Một số giải pháp nhằm hạn chế phát thải khí mê-tan trong lâm nghiệp

Nguyên nhân gây ra khí mê-tan trong lâm nghiệp

Khi rừng bị cháy, vật liệu hữu cơ trong cây cối và đất bị phân hủy, giải phóng ra một lượng lớn khí mê-tan và các khí nhà kính khác vào khí quyển. Trong điều kiện yếm khí (thiếu oxy), vi sinh vật trong đất rừng sẽ phân hủy vật liệu hữu cơ, tạo ra khí mê-tan. Quá trình này diễn ra mạnh mẽ hơn ở các vùng đất ngập nước trong rừng.

Mối cũng là nguồn phát thải khí mê-tan tự nhiên từ việc tiêu hóa cellulose trong gỗ và các vật liệu thực vật khác. Bên cạnh đó, các nguồn tự nhiên khác bao gồm trầm tích, núi lửa, đại dương và các vùng đất ngập nước tự nhiên.

Cháy rừng là một trong những nguyên nhân gây phát thải khí mê-tan từ lâm nghiệp

Khí mê-tan là một loại khí nhà kính rất mạnh, có khả năng làm nóng trái đất gấp 80 lần so với CO2 trong 20 năm đầu tiên, dù thời gian tồn tại trong khí quyển ngắn hơn. Mê-tan chiếm khoảng 30% nguyên nhân khiến trái đất nóng lên và là mối đe dọa nghiêm trọng đối với nỗ lực chống biến đổi khí hậu toàn cầu.

Khí mê-tan có thể kết hợp với các chất ô nhiễm khác có thể kết hợp với các chất ô nhiễm khác như oxit nitơ dưới ánh sáng mặt trời để tạo ra ôzôn tầng đối lưu, một chất gây ô nhiễm không khí có hại. Ôzôn tầng đối lưu gây hại nghiêm trọng cho sức khỏe, làm suy giảm chức năng phổi và làm nặng thêm các bệnh mãn tính như hen suyễn, viêm phế quản. Tiếp xúc lâu dài có thể dẫn đến bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính cho con người.

Với hệ sinh thái và nông nghiệp, nó làm hỏng mùa màng, cây cối và các thảm thực vật khác, ảnh hưởng tiêu cực đến năng suất nông nghiệp và các hệ sinh thái.

Khí mê-tan gây tác hại lớn đến môi trường sống của chúng ta

Trong môi trường hẹp, khí mê-tan có thể tạo ra môi trường dễ cháy và có nguy cơ cháy nổ. Do vậy, khí mê-tan từ lâm nghiệp cũng là một nguy cơ khiến cho biến đổi khí hậu càng trở nên đe dọa đến trái đất, đến hoạt động sản xuất và con người. Các chuyên gia đã chỉ ra nhiều giải pháp để giảm phát thải khí mê-tan trong lâm nghiệp đồng thời các biện pháp này cần được mọi người trên trái đất hiểu rõ để làm theo nhằm mang lại kết quả tốt đẹp cho chính cuộc sống của chúng ta.

Những giải pháp hữu hiệu

Để giảm phát thải khí mê-tan trong lâm nghiệp, các giải pháp tập trung vào việc bảo vệ và phục hồi rừng, nâng cao trữ lượng carbon rừng, và áp dụng các mô hình nông lâm kết hợp để tăng cường khả năng lưu trữ carbon và bảo tồn đất.

Các biện pháp cụ thể bao gồm bảo vệ rừng tự nhiên, trồng mới và phục hồi rừng đặc dụng, rừng phòng hộ, nâng cao năng suất, trữ lượng carbon của rừng trồng gỗ lớn và nhân rộng các mô hình nông lâm kết hợp để tăng cường hấp thụ carbon.

Trồng rừng để tăng cường thêm sức khỏe cho "lá phổi xanh" của trái đất

Trong bảo vệ rừng tự nhiên ưu tiên bảo vệ các diện tích rừng tự nhiên hiện có, đặc biệt là ở vùng đồi núi, để duy trì khả năng hấp thụ carbon của cây rừng; tích cực tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho những người xung quanh về bảo vệ, phát triển rừng.

