Ngăn ngừa tai nạn giao thông học đường: Trách nhiệm từ gia đình đến xã hội

Xây dựng văn hóa giao thông từ cổng trường học

Theo Phòng Cảnh sát giao thông (CSGT) Công an TP Hồ Chí Minh, thời gian qua, tình trạng học sinh vi phạm trật tự, ATGT có chiều hướng gia tăng, kéo theo đó là các vụ tai nạn giao thông (TNGT) xảy ra và đối tượng gây tai nạn ngày càng trẻ hóa.

Thống kê từ Cục CSGT cho thấy, trong tháng 8/2025, đối tượng trực tiếp điều khiển phương tiện gây TNGT ở lứa tuổi học sinh chiếm tới 10,8% trong tổng số các vụ tai nạn. Thực tiễn này đòi hỏi cần có các giải pháp tổng thể bảo đảm an toàn đối với các em ở lứa tuổi học sinh khi tham gia giao thông.

Công tác tuyên truyền pháp luật giao thông chú trọng đi sâu vào thực hành, trực quan, hướng dẫn (ảnh: Phòng CSGT)

Ngày 21/8, Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh (cơ quan thường trực Ban An toàn giao thông thành phố) đã ban hành kế hoạch phát động “Tháng an toàn đến trường cho học sinh trên địa bàn TP Hồ Chí Minh, năm học 2025 - 2026”.

Mục tiêu là đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động phụ huynh, học sinh khi tham gia giao thông bằng phương tiện xe mô tô, xe gắn máy và xe đạp điện phải đội mũ bảo hiểm; không chạy xe dàn hàng ngang trên đường; không vượt đèn đỏ; không điều khiển phương tiện khi chưa đủ tuổi; không lạng lách, đánh võng…

Thực hiện kế hoạch này, Đội CSGT số 2 thuộc Phòng CSGT Công an TP Hồ Chí Minh đã chủ động xây dựng kế hoạch, phối hợp cùng Công an các phường, xã trên địa bàn thực hiện nhiều giải pháp, như: Chủ động rà soát, nắm chắc tình hình trên các tuyến, địa bàn, khu vực xung quanh trường học và thời điểm tham gia giao thông của các em học sinh để tập trung công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật nhằm nâng cao trách nhiệm của nhà trường, gia đình trong việc quản lý giáo dục học sinh; kịp thời uốn nắn, giáo dục, rèn luyện kỹ năng lái xe an toàn cho học sinh khi tham gia giao thông.

Đồng thời, tăng cường công tác tuần tra, kiểm soát (TTKS) kịp thời phát hiện, nhắc nhở, giáo dục cũng như xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

Đơn vị cũng chủ động, linh hoạt xây dựng lịch công tác tuần và ngày phù hợp yêu cầu thực tiễn, phối hợp Tổ Cảnh sát trật tự Công an phường, xã ra quân xử lý nghiêm các trường hợp học sinh vi phạm tại tuyến đường gần cổng trường học trên địa bàn khu vực 2 TP Hồ Chí Minh; tăng cường TTKS, kết hợp tuyên truyền trong khoảng thời gian từ 6 - 8 giờ; 10 - 13 giờ và từ 16 - 18 giờ các ngày từ thứ Hai đến thứ Bảy hàng tuần.

Đội CSGT số 2 thuộc Phòng CSGT Công an TP Hồ Chí Minh ra quân xử lý vi phạm chuyên đề ATGT

Ngay từ những ngày đầu năm học mới, Đội CSGT số 2 đã phân công tổ công tác kiểm tra việc chấp hành pháp luật giao thông tại các bãi giữ xe của các đơn vị trường học; thực hiện ký cam kết việc chấp hành các quy định pháp luật về bảo đảm trật tự ATGT đối với ban giám hiệu, thầy cô và các em học sinh; gắn trách nhiệm đối với người đứng đầu mỗi đơn vị trường học để nâng cao hiệu quả quản lý các em học sinh.

Cùng với đó, Đội CSGT số 2 đã phối hợp Công an phường, xã kiểm tra các điểm giữ xe tư nhân xung quanh nhà trường, ký cam kết chấp hành nghiêm các quy định pháp luật, không trông giữ xe phân khối lớn cho học sinh, bảo đảm an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy.

Hệ lụy từ sự chủ quan

Trước đó, ngày 16/9, tại đường Hùng Vương, phường Bà Rịa, TP Hồ Chí Minh, tổ công tác Đội CSGT số 2 tiến hành dừng xe mô tô 72D1-258.xx do em H.T.B (sinh năm 2009, học sinh một trường THPT trên địa bàn) điều khiển vi phạm đội mũ bảo hiểm không cài quai.

Qua kiểm tra, em H.T.B chưa đủ tuổi để điều khiển phương tiện, không xuất trình được giấy tờ có liên quan. Em B phân trần: “Do em trễ học, bố mẹ đã đi làm xa nên để xe ở nhà và em lấy xe mô tô để đi học”. Tổ công tác tiến hành lập biên bản đối với các hành vi vi phạm và tạm giữ phương tiện.

