

Tác phẩm của nhà điêu khắc Đinh Công Đạt

Ba nghệ sĩ, ba khuôn mặt, ba quan niệm, ba hình thức thể hiện, ba cái tên tạo nên: mặt Phố, mặt Chùa, mặt Chợ. Ba thằng con giai của phố ngồi với nhau suốt ba chục năm, theo đuổi ba con đường nghệ thuật khác nhau trong suốt ba thập kỷ. Họ yêu quý, tôn trọng và trân trọng nhau nhưng chưa bao giờ giống nhau. Ba khuôn mặt, ba tính cách, ba nghề nghiệp nhưng cùng chung một tình yêu với nơi họ sinh ra, lớn lên và vẫn đang dung dưỡng họ.

Họa sĩ Lê Thiết Cương dí dỏm cho biết: "Mặt khác là khuôn mặt - tình bạn của 3 người, 3 con giai phố cổ. Đành rằng mỗi thân mỗi phận, bách nhân bách tính, mỗi người, mỗi nghề: Viết lách - Việt Hà, đục đẽo - Đinh Công Đạt, vẽ vời - Lê Thiết Cương nhưng mặt khác là: Mặt nhà thờ - Việt H; mặt chợ (chính xác là Kẻ Chợ) - Đinh Công Đạt và mặt chùa - Lê Thiết Cương. Vậy nên 3 cái mặt khác ấy chơi với nhau, chơi được với nhau thì hẳn rằng nó cũng là một tình bạn khang khác".

Tác phẩm của họa sĩ Lê Thiết Cương

Với Nguyễn Việt Hà, dù có viết gì đi chăng nữa trên mặt nạ, từ giấy bồi, gốm hay thậm chí là vàng thì ông vẫn không bao giờ hết hào hứng với các con phố và những con người, cuộc sống xung quanh phố.

Với Lê Thiết Cương, việc gần chùa (chùa Lý Triều Quốc Sư) có thể do duyên phận hay sự chọn lựa của anh.

Tác phẩm của nhà văn Nguyễn Việt Hà

Với Đinh Công Đạt, kết hợp sự lộn xộn và hỗn loạn trong suy nghĩ quan điểm nghệ thuật và tuỳ tiện trong thẩm mỹ, cho dù không muốn nhưng mặt nạ của Đạt giống như những cái chợ với những nét tường vàng của phố cổ

Tôn vinh sự đa dạng và phong phú

Chính bởi vậy, triển lãm "Otherwise - Mặt khác” không nhắm đến việc đem đến những ý tưởng nghệ thuật hoàn toàn mới mẻ để tôn vinh Hà Nội mà thay vào đó, các nghệ sĩ đã lựa chọn sử dụng lại các yếu tố truyền thống và kỹ thuật quen thuộc.

Trong triển lãm "Otherwise", ba nghệ sĩ đã tiếp cận khác, đi ngược lại hoàn toàn với quan niệm sáng tác thông thường. Thay vì những ý tưởng mới mẻ, ba nghệ sĩ đã không cố tạo ra sự khác biệt mà đã sử dụng lại các yếu tố quen thuộc và kỹ thuật truyền thống để truyền đạt thông điệp của mình. Nói một cách khác, họ tạo ra sự khác biệt bằng chính những hình thức cũ kĩ, chủ đề cũ kĩ, và đối tượng nghệ thuật cũ kĩ.

Không gian của triển lãm

Nguyễn Việt Hà viết câu văn từ sách đã in của mình lên những chiếc mặt nạ của chính bản thân mình, Lê Thiết Cương dùng các câu kinh đã từng viết lên gốm, còn Đinh Công Đạt lại những ô màu, những hoa văn hoạ tiết từ các con phố và món ăn quen thuộc.

Tên những con phố cổ, những món ăn ẩm thực truyền thống, những câu văn kinh điển, những câu kinh linh thiêng được viết trên những gương mặt phố cổ bởi hình thức kĩ thuật siêu truyền thống, tất cả chỉ nhằm “thần thánh hoá Hà Nội”, những con phố, những món ăn, những con người Hà Nội.

Khán giải thích thú với những chiếc mặt nạ khác biệt được trưng bày trong mùa dịp Trung thu năm nay

Triển lãm "Otherwise - Mặt khác" tôn vinh sự đa dạng và phong phú của thành phố Hà Nội ngàn năm lịch sử này. Với họ, Hà Nội không chỉ là một địa danh với những danh thắng và kiến trúc đẹp mà còn là một thế giới văn hóa sâu sắc và đa chiều, nơi mà mỗi con người và mỗi đường phố đều mang trong mình một câu chuyện đầy ý nghĩa và sự đặc biệt riêng biệt.

Bằng sự đam mê và tâm huyết của mình, ba nghệ sĩ đã làm nổi bật những giá trị tinh túy của Hà Nội và làm cho thành phố này trở thành một biểu tượng vĩnh cửu, chứa đựng những con người và những câu chuyện văn hóa không thể nào quên được.

Hương Thu