Phát huy hiệu quả của “mắt thần” trong giám sát và điều phối giao thông

Thay đổi nhận thức và hành vi của người tham gia giao thông

Trong thời đại chuyển đổi số, việc tích hợp công nghệ vào quản lý đô thị nói chung và giao thông nói riêng đã không còn là điều mới mẻ. Tuy nhiên, chỉ đến khi trí tuệ nhân tạo (AI) được ứng dụng mạnh mẽ trong các hệ thống camera giám sát, chúng ta mới chứng kiến những thay đổi rõ rệt về cách thức quản lý, giám sát và xử lý vi phạm giao thông.

Theo đánh giá của Tiến sĩ Khương Kim Tạo, Nguyên Phó Chánh Văn phòng Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia, việc ứng dụng công nghệ AI trong phát hiện và xử lý vi phạm giao thông là một hướng đi đúng đắn và cần được đẩy mạnh.

"Việc ứng dụng camera giám sát sử dụng công nghệ AI trong phát hiện vi phạm giao thông là một bước tiến quan trọng trong quá trình hiện đại hóa công tác quản lý giao thông. Không chỉ giúp nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm, hệ thống này còn góp phần thay đổi nhận thức và hành vi của người tham gia giao thông theo hướng tích cực," ông Tạo nhận định.

Thực tế cho thấy, trong bối cảnh lực lượng chức năng còn mỏng, việc giám sát thủ công không thể bao quát được hàng trăm, hàng nghìn phương tiện lưu thông cùng lúc. Trong khi đó, hệ thống camera tích hợp AI có khả năng hoạt động 24/7, không bị ảnh hưởng bởi yếu tố thời tiết, thời gian hay cảm xúc - điều mà con người khó có thể đáp ứng.

"Công nghệ không biết mệt mỏi, không thiên vị và không cảm tính. Đây là yếu tố cực kỳ quan trọng để đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong xử phạt vi phạm giao thông", ông Tạo nhấn mạnh.

Việc ứng dụng camera giám sát sử dụng công nghệ AI trong phát hiện vi phạm giao thông là một bước tiến quan trọng trong quá trình hiện đại hóa công tác quản lý giao thông

Xu thế trong quản lý giao thông thời gian tới là sử dụng AI để phân tích dữ liệu theo thời gian thực từ nhiều nguồn như camera, cảm biến, GPS… Từ đó, hệ thống có thể đưa ra các giải pháp điều phối giao thông linh hoạt hơn, tự động điều chỉnh đèn tín hiệu theo mật độ xe, phát hiện điểm ùn tắc sớm, hoặc thậm chí cảnh báo tai nạn xảy ra chỉ trong vài giây.

Với công nghệ AI, người vi phạm giao thông sẽ không còn cơ hội trốn tránh hay né tránh lực lượng chức năng. Hệ thống sẽ ghi nhận đầy đủ, chính xác và xử lý theo đúng quy định. Từ đó nâng cao tính răn đe và ý thức chấp hành luật giao thông.

Để công nghệ phát huy hiệu quả thực sự, cần có sự đầu tư đồng bộ từ hạ tầng kỹ thuật đến cơ sở pháp lý. Dữ liệu thu được phải được quản lý chặt chẽ, bảo mật và người dân cần có quyền được tiếp cận, khiếu nại nếu phát hiện sai sót.

Camera AI là một giải pháp thông minh cho giao thông hiện đại. Với khả năng giám sát toàn diện, xử lý vi phạm chính xác và điều phối thông minh, công nghệ này có thể giúp nâng cao hiệu quả quản lý giao thông và giảm thiểu tai nạn giao thông. Tuy nhiên, để công nghệ phát huy hiệu quả thực sự, cần có sự đầu tư đồng bộ và khung pháp lý rõ ràng.

Hà Nội sẽ tiếp tục mở rộng “mắt thần”

Hà Nội đang bước vào một kỷ nguyên mới trong quản lý giao thông đô thị với việc triển khai mạnh mẽ hệ thống Camera giám sát tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), hay còn gọi là "mắt thần".

Không còn là những dự án thí điểm đơn lẻ, thành phố đang thực hiện một chiến lược quy mô lớn nhằm tự động hóa việc xử phạt vi phạm, hướng tới mục tiêu giảm thiểu sự hiện diện của Cảnh sát giao thông trên đường và xây dựng một nền tảng giao thông thông minh, minh bạch và hiệu quả hơn.