Trường hợp học sinh vi phạm bị lực lượng CSGT lập biên bản

Theo Phòng CSGT Công an TP Hồ Chí Minh: Khi các em chưa đủ tuổi, chưa qua trường lớp đào tạo, chưa nắm chắc các quy tắc, biển báo tham gia giao thông và chưa có kỹ năng xử lý tình huống, điều khiển phương tiện lưu thông an toàn thì tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ gây mất trật tự ATGT và TNGT xảy ra là điều nhãn tiền.

Chưa kể, ở độ tuổi đang muốn thể hiện bản thân, khi không có sự giám sát, gia đình buông lỏng quản lý sẽ dẫn đến hành động bồng bột của các em và hậu quả gây ra là khó lường, đặc biệt việc tham gia giao thông trên đường.

Thực tế, nhiều vụ TNGT xảy ra gây hậu quả nghiêm trọng, thiệt hại cả về người và tài sản. Tiếng khóc xé lòng của các bậc phụ huynh khi chứng kiến con em mình bị TNGT và gây tổn hại đối với mọi người xung quanh như hồi chuông cảnh tỉnh. Không thể đổ lỗi cho hoàn cảnh không thể đưa đón hay thương con phải đi học xa mà các bậc phụ huynh giao xe cho con em mình vi phạm pháp luật.

Thượng tá Lê Quang Tuấn, Đội trưởng Đội CSGT số 2 cho biết: Trong công tác bảo đảm trật tự ATGT cho lứa tuổi học sinh, bên cạnh việc đẩy mạnh, đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền tại các trường học, đơn vị đã tăng cường TTKS xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

Từ đó, công tác này từng bước tạo chuyển biến rõ nét về ý thức chấp hành Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ trong lứa tuổi học sinh; nâng cao hiệu quả phối hợp giữa gia đình, nhà trường và lực lượng chức năng trong quản lý, giáo dục các em học sinh, không giao xe cho con em mình khi chưa đủ tuổi điều khiển phương tiện...

Thượng tá Tuấn thông tin, từ đầu tháng 9 đến nay, Đội CSGT số 2 đã tiến hành thực hiện 945 ca TTKS, lập biên bản vi phạm hành chính đối với 8.025 trường hợp, trong đó có 266 trường hợp học sinh vi phạm, 50 trường hợp phụ huynh giao xe.

Cán bộ CSGT tiến hành kiểm tra giấy tờ đối với một trường hợp học sinh vi phạm

Để nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về trật tự ATGT, tăng hiệu quả, gắn trách nhiệm cụ thể cho từng thành viên, Đội CSGT số 2 đã phối hợp UBND phường, xã trên địa bàn duy trì mô hình “Cổng trường an toàn giao thông” tại các trường học trên địa bàn. Mô hình đi vào hoạt động đã phát huy vai trò đội cờ đỏ, tổ tự quản xung kích về ATGT trong các trường học.

Bên cạnh đó, nhằm bảo đảm trật tự ATGT cho lứa tuổi học sinh cần có các giải pháp đồng bộ, tổng thể. Sự phối hợp giữa lực lượng Công an, gia đình và nhà trường phải là tổng hòa liên kết, hỗ trợ để mang lại hiệu quả tối ưu.

Ngoài ra, cùng với sự quản lý sát sao của gia đình và việc giám sát, giáo dục của nhà trường thì công tác hướng dẫn, kiểm tra, xử lý của lực lượng chức năng cần duy trì thường xuyên.

Lãnh đạo Đội CSGT số 2 cho hay: Trách nhiệm của nhà trường là lồng ghép giáo dục ATGT trong hoạt động giảng dạy và nên đưa tiêu chí này vào đánh giá kết quả học tập, chứ không chỉ dừng lại ở hoạt động ngoại khóa đầu năm học hay tuyên truyền mang tính thời vụ. Mục tiêu cao nhất là xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, xây dựng văn hóa giao thông từ chính các em học sinh khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Xác định công tác bảo đảm trật tự ATGT cho lứa tuổi học sinh là nhiệm vụ then chốt, xuyên suốt, trong đó, tuyên truyền kết hợp tuần tra xử lý là chìa khóa vạn năng cho giải pháp cụ thể.

Thời gian tới, Đội CSGT số 2 sẽ huy động tối đa lực lượng, phương tiện, thiết bị nghiệp vụ, thực hiện tốt công tác điều tra cơ bản, nắm tình hình, xây dựng kế hoạch triển khai phương án bảo đảm trật tự ATGT; tăng cường công tác TTKS và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trật tự ATGT trên các tuyến đường, khu vực cổng trường học với tinh thần thượng tôn pháp luật; kết hợp đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật giao thông góp phần phòng ngừa và kéo giảm TNGT liên quan đến học sinh, xây dựng hình ảnh chiến sĩ CSGT đẹp trong lòng người dân, vì bình yên trên mỗi tuyến đường.

Trọng Vũ