Quyết tâm đưa Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam phát triển nhanh, bền vững

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình giới thiệu về 8 nghị định của Chính phủ triển khai Nghị quyết số 222/2025/QH15 của Quốc hội về Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Tại Hội nghị quan trọng này, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình đã giới thiệu về 8 nghị định của Chính phủ triển khai Nghị quyết số 222/2025/QH15 của Quốc hội về Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam.

Triển khai Nghị quyết số 222/2025/QH15 của Quốc hội về Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam, ngày 1/8/2025, Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban chỉ đạo Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam đã phê duyệt Quyết định số 411/QĐ-BCĐTTTC về việc Ban hành Kế hoạch hành động triển khai xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam. Theo đó, đã đưa ra nhiệm vụ trọng tâm xây dựng 8 nghị định hướng dẫn thực hiện Nghị quyết số 222/2025/QH15 nhằm hoàn thiện khung pháp lý và thể chế đặc thù cho Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình khẳng định, việc thành lập Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam là bước chuẩn bị quan trọng cho kỷ nguyên tăng tốc phát triển, là đòi hỏi tất yếu của thực tiễn, được đánh giá là động lực mới cho tăng trưởng của đất nước. Đây là một nhiệm vụ rất lớn, đầy thách thức bởi đây là một việc làm hoàn toàn mới, chưa có tiền lệ và chúng ta cũng chưa có kinh nghiệm. Quá trình thực hiện vừa qua thực sự là quá trình vừa làm, vừa học hỏi, vừa nghiên cứu, vận dụng, vừa đúc kết kinh nghiệm thực tiễn, vừa tham khảo kinh nghiệm quốc tế.

Vui mừng thông báo 8 nghị định đã được Chính phủ ban hành và nhấn mạnh có được kết quả này, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình đánh giá cao tinh thần quyết tâm, nỗ lực của các bộ, ngành trong quá trình xây dựng các nghị định, đặc biệt là: Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Bộ Công an, Bộ Nội vụ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tư pháp, Bộ Công Thương, Văn phòng Chính phủ và đội ngũ cán bộ của các cơ quan, cùng với đó là sự phối hợp chặt chẽ, tích cực của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, Ủy ban Nhân dân thành phố Đà Nẵng cũng như các ý kiến đóng góp thiết thực, tâm huyết của cộng đồng doanh nghiệp, các chuyên gia trong và ngoài nước.

"Thay mặt các đồng chí trong Hội đồng điều hành, tôi xin hứa sẽ nỗ lực hết sức mình, sát cánh cùng tập thể và cũng rất mong có sự hỗ trợ của các bộ, ngành, địa phương để chúng ta hoàn thành tốt nhiệm vụ này. Quyết tâm đưa Trung tâm Tài chính Quốc tế trở thành kênh huy động nguồn lực đột phá, bổ sung nguồn vốn thiết yếu cho phát triển đất nước để chúng ta vững bước cất cánh trong thời kỳ mới của dân tộc", Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình phát biểu.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình đã giới thiệu về 8 nghị định mới được ban hành. Cụ thể, đó là: (1) Nghị định về thành lập Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam (Bộ Tài chính chủ trì xây dựng); (2) Nghị định về chính sách tài chính trong Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam (Bộ Tài chính chủ trì xây dựng); (3) Nghị định quy định về cấp phép thành lập và hoạt động ngân hàng, quản lý ngoại hối và phòng, chống rửa tiền, chống tài trợ khủng bố, chống tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt tại Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chủ trì xây dựng); (4) Nghị định về chính sách nhập cảnh, xuất cảnh, cư trú đối với người nước ngoài tại Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam (Bộ Công an chủ trì xây dựng); (5) Nghị định về thành lập và hoạt động của Sở giao dịch hàng hóa trong Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam (Bộ Công Thương chủ trì xây dựng); (6) Nghị định về lao động, việc làm và an sinh xã hội trong Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam (Bộ Nội vụ chủ trì xây dựng); (7) Nghị định về đất đai và môi trường trong Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam (Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì xây dựng); (8) Nghị định về Trung tâm trọng tài quốc tế thuộc Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam (Bộ Tư pháp chủ trì xây dựng).