Không chỉ các nút giao thông trọng điểm, trục đường chính, ngay cả nút giao các tuyến phố nhỏ đều đã được lắp đặt Camera AI đời mới để giám sát và xử lý vi phạm giao thông. Chị Phan Bích Phượng cho biết: "Khoảng 1 tuần nay, tôi khá bất ngờ khi di chuyển trên tuyến đường Xuân Thủy - Cầu Giấy, hàng loạt hệ thống Camera AI đã được lắp đặt ngay cả những nút giao, ngã tư nhỏ. Nhờ những chiếc “mắt thần” có ở khắp mọi nơi mà ý thức tham gia giao thông của người dân được nâng lên rõ rệt. tôi không còn thấy tình trạng đi lấn làn, đè vạch, vượt đèn đỏ như trước…"

Thành phố Hà Nội đang thực hiện một chiến lược quy mô lớn nhằm tự động hóa việc xử phạt vi phạm, hướng tới mục tiêu giảm thiểu sự hiện diện của Cảnh sát giao thông trên đường

Theo thống kê, một số tuyến đường trọng điểm hiện đang được lắp camera AI phạt nguội giao thông, bao gồm: Giảng Võ - Cát Linh, Giảng Võ - Láng Hạ, Điện Biên Phủ - Trần Phú, Phan Đình Phùng - Hùng Vương, Phạm Văn Đồng - Hoàng Quốc Việt, Ô Chợ Dừa, Đại Cồ Việt - Giải Phóng, Hàng Giấy - Hàng Đậu, Quán Thánh - Thanh Niên, Xuân Thủy - Nguyễn Phong Sắc, Lê Văn Lương - Khuất Duy Tiến, Khuất Duy Tiến - Trần Duy Hưng, Xã Đàn - Phạm Ngọc Thạch, Âu Cơ - Lạc Long Quân, Phạm Văn Đồng - Bộ Công an, Láng Hạ - Thái Hà, Hoàng Cầu - La Thành, Phạm Hùng - Mễ Trì, Kim Mã - Núi Trúc, Phố Huế - Hàng Bài, Tràng Thi - Cửa Nam, Lý Thường Kiệt - Hàng Bài, Nguyễn Trãi - Khuất Duy Tiến - Nguyễn Xiển, Bà Triệu, Hai Bà Trưng, Đinh Tiên Hoàng, Tràng Tiền, Cầu Giấy, Võ Chí Công - Xuân La, tuyến Nhật Tân - Nội Bài mới... cùng nhiều điểm khác.

Hệ thống camera AI này có khả năng quay quét 360 độ, nhận diện khuôn mặt và biển số phương tiện từ khoảng cách 500 - 700 m. Dữ liệu hình ảnh được truyền trực tiếp về Trung tâm chỉ huy để phân tích, xử lý và gửi thông báo vi phạm đến chủ phương tiện qua ứng dụng VNeID, VNeTraffic hoặc qua Công an địa phương.

Các hành vi vi phạm được hệ thống tự động ghi nhận bao gồm: Không đội mũ bảo hiểm, đi sai làn, dừng đỗ sai quy định, không chấp hành tín hiệu đèn giao thông, chạy quá tốc độ, đi ngược chiều, đi vào đường cấm, chở quá số người, không thắt dây an toàn, sử dụng điện thoại khi lái xe,... và nhiều lỗi khác.

Hệ thống camera AI còn được tích hợp chức năng điều khiển giao thông thông minh theo làn xanh, tự động điều chỉnh đèn tín hiệu theo lưu lượng phương tiện theo thời gian thực, giúp giảm ùn tắc, bảo đảm các phương tiện lưu thông liên tục tại các trục chính. Đặc biệt, camera có thể tự động nhận diện khuôn mặt, hỗ trợ xác định nhanh đối tượng bị truy nã hoặc nghi vấn, gửi cảnh báo về Trung tâm chỉ huy ngay lập tức.

Theo đề án được UBND TP Hà Nội phê duyệt, thành phố lên kế hoạch lắp trên 40.000 camera, trong đó có hơn 16.000 chiếc phục vụ quản lý nhà nước về an toàn giao thông, môi trường và trật tự đô thị. Việc lắp đặt camera sẽ được triển khai trong giai đoạn 2025 - 2030.

Công an TP Hà Nội cho biết dự kiến khoảng cuối năm nay khi hệ thống hoàn thiện, nhiều tuyến đường sẽ không cần bố trí lực lượng cảnh sát giao thông túc trực thường xuyên như trước.

Ngoài ra, hệ thống camera này sẽ được mở rộng thêm khả năng phân tích hành vi vi phạm về vệ sinh môi trường, lấn chiếm vỉa hè, đổ rác sai nơi quy định và tự động trích xuất dữ liệu phục vụ xử phạt hành chính.

Việc triển khai hệ thống camera AI không chỉ giúp giảm tải cho lực lượng chức năng mà còn tăng tính minh bạch trong xử lý vi phạm, hướng tới mục tiêu xây dựng Hà Nội trở thành đô thị thông minh, an toàn và văn minh hơn.

Để tra cứu vi phạm, người dân có thể tự kiểm tra qua Trang thông tin điện tử Cục Cảnh sát Giao thông Bộ Công an, cụ thể truy cập website, chọn mục "Tra cứu phương tiện vi phạm giao thông qua hình ảnh", nhập biển số xe liền nhau (không gạch ngang), mã bảo mật, sau đó bấm "Tra cứu" để xem kết quả.

Ngọc Diệp