Thưởng Tết qua lăng kính người trẻ

“Cú hích” tinh thần của người mới đi làm

Với những người trẻ mới bước chân vào thị trường lao động, thưởng Tết vẫn luôn mang ý nghĩa đặc biệt. Đó không chỉ là khoản tiền cộng thêm vào thu nhập cuối năm mà còn là sự ghi nhận cho những nỗ lực âm thầm suốt 12 tháng.

Bạn Thạch Anh (23 tuổi) hiện là quản lý trung tâm kiêm giáo viên ngoại ngữ, chia sẻ góc nhìn khá điềm tĩnh nhưng sâu sắc: “Với mình, thưởng Tết là cảm giác được công nhận cho những đêm thức khuya soạn giáo án, những áp lực quản lý và trách nhiệm với học viên”.

Tuy nhiên, anh cũng thẳng thắn nhìn nhận thưởng Tết phụ thuộc rất lớn vào tình hình kinh doanh của đơn vị. “Mình coi trọng ý nghĩa tinh thần hơn. Nếu trung tâm khó khăn mà vẫn cố gắng có thưởng dù ít mình vẫn thấy trân trọng”, Thạch Anh chia sẻ thêm.

Với những người trẻ mới bước chân vào thị trường lao động, thưởng Tết vẫn luôn mang ý nghĩa đặc biệt.

Thay vì quá bận tâm đến con số thưởng Tết cuối năm, Thạch Anh lựa chọn tập trung đầu tư cho những giá trị dài hạn. Theo anh, việc không ngừng học hỏi, nâng cao kỹ năng và năng lực chuyên môn mới chính là “khoản thưởng” bền vững nhất, giúp người trẻ có nhiều cơ hội và tiếng nói hơn trong tương lai.

Không phải người trẻ nào cũng có được tâm thế lạc quan và chủ động như Thạch Anh. Với nhiều người, đặc biệt là những lao động có thu nhập vừa đủ trang trải cuộc sống, thưởng Tết vẫn giữ vai trò như một “phao cứu sinh” tài chính.

Bạn Duy Khánh (22 tuổi), đang làm việc tại một cơ quan hành chính công ở Hà Nội, cho biết, hợp đồng hiện tại không có khoản thưởng Tết cố định. Dù vậy, anh thừa nhận rằng nếu có thưởng, đây sẽ là nguồn chi trả quan trọng cho hàng loạt khoản phát sinh dịp cuối năm từ mua sắm, biếu quà cha mẹ, chi phí đi lại đến các mối quan hệ xã hội. “Khi lương hàng tháng chỉ vừa đủ sống, thưởng giúp mình có một cái Tết tươm tất hơn mà không phải vay mượn”, Khánh chia sẻ.

Thực tế này cho thấy, với không ít người trẻ, thưởng Tết còn là phần không thể thiếu để giữ cân bằng tài chính trong thời điểm chi tiêu cao nhất năm.

Doanh nghiệp khó, người lao động cũng chịu áp lực

Nghịch lý của câu chuyện thưởng Tết nằm ở chỗ khi người lao động mong chờ nhất thì cũng là lúc nhiều doanh nghiệp phải đối mặt với bài toán sinh tồn. Sự sụt giảm đơn hàng, chi phí vận hành gia tăng khiến mức thưởng Tết của không ít doanh nghiệp trở nên khiêm tốn, thậm chí không thể chi trả.

Trao đổi với phóng viên, ông Lý Trần Tiến, Phó Giám đốc một doanh nghiệp trong lĩnh vực dịch vụ ăn uống tại Hà Nội cho biết: “Chúng tôi hiểu thưởng Tết có ý nghĩa rất lớn với người lao động nhưng trong bối cảnh kinh tế khó khăn, doanh nghiệp buộc phải cân đối để vừa giữ được dòng tiền, vừa duy trì việc làm ổn định sau Tết”.

Với Hiền Dương, thưởng Tết gắn liền với trách nhiệm gia đình.

Ở góc độ người lao động, Hiền Dương (29 tuổi), nhân viên văn phòng, cho rằng áp lực chi tiêu gia đình khiến thưởng Tết trở thành nỗi trăn trở thường trực: “Khi đã tự lập, có gia đình riêng, thưởng Tết không còn là mong muốn cá nhân mà là trách nhiệm. Nếu không có hoặc quá thấp, cảm giác hụt hẫng là điều khó tránh”.

Theo PGS.TS Bùi Thị An, nguyên Đại biểu Quốc hội khóa XIII, Chủ tịch Hội Trí thức nữ Hà Nội, sự chênh lệch giữa kỳ vọng của người lao động và khả năng chi trả của doanh nghiệp dễ tạo ra khoảng trống tâm lý. Nếu không có sự chia sẻ, minh bạch từ phía doanh nghiệp và tâm thế linh hoạt của người lao động, điều này có thể ảnh hưởng đến động lực làm việc lâu dài.

Thưởng Tết trong tư duy tài chính của người trẻ

Thay vì chỉ xem thưởng Tết là khoản tiền để chi tiêu ngắn hạn, nhiều người trẻ đang dần thay đổi cách sử dụng nguồn thu này. Bạn Minh Hương (21 tuổi), nhân viên truyền thông một công ty thời trang tại Hà Nội, cho rằng, thưởng Tết nên được coi là nguồn lực đầu tư cho tương lai.

“Mình ưu tiên dùng tiền thưởng cho các khóa học nâng cao kỹ năng thay vì tiêu hết cho mua sắm hay tiệc tùng”, Hương chia sẻ. Theo cô, đây là cách biến tiền thưởng thành giá trị gia tăng, giúp bản thân có lợi thế cạnh tranh tốt hơn trong thị trường lao động.

Dưới góc nhìn của các chuyên gia tài chính cá nhân, đây là dấu hiệu tích cực cho thấy tư duy chi tiêu của giới trẻ đang dần trưởng thành, biết cân nhắc giữa hưởng thụ và tích lũy, giữa cảm xúc nhất thời và mục tiêu dài hạn.

Dẫu thưởng Tết có biến động theo nhịp thăng trầm của nền kinh tế, thế hệ trẻ hôm nay vẫn đang cho thấy bản lĩnh qua cách họ đón nhận và sử dụng khoản thu này. Khi kỳ vọng được thay thế bằng sự thấu hiểu, khi giá trị vật chất song hành cùng giá trị tinh thần, người trẻ vẫn có thể tự tay dệt nên một mùa xuân đủ đầy bằng sự nỗ lực, sẻ chia và hơi ấm của đoàn viên.

Đình Trung