Chủ trương của Chính phủ là xây dựng các nghị định trước, cùng với thời gian thực tiễn sẽ đặt ra những yêu cầu phải sửa đổi, bổ sung các nghị định này hoặc là có những nghị định bổ sung sẽ tiếp tục được nghiên cứu để hoàn thiện hệ thống hành lang pháp lý trong lĩnh vực này. Sau một thời gian nhất định theo kinh nghiệm của các nước, các nghị định này cùng với những việc sẽ bổ sung, cập nhật do nhu cầu thực tiễn, sẽ tích hợp lại trở thành một đạo luật, hoặc bộ luật về trung tâm tài chính.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình nhấn mạnh 8 nghị định đã cơ bản hình thành được hành lang pháp lý cho hoạt động của Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam, các quy định khá vượt trội, có tính cạnh tranh và toàn diện - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Đề cập đến các nội dung cụ thể, về Nghị định về thành lập Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam, quyết định phát triển theo định hướng "một trung tâm, hai địa điểm" tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng. Thành lập Hội đồng điều hành ở Trung ương và 2 cơ quan điều hành tại địa phương, theo mô hình cơ quan hành chính đặc thù; được phân cấp tối đa, thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với các hoạt động trong Trung tâm Tài chính quốc tế.

Hội đồng điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế được ban hành Quy chế hoạt động hoặc văn bản tương đương khác để quy định cụ thể về tổ chức và vận hành Trung tâm Tài chính quốc tế. Quy chế này được ưu tiên áp dụng trong trường hợp có sự khác nhau với pháp luật hiện hành (trừ Hiến pháp).

Cơ quan điều hành tại 2 thành phố được ban hành quy định, cơ chế, chính sách thử nghiệm có kiểm soát, cấp phép và quản lý các sản phẩm chưa có quy định,…; là bộ phận "một cửa" trong việc tiếp nhận, giải quyết các thủ tục hành chính; được thuê chuyên gia nước ngoài làm Giám đốc điều hành, trả lương theo cơ chế thị trường.

Định hướng phát triển ưu tiên tại từng địa điểm để bổ trợ tương hỗ lẫn nhau. Thành phố Hồ Chí Minh: Phát triển hệ sinh thái tài chính toàn diện và đa dạng; cung cấp các dịch vụ tài chính truyền thống và chuyên sâu, khai thác tác động cộng hưởng, tương hỗ của các dịch vụ tài chính. Thành phố Đà Nẵng: Phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, công nghệ số và tài chính bền vững, tạo nền tảng thử nghiệm có kiểm soát cho các mô hình tài chính mới.

Về Nghị định về chính sách tài chính trong Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam, quy định về các chính sách tài chính áp dụng cho các định chế tài chính, tập đoàn công nghệ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và nhà đầu tư chiến lược hoạt động trong Trung tâm Tài chính quốc tế.

Có nhiều cơ chế đặc thù, vượt trội. Trong đó đơn giản hóa thủ tục đăng ký Thành viên Trung tâm Tài chính quốc tế: Giấy chứng nhận đăng ký Thành viên đồng thời là Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp; thời hạn xử lý hồ sơ chỉ 7 ngày làm việc.

Về chính sách thuế, các ngành nghề ưu tiên phát triển hưởng thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp 10% trong 30 năm (bằng 1/2 mức thuế suất hiện hành), trong đó được miễn không quá 4 năm và giảm 50% không quá 9 năm tiếp theo. Các ngành nghề còn lại cũng được hưởng thuế suất ưu đãi 15% trong 15 năm, trong đó được miễn không quá 2 năm và giảm 50% không quá 4 năm tiếp theo. Miễn thuế thu nhập cá nhân đối với nhà quản lý, chuyên gia, nhà khoa học, người có trình độ chuyên môn cao đến hết năm 2030. Miễn thuế nhập khẩu đối với máy móc, thiết bị, nguyên liệu, linh kiện nhập khẩu để tạo tài sản cố định cho dự án đầu tư trong Trung tâm Tài chính quốc tế.

