Nhóm Green Gables: Trưởng thành hơn qua những chuyến thiện nguyện vùng cao

Thoát khỏi "chiếc bẫy tín hiệu"

Nhiều khi chúng ta quan niệm tấm bằng đẹp là có được tấm vé bảo hành cho tương lai. Các nhà giáo dục gọi đó là bẫy "tín hiệu" (Signaling). Tuy nhiên, trường học chứng nhận một học sinh ngoan ngoãn, tuân thủ quy trình nhưng không đảm bảo cá nhân đó có thể xoay xở trong thực tế.

Thực tế hiện nay, khi ChatGPT có thể viết luận và giải toán trong tích tắc, việc "học vẹt" (Rote Learning) trở nên vô nghĩa. Điều thế giới cần hiện nay không phải là những "cỗ máy ghi nhớ" mà là những con người biết tư duy, thấu cảm và hành động.

Nhóm Green Gables Project và học sinh Hanoi Westminster School (HWS) tại điểm trường Tiểu học Cúc Đường (Thái Nguyên)

Trong khi xã hội loay hoay với "lạm phát bằng cấp" và nỗi lo bị AI thay thế, một nhóm học sinh tại Hà Nội đã âm thầm chứng minh một công thức giáo dục mới. Tại điểm trường vùng cao Thái Nguyên, ở đây không có điểm số, chỉ có "năng lực thực chiến" và sự kết nối giữa người với người – những giá trị cốt lõi mà trí tuệ nhân tạo không bao giờ chạm tới được.

Chuyến đi đến trường Tiểu học Cúc Đường (Thái Nguyên) của nhóm Green Gables Project và học sinh Hanoi Westminster School (HWS) không đơn thuần là hoạt động thiện nguyện. Đó là một cuộc "đào thoát" ngoạn mục khỏi bốn bức tường lý thuyết để chạm vào "thực học".

Khi người học trở thành "người làm chủ"

Thay vì ngồi phòng điều hòa học ngữ pháp thụ động, các em học sinh đã chọn cách khó hơn: Trở thành người trao truyền.

Các em nhỏ hưởng ứng hoạt động của anh chị

Để tổ chức ngày hội English Fun Day cho 321 em nhỏ vùng cao (phần lớn là dân tộc H’Mông), các bạn trẻ phải tự lên kịch bản, xây dựng trải nghiệm và trực tiếp điều phối. Vở nhạc kịch "Ba chú heo con" được chuyển thể khéo léo khiến các em nhỏ lớp 1 đến lớp 5 mê tít, học xong nhớ luôn, diễn lại được ngay và hát theo say mê.

Anh chị thành viên Dự án hướng dẫn các em nhỏ dân tộc H’Mông

Đó là lúc khái niệm "Learning by Teaching" (Học bằng cách dạy) phát huy tác dụng. Để dạy một em bé vùng cao rụt rè nói được câu "Hello, how are you?", người dạy không chỉ cần kiến thức, mà cần sự kiên nhẫn, kỹ năng quan sát và một trái tim tử tế.

Một học sinh Green Gables chia sẻ: "Khi em giảng mà các em nhỏ chưa hiểu, em không thể tra Google để tìm giải pháp. Em phải nhìn vào mắt các em, thay đổi ngữ điệu và dùng ngôn ngữ cơ thể. Lúc đó, em mới hiểu thế nào là giao tiếp thực sự". Đó chính là kỹ năng "thực chiến" mà máy móc không thể sao chép.

Vượt qua "vùng an toàn" của Gen Z

Chúng ta thường lo ngại về một thế hệ được bao bọc quá kỹ trong những "nhà trẻ cao cấp" nhưng ở Cúc Đường, dưới cái lạnh 14 độ C, những định kiến đó đã tan biến.

Màn đồng diễn Flashmop “If you are happy” của 321 học sinh TH Cúc Đường và nhóm Thành viên Dự án

Không có bố mẹ kề bên, các em tự tay chuẩn bị bữa tiệc buffet từ thực phẩm sạch: đùi gà chiên, mì Ý sốt bò bằm, trà sữa tự pha... Các em tự tay phục vụ, tự dọn dẹp và tự chịu trách nhiệm với cảm xúc của mình. Những lời cảm ơn ngọng nghịu bằng tiếng Anh của các bạn nhỏ vùng cao sau sự kiện có giá trị hơn ngàn lời hoa mỹ sáo rỗng.

Các em nhỏ được anh/chị hướng dẫn tham gia các hoạt động kết nối

Sự kiện này minh chứng một triết lý: Sản phẩm quan trọng hơn chứng chỉ. Kết quả của giáo dục không nằm ở bảng điểm, mà nằm ở nụ cười của 321 em nhỏ, ở 31 suất học bổng vượt bão lũ được trao đi, và ở khoảnh khắc những bàn tay thành phố nắm chặt bàn tay vùng cao trong điệu nhảy Flashmob. Đó là sự kết nối và niềm tin vào tương lai.

Các em cùng anh chị rạng ngời trong giai điệu của “Nối vòng tay lớn”

Kỷ nguyên AI có thể đe dọa những công việc lặp lại, nhưng nó sẽ luôn "chào thua" trước Trí tuệ cảm xúc (EQ) và Lòng trắc ẩn.

Những suất học bổng ý nghĩa được trao tận tay các em học sinh, tiếp thêm động lực sau mùa bão lũ năm 2025

Khoảnh khắc những đôi tay run rẩy vì lạnh nhưng ấm áp tình người trong suốt buổi học, hay sự rung động trước nghị lực của thầy trò Cúc Đường sau thiên tai – đó là những "dữ liệu" mà không thuật toán nào phân tích được.

Chủ tịch nhóm Green Gables Trần Lê Hưng

Dự án tại Cúc Đường đã được nhóm học sinh thiện nguyện gửi đi một thông điệp mạnh mẽ: Sự an toàn trong tương lai nằm ở năng lực thích nghi, khả năng làm chủ công cụ và trên hết là khả năng kết nối giữa con người với con người.

Những món ăn giản đơn nhưng vô cùng giá trị

Những "người thầy nhí" của HWS và Green Gables không mang về những điểm 10 trên giấy. Các em mang về một thứ quý giá hơn: Sự nhận biết về giá trị bản thân và khả năng kiến tạo thay đổi cho cộng đồng. Đó mới chính là "tấm bằng" danh giá nhất của sự trưởng thành.

Quang Anh