Phải có bộ sách giáo khoa chuẩn, thấm đượm văn hóa Việt Nam

Chiều 2/12, tiếp tục Kỳ họp thứ 10, Quốc hội thảo luận ở hội trường về Chủ trương đầu tư Chương trình Mục tiêu quốc gia hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo giai đoạn 2026 - 2035.

Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan điều hành phiên họp

Bổ sung nội dung đào tạo bồi dưỡng bắt buộc về năng lực chuyển đổi số

Tham gia thảo luận, đại biểu Nguyễn Tâm Hùng (ĐBQH TP Hồ Chí Minh) tán thành định hướng chuẩn hóa và hiện đại hóa toàn diện hệ thống giáo dục và đào tạo tại khoản 1, Điều 1 trong chương trình.

Ông cho biết, thực tế thời gian qua cho thấy sự phân hóa lớn giữa các vùng miền; nếu không xác lập mục tiêu này ngay từ đầu thì nguồn lực dễ tập trung vào nơi đã tốt, trong khi nơi yếu “vẫn thiếu” và “vẫn yếu”.

Do đó, để bảo đảm tính công bằng và bền vững, đại biểu này đề nghị Ban Soạn thảo xem xét bổ sung rõ hơn mục tiêu thu hẹp chênh lệch về cơ sở vật chất, chất lượng giáo dục và cơ hội học tập giữa đô thị, nông thôn, miền núi, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Đại biểu Nguyễn Tâm Hùng (ĐBQH TP Hồ Chí Minh)

Bên cạnh đó, để bảo đảm phân bổ vốn hiệu quả và trách nhiệm giải trình rõ ràng, đại biểu Nguyễn Tâm Hùng đề nghị Ban Soạn thảo xem xét bổ sung cơ chế phân bổ và giải ngân gắn với chỉ tiêu đầu ra có thể đo lường, như số phòng học kiên cố đưa vào sử dụng, tỷ lệ giáo viên đạt chuẩn, số lượng người học được thụ hưởng các chương trình nâng cao năng lực, mức độ chuyển đổi số của cơ sở giáo dục…

“Việc phân bổ vốn theo đầu ra sẽ tạo cơ chế sinh động, thúc đẩy tiến độ và nâng hiệu quả sử dụng ngân sách đầu tư", đại biểu nói.

Về vấn đề chuyển đổi số, đại biểu Nguyễn Tâm Hùng cũng đề nghị xem xét bổ sung nội dung đào tạo bồi dưỡng bắt buộc về năng lực chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, an toàn thông tin, phương pháp dạy học số và quản trị trường học số.

Bởi lẽ, theo ông, chuyển đổi số là xu thế tất yếu; nếu không đầu tư mạnh cho yếu tố con người thì đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị sẽ không phát huy hiệu quả trong thực tiễn dạy và học.

Góp ý về nguyên tắc phân bổ vốn ngân sách Trung ương tại khoản 6, Điều 1, đại biểu Nguyễn Tâm Hùng tán thành với nguyên tắc ưu tiên địa phương khó khăn, song đề nghị Ban soạn thảo xem xét thiết lập cơ chế giám sát độc lập đối với đầu tư cơ sở vật chất và mua sắm trang thiết bị dạy học nhằm chấm dứt tình trạng mua sắm lãng phí, sai nhu cầu hoặc thiết bị không sử dụng.

“Đây là nội dung cấp thiết để bảo vệ ngân sách nhà nước và nâng cao hiệu quả đầu tư công cho giáo dục - đào tạo” - đại biểu giải thích và kiến nghị bổ sung nội dung báo cáo định kỳ hằng năm về tiến độ, kết quả giải ngân và mức độ hoàn thành chỉ tiêu đầu ra với Quốc hội tại kỳ họp cuối năm, nhằm đảm bảo tiến độ,, khắc phục điểm nghẽn giải ngân vốn đầu tư công.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân (Đoàn ĐBQH TP Hồ Chí Minh)

Đại biểu Trần Hoàng Ngân (Đoàn ĐBQH TP Hồ Chí Minh) phân tích, trong chương trình có 5 dự án thành phần. Dự án thứ nhất là bảo đảm cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học đáp ứng yêu cầu thực hiện chương trình giáo dục mầm non và giáo dục phổ thông với kinh phí là 80.000 tỷ đồng.