Đồng thời cho phép ngân hàng, bảo hiểm áp dụng chế độ tài chính quốc tế và vận hành cơ chế thử nghiệm (Sandbox) cho Fintech. Phát triển thị trường vốn mới qua huy động vốn cộng đồng, trái phiếu xanh.

Có cơ chế đặc biệt lựa chọn nhà đầu tư chiến lược, chia sẻ rủi ro, doanh thu… để thu hút nhà đầu tư chiến lược phát triển hạ tầng. Đẩy mạnh cắt giảm tối đa thủ tục hành chính trong các lĩnh vực để tạo môi trường kinh doanh thuận lợi nhất.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình khẳng định, Chính phủ quyết tâm triển khai Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam quyết liệt, hiệu quả, qua đó đóng góp cho nền kinh tế như kỳ vọng đặt ra - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Về Nghị định quy định về cấp phép thành lập và hoạt động ngân hàng, quản lý ngoại hối và phòng, chống rửa tiền, chống tài trợ khủng bố, chống tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt tại Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam, quy định cơ quan điều hành tại 2 thành phố cấp giấy phép thành lập và hoạt động của ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Trung tâm Tài chính quốc tế. Thời gian cấp phép chỉ còn bằng một nửa so với hiện hành.

Hoạt động của ngân hàng thành viên tương tự như của ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài trên lãnh thổ Việt Nam. Trường hợp có nhu cầu triển khai nghiệp vụ mới mà chưa có quy định thì Hội đồng điều hành hướng dẫn sau khi thống nhất với Ngân hàng Nhà nước.

Ngân hàng thành viên là ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được áp dụng Chuẩn mực quốc tế về kế toán theo chính sách của chủ sở hữu, ngân hàng mẹ.

Cho phép tự do hóa quản lý ngoại hối, cụ thể: Cho phép niêm yết, báo giá, định giá và giao dịch bằng ngoại tệ trong Trung tâm Tài chính quốc tế; thành viên 100% vốn nước ngoài được hưởng cơ chế đặc biệt thông thoáng, không cần đăng ký khoản vay, cho vay và không cần đăng ký giao dịch ngoại hối khi đầu tư ra nước ngoài.

Áp dụng chế độ báo cáo phòng chống rửa tiền theo chuẩn giao dịch quốc tế, tạo thuận lợi cho dòng vốn luân chuyển nhanh và hiệu quả.

Về Nghị định về chính sách nhập cảnh, xuất cảnh, cư trú đối với người nước ngoài tại Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam, cơ quan điều hành xác định nhà đầu tư quan trọng được ưu đãi cấp thị thực, thẻ tạm trú, giải quyết thường trú với các tiêu chí theo hướng tạo thuận lợi cho người nước ngoài nhập cảnh.

Thời hạn thị thực, thẻ tạm trú không quá 10 năm (thời hạn thị thực hiện hành tối đa 5 năm); vợ, chồng, con dưới 18 tuổi đi cùng cũng được xem xét cấp thị thực hoặc thẻ tạm trú với thời hạn tương ứng.

Xem xét cho thường trú đối với người nước ngoài làm việc lâu dài tại Trung tâm Tài chính quốc tế. Đơn giản hóa thủ tục hành chính, giấy tờ; thời hạn xử lý tối đa 3 ngày làm việc.

Về Nghị định về thành lập và hoạt động của Sở giao dịch hàng hóa trong Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam, cho phép giao dịch đa dạng các nhóm hàng hóa theo thông lệ quốc tế, bao gồm nông nghiệp, năng lượng, nguyên liệu công nghiệp, kim loại (trừ vàng), tín chỉ các-bon và một số sản phẩm văn hóa, nghệ thuật dưới dạng tài sản số (NFT).

