TP Hồ Chí Minh thúc đẩy các dự án đường sắt và metro mới

Theo báo cáo của Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh gửi UBND thành phố, lãnh đạo Becamex Group đã kiến nghị được tham gia nghiên cứu, đề xuất đầu tư tuyến metro số 1 (TP mới Bình Dương - Suối Tiên, TP Hồ Chí Minh) và tuyến đường sắt nhanh nối trung tâm TP Hồ Chí Minh với Bàu Bàng - Cái Mép - Cần Thơ.

Tại cuộc họp ngày 1/10, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được đề nghị Becamex tập trung nguồn lực và nhân sự để trước mắt hoàn thiện báo cáo nghiên cứu khả thi tuyến metro số 1 (TP mới Bình Dương - Suối Tiên, TP Hồ Chí Minh) và tuyến đường sắt Bàu Bàng - Cái Mép.

Theo đề xuất của Becamex, tuyến Bàu Bàng - Cái Mép có chiều dài khoảng 127km, tổng mức đầu tư gần 153.000 tỉ đồng. Tuyến được thiết kế lưỡng dụng, cho phép tàu khách chạy với tốc độ 160km/h và tàu hàng 120km/h.

Sở Xây dựng cho biết, theo quy hoạch, tuyến này nằm trong mạng lưới đường sắt quốc gia, thuộc hai tuyến TP Hồ Chí Minh - Lộc Ninh và Biên Hòa - Vũng Tàu.

Việc đầu tư xây dựng các tuyến đường sắt quốc gia thuộc thẩm quyền của Bộ Xây dựng và các doanh nghiệp được giao thực hiện.

TP Hồ Chí Minh đẩy nhanh thủ tục nghiên cứu, triển khai các dự án đường sắt và metro do nhà đầu tư, bao gồm các tuyến Becamex muốn tham gia

Hiện nay, Ban Quản lý dự án đường sắt (Bộ Xây dựng) đang lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi cho đoạn Dĩ An - Cái Mép. Dự án dự kiến trình Quốc hội xem xét chủ trương đầu tư vào đầu năm 2026, khởi công năm 2027 và vận hành giai đoạn 1 vào năm 2035.

Riêng đoạn Bàu Bàng - Dĩ An, trước đây Thủ tướng đã giao tỉnh Bình Dương cũ nghiên cứu báo cáo tiền khả thi, tuy nhiên đến nay chưa có kết quả cụ thể.

Để có cơ sở trình cấp có thẩm quyền xem xét, Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh kiến nghị UBND thành phố giao Becamex Group khẩn trương xây dựng phương án đầu tư tuyến Bàu Bàng - Cái Mép.

Phương án đầu tư cần trình bày rõ hình thức thực hiện dự án cùng cơ cấu nguồn vốn dự kiến, đồng thời có phần đánh giá sơ bộ về tính khả thi của toàn bộ dự án.

Trong quá trình nghiên cứu, Becamex cũng phải xem xét các quy hoạch liên quan để xác định những nội dung cần điều chỉnh, nếu có.

Bên cạnh đó, phương án cần nêu cụ thể cách thức chuyển giao công nghệ, phương án tổ chức quản lý và vận hành sau khi công trình hoàn thành, cũng như kế hoạch tổng thể về tiến độ và các giai đoạn triển khai dự án.

Becamex sẽ báo cáo UBND TP Hồ Chí Minh trong tháng 10/2025. Sau đó, TP Hồ Chí Minh sẽ phối hợp với Bộ Xây dựng và UBND tỉnh Đồng Nai để hoàn thiện các thủ tục cần thiết.

Với tuyến metro số 1 (TP mới Bình Dương - Suối Tiên, TP Hồ Chí Minh), trước đây tỉnh Bình Dương (trước khi sáp nhập) đã lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi theo hình thức đầu tư công.

Hội đồng thẩm định Nhà nước đã kết luận dự án đủ điều kiện trình Chính phủ báo cáo Quốc hội xem xét chủ trương đầu tư.

Tuy nhiên, theo quy định mới tại Luật số 90/2025/QH15, các dự án đường sắt địa phương theo hình thức đầu tư công không còn phải thực hiện thủ tục trình Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư.

Do đó, TP Hồ Chí Minh đã giao Ban Quản lý đường sắt đô thị nhanh chóng lập báo cáo nghiên cứu khả thi, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Theo Sở Xây dựng, tuyến metro số 1 (TP mới Bình Dương - Suối Tiên) hiện không nằm trong danh mục dự án thuộc Nghị quyết 188, về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để phát triển hệ thống đường sắt đô thị tại TP Hồ Chí Minh và TP Hà Nội.

Hiện thành phố đang phối hợp với các bộ, ngành hoàn thiện nghị quyết sửa đổi, bổ sung Nghị quyết 98, trong đó có cơ chế phân cấp cho UBND TP Hồ Chí Minh báo cáo HĐND TP quyết định việc điều chỉnh hoặc bổ sung các dự án đường sắt mới vào danh mục được hưởng chính sách đặc thù theo Nghị quyết 188.

Để đảm bảo tiến độ, Sở Xây dựng kiến nghị UBND TP Hồ Chí Minh chỉ đạo Ban Quản lý đường sắt đô thị khẩn trương rà soát hồ sơ, đồng thời Becamex Group cần phối hợp chặt chẽ với Ban Quản lý trong quá trình lập phương án đầu tư và kế hoạch tổng thể triển khai các dự án.

Mục tiêu là đẩy nhanh quá trình chuẩn bị, sớm trình cấp có thẩm quyền xem xét, phê duyệt, góp phần mở rộng kết nối vùng và thúc đẩy phát triển kinh tế khu vực Đông Nam Bộ.

Hoàng Lân