Các địa phương, đơn vị, chủ rừng chủ động thực hiện các phương án tuần tra, canh gác, phòng cháy, chữa cháy rừng; chuẩn bị sẵn sàng máy móc, trang thiết bị dụng cụ chữa cháy.

Nghiêm cấm mọi hành động phá hoại rừng, gây cháy rừng, lấn chiếm rừng và đất rừng, săn bắt, mua bán, vận chuyển, cất giữ lâm sản cũng như các loài động vật bị cấm khai thác, săn bắt..

Tăng cường trồng rừng đặc dụng và rừng phòng hộ, đặc biệt là các khu vực bị suy thoái hoặc đã mất rừng, để phục hồi và mở rộng diện tích che phủ rừng cũng là giải pháp quan trọng để giảm phát thải khí mê-tan.

Các chuyên gia đưa ra khuyến cáo, trồng rừng đầu nguồn phải lựa chọn chủ yếu cây bản địa, cây phải phù hợp với điều kiện sinh thái, dễ trồng thành rừng. Cây sống lâu năm, có bộ rễ phát triển, ăn sâu, tán lá rậm thường xanh, thích hợp với phương thức trồng hỗn giao, cây có khả năng chịu hạn, có thể sống ở nhiều điều kiện lập địa, nhất là điều kiện lập địa cực đoan.

Trồng rừng phòng hộ chống gió, cát bay ven biển lựa chọn các loài cây thân gỗ thường xanh có lá dày, có bộ rễ phát triển sâu, rộng, khỏe, vững, lá có cẩu tạo hạn chế thoát nước, có khả năng chống chịu gió bão, có thể sinh trưởng và phát triển thành rừng trong điều kiện khô hạn, nóng có hơi mặn.

Rừng phòng hộ chắn sóng lấn biển phải có ít nhất một đai rừng tối thiếu 30m, gồm những hàng cây khép tán, trồng so le nhau theo hướng sóng chính.

Tăng cường giáo dục cho thế hệ trẻ những lợi ích của rừng với sự sống

Ổn định quy hoạch rừng phòng hộ, rừng đặc dụng, rừng sản xuất. Thực hiện các giải pháp lâm sinh tích cực để rừng sinh trưởng phát triển, sử dụng tài nguyên rừng hợp lý nhằm phát huy hiệu quả vai trò phòng hộ, điều tiết nguồn nước, bảo vệ đất, chống xói mòn, chống sa mạc hóa, hạn chế thiên tai là giải pháp tích cực hiệu quả góp phần chống biến đổi khí hậu trong quá trình hấp thụ CO2.

Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng khuyến cao áp dụng các biện pháp kỹ thuật lâm sinh tiên tiến để nâng cao năng suất và trữ lượng carbon của rừng trồng gỗ lớn.

Các đơn vị, địa phương, quốc gia có thể nhân rộng các mô hình nông lâm kết hợp (nông nghiệp gắn liền với lâm nghiệp) để vừa nâng cao trữ lượng carbon, vừa bảo tồn đất và tăng thu nhập cho nông dân.

Các địa phương cần tập trung nâng cao năng suất và trữ lượng carbon của rừng trồng gỗ lớn với các giải pháp kỹ thuật, kéo dài chu kỳ kinh doanh, trồng rừng mới và áp dụng các biện pháp làm giàu rừng. Các hoạt động này bao gồm áp dụng tiến bộ kỹ thuật, trồng bổ sung vào các khu rừng tái sinh tự nhiên hoặc trồng rừng mới hoàn toàn.

Bên cạnh đó, cần tăng cường nghiên cứu để phát triển các công nghệ hiệu quả trong xử lý chất thải lâm nghiệp để giảm phát thải; ứng dụng các công nghệ giám sát hiện đại để quản lý và theo dõi phát thải hiệu quả...

Hương Thu