Về khoản kinh phí này, đại biểu đề nghị gia tăng, nhất là trong tình hình hiện nay khi biến đổi thời tiết, biến đổi khí hậu ngày càng khắc nghiệt, lũ chồng lũ, bão chồng bão, thì việc đầu tư xây dựng cơ sở giáo dục, trường học an toàn, thích ứng với biến đổi khí hậu là hết sức quan trọng.

“Cần có giải pháp dài hạn trước sự biến đổi khí hậu ngày càng khắc nghiệt như hiện nay. Tôi đề nghị xây dựng mới trường tại các địa phương thường bị ảnh hưởng thiên tai, lũ lụt; trường vừa là cơ sở giảng dạy nhưng cũng có thể được xem là nơi trú ẩn khi lũ tăng nhanh, để bảo vệ sức khỏe và tính mạng Nhân dân”, ông nói.

Bên cạnh đó, theo ông, việc xây dựng trường học hiện nay cần có thêm phòng học, trang thiết bị cho việc dạy học Anh văn, dạy học STEAM, để giới trẻ quan tâm đến học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Các ĐBQH tham dự phiên họp

Phải có bộ sách giáo khoa thống nhất

Tham gia thảo luận, đại biểu Nguyễn Anh Trí (Đoàn ĐBQH TP Hà Nội) góp ý, về vấn đề chuyển đổi số trong chương trình, ông đề xuất nên tập hợp lại và đưa vào một dự án của chương trình, để gọn, rõ, dễ bố trí đầu việc và phân bổ ngân sách, bởi nếu để phân tán như hiện nay thì khó tổ chức và khó thực hiện.

Đặc biệt, với hơn 40 năm đào tạo, đại biểu Đoàn TP Hà Nội trăn trở về một bộ sách giáo khoa chuẩn, thống nhất trong toàn quốc để thực hiện thành công tinh thần Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị.

Đại biểu Nguyễn Anh Trí (Đoàn ĐBQH TP Hà Nội) phát biểu

Đại biểu Nguyễn Anh Trí đề nghị việc soạn thảo sách giáo khoa cần phải được đưa vào Chương trình mục tiêu quốc gia.

“Về mặt nhận thức, phải thấy sách giáo khoa rất quan trọng, gắn với cả cuộc đời người đi học. Với hơn 40 năm tham gia đào tạo, đã hướng dẫn thành công trên 30 thạc sĩ và gần 30 tiến sĩ, tôi thấm thía rằng sách là rất quan trọng.

Việc hướng dẫn học viên quan trọng nhất là chỉ cho họ đọc tham khảo tài liệu gì. Đặc biệt đối với học sinh phổ thông, sách giáo khoa chuẩn là hết sức quan trọng”, đại biểu Nguyễn Anh Trí khẳng định.

Theo đại biểu, một một bộ sách giáo khoa chuẩn tức là phải phù hợp, không có lỗi, cập nhật, hiện đại, thấm đượm văn hóa Việt và chứa đựng đạo đức, nhân văn. Đồng thời, có bộ sách giáo khoa chuẩn thật tốt thì chương trình dạy học bằng một bộ sách giáo khoa toàn quốc mới thành công.

Ông cũng lưu ý, muốn có bộ sách giáo khoa chuẩn, tốt thì phải được đầu tư xây dựng, không nên chắp vá, vay mượn, tạm bợ; đồng thời, phải có Ban Soạn thảo quốc gia gồm những người giỏi, có trách nhiệm.

Thái Sơn