Làm rõ khái niệm về hợp đồng hàng hóa giao ngay và hợp đồng hàng hóa phái sinh, hoàn thiện căn cứ pháp lý cho việc giao kết và thực hiện các hợp đồng, góp phần khắc phục những hạn chế, bất cập của Luật Thương mại và Nghị định hướng dẫn hiện hành.

Thành lập và hoạt động của Trung tâm thanh toán bù trừ với tư cách là một chủ thể độc lập với Sở giao dịch hàng hóa (khắc phục hạn chế hiện nay). Rút ngắn thời gian cấp phép còn 30 ngày làm việc.

Về Nghị định về lao động, việc làm và an sinh xã hội trong Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam, cho người sử dụng lao động được tuyển dụng lao động nước ngoài theo nhu cầu công việc mà không bị giới hạn tỉ lệ lao động nước ngoài; không phải báo cáo giải trình nhu cầu sử dụng lao động nước ngoài và không phải thông báo tuyển dụng lao động Việt Nam vào các vị trí dự kiến tuyển dụng người lao động nước ngoài.

Quy định cụ thể các trường hợp người nước ngoài được miễn giấy phép lao động. Thời hạn giấy phép lao động, giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động tối đa 10 năm (hiện hành 2 năm); thời gian thực hiện thủ tục cấp giấy phép lao động tối đa 3 ngày làm việc (giảm 70%); thời gian cấp giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động tối đa 3 ngày làm việc (giảm 40%).

Lao động nước ngoài được "lựa chọn" tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp.

Về Nghị định về đất đai và môi trường trong Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam, giao UBND 2 thành phố quyết định giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, gia hạn và điều chỉnh thời hạn sử dụng đất đối với các dự án đầu tư của thành viên. Cơ quan quản lý đất đai 2 thành phố cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất lần đầu cho các thành viên.

Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư là căn cứ để thực hiện các thủ tục về cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đất. Đa dạng hóa hình thức đăng ký môi trường thông qua UBND cấp xã, Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc cơ quan điều hành.

Về Nghị định về Trung tâm trọng tài quốc tế thuộc Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam, quy định rõ tiêu chí của sáng lập viên Trung tâm trọng tài nhằm thu hút các chuyên gia trong lĩnh vực giải quyết tranh chấp, các trọng tài viên có uy tín trên thế giới đến làm việc tại Trung tâm trọng tài quốc tế tại Việt Nam.

Mở rộng thẩm quyền của Hội đồng trọng tài; cho phép trung tâm trọng tài quốc tế có thẩm quyền giải quyết tất cả các tranh chấp theo thỏa thuận của các bên liên quan đến hợp đồng đầu tư, kinh doanh trừ một số trường hợp cụ thể về quyết định hành chính, lao động, quyền nhân thân và các vấn đề đã được giải quyết bằng bản án, quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

Cho phép các bên tranh chấp có quyền thỏa thuận từ bỏ quyền yêu cầu Tòa án hủy quyết định công nhận sự thỏa thuận của các bên hoặc phán quyết trọng tài có hiệu lực pháp luật của Hội đồng trọng tài thuộc Trung tâm trọng tài quốc tế. Đây là quy định mang tính đột phá, đảm bảo tính trung lập và hiệu quả của quy trình tố tụng trọng tài theo kinh nghiệm quốc tế.

Nhấn mạnh 8 nghị định đã cơ bản hình thành được hành lang pháp lý cho hoạt động của Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam, các quy định khá vượt trội, có tính cạnh tranh và toàn diện, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình khẳng định, Chính phủ quyết tâm triển khai Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam quyết liệt, hiệu quả, qua đó đóng góp cho nền kinh tế như kỳ vọng đặt ra. Chính phủ mong muốn Quốc hội, các địa phương, cộng đồng doanh nghiệp trong và ngoài nước đồng hành để quyết tâm đưa Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam dù ra đời sau nhưng phát triển nhanh, bền vững và bắt kịp với các trung tâm tài chính quốc tế toàn cầu, qua đó đóng góp hiệu quả cho công cuộc chấn hưng và phát triển đất nước.

VGP