Tự hào nhà giáo, hun đúc động lực đổi mới và kiến tạo tri thức quốc gia

Khẳng định vị thế then chốt của nhà giáo

Những năm gần đây, với quan điểm nhất quán “giáo dục là quốc sách hàng đầu”, Đảng, Nhà nước đặc biệt quan tâm đến đội ngũ nhà giáo, tập trung hoàn thiện thể chế để tạo hành lang pháp lý và động lực nghề nghiệp bền vững; xác lập đầy đủ quyền lợi, nghĩa vụ, trách nhiệm và vị thế xã hội của nhà giáo. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng khẳng định vai trò then chốt của nhà giáo trong phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Trên nền tảng đó, Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển GD&ĐT tiếp tục đặt đội ngũ nhà giáo vào vị trí trung tâm của đổi mới, với định hướng xây dựng chính sách tiền lương, chế độ đãi ngộ, thu hút nhân tài một cách căn cơ. Bộ GD&ĐT đang phối hợp với các Bộ, ngành liên quan để thể chế hóa các cơ chế đặc thù về hệ số lương, ưu đãi nghề, tạo thêm động lực để giáo viên yên tâm cống hiến.

Các đại biểu và cựu giáo viên, cựu học sinh tại Lễ kỷ niệm 70 năm thành lập Trường THPT Việt Đức (Hà Nội)

Từ cơ sở pháp lý đến thực tiễn triển khai, những chính sách mới đang từng bước đi vào đời sống giáo dục. Ngành GD&ĐT đã gặt hái nhiều kết quả tích cực như triển khai đồng bộ Chương trình giáo dục phổ thông 2018, chuyển từ tiếp cận nội dung sang phát triển phẩm chất và năng lực người học; học sinh Việt Nam liên tục đạt thành tích cao tại các kỳ thi Olympic quốc tế; nhiều trường đại học và ngành đào tạo của Việt Nam xuất hiện trong các bảng xếp hạng uy tín trên thế giới. Những thành tích này không chỉ đến từ nỗ lực đổi mới chương trình, phương pháp mà còn từ sự kiên trì, tận tâm và sáng tạo của đội ngũ thầy, cô giáo trên cả nước.

Tại Lễ kỷ niệm 80 năm truyền thống ngành Giáo dục và khai giảng năm học mới 2025 - 2026, Tổng Bí thư Tô Lâm đã có bài phát biểu quan trọng, nhấn mạnh vai trò của giáo dục trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đồng thời gửi gắm kỳ vọng lớn lao đến thế hệ học sinh, sinh viên cả nước.

Tổng Bí thư nhắc lại, ông cha ta từng dạy: “Học phải đi đôi với hành,” “hiền tài là nguyên khí của quốc gia”. Trong thư gửi các học sinh nhân ngày khai trường đầu tiên tháng 9/1945, Bác đã nhắn gửi: “Từ giờ phút này trở đi các em bắt đầu được nhận một nền giáo dục hoàn toàn Việt Nam... được hấp thụ một nền giáo dục của một nước độc lập, một nền giáo dục nó sẽ đào tạo các em nên những người công dân hữu ích cho nước Việt Nam, một nền giáo dục làm phát triển hoàn toàn những năng lực sẵn có của các em”; khẳng định những lời dạy đó đã, đang và sẽ tiếp tục là mục tiêu phấn đấu, là phương châm hành động của nền giáo dục nước nhà.

Tổng Bí thư nhấn mạnh, trong suốt 80 năm qua, dù trong khói lửa chiến tranh hay trong công cuộc kiến thiết hòa bình, giáo dục cách mạng Việt Nam luôn ở tuyến đầu: Tạo nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần quyết định vào thắng lợi của sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước và phát triển. Đặc biệt từ sau công cuộc đổi mới, ngành GD&ĐT không ngừng mở rộng mạng lưới, nâng cao chất lượng, từng bước hội nhập quốc tế.

Cô giáo Nguyễn Minh Thủy, Trường Mầm non Bắc Từ Liêm (TP Hà Nội) và các bé mầm non

Nhìn từ thực tiễn Thủ đô, đội ngũ nhà giáo Hà Nội thể hiện rõ ý thức trách nhiệm trước sự quan tâm của Đảng và Nhà nước. Cô giáo Nguyễn Minh Thủy, Trường Mầm non Bắc Từ Liêm (TP Hà Nội), cho biết, chính sách mới giúp giáo viên yên tâm hơn với nghề, mạnh dạn đổi mới từng bài giảng, chú trọng giáo dục toàn diện học sinh cả về kiến thức, kỹ năng và phẩm chất.

Còn giảng viên, tiến sĩ Nguyễn Thị Mai Hương, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, nhấn mạnh trách nhiệm rèn luyện năng lực tự học và tư duy thực tiễn cho học sinh trong bối cảnh hội nhập quốc tế và chuyển đổi số, đồng thời cho biết đội ngũ giáo viên đang tích cực triển khai mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học theo tinh thần Kết luận số 91-KL/TW ngày 12/8/2024 của Bộ Chính trị.

Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn khẳng định, ngành Giáo dục đang có vị thế chưa từng có nhưng đồng thời nhà giáo phải xứng đáng với sự tôn vinh và kỳ vọng của xã hội. Bộ trưởng nhấn mạnh nhà giáo cần không ngừng tu dưỡng, học tập, rèn luyện, giữ vững hình ảnh người thầy mẫu mực, trở thành tấm gương sáng để học sinh noi theo, tiếp tục cống hiến cho sự nghiệp “trồng người” cao cả.

Mở không gian phát triển cho giáo dục

Song hành với chính sách dành cho nhà giáo, một bước đi mang ý nghĩa nền tảng đang được triển khai trong lĩnh vực giáo dục: Xây dựng “tổ hợp thể chế” nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn trong hệ thống pháp luật, mở rộng không gian phát triển cho toàn ngành GD&ĐT.

Học sinh Trường THCS và THPT Nguyễn Tất Thành (Đại học Sư phạm Hà Nội) giao lưu với các học sinh quốc tế

Thực hiện Nghị quyết số 77/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ GD&ĐT khẩn trương hoàn thiện, trình Quốc hội 3 dự án luật gồm Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục 2019; Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi) và Luật Giáo dục đại học (sửa đổi).

3 dự án luật này có sự liên kết chặt chẽ, bảo đảm thể chế hóa kịp thời các định hướng lớn của Nghị quyết 71-NQ/TW và các nghị quyết trụ cột khác về khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển kinh tế tư nhân, phân cấp và cải cách hành chính.

Liên quan đến dự án Luật Giáo dục, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn khẳng định, lần sửa đổi này đặt trọng tâm tháo gỡ, khắc phục những bất cập, điểm nghẽn trong các quy định hiện hành, nhằm khơi thông, tạo đà cho công cuộc đổi mới giáo dục, đào tạo theo phương châm dạy tốt, học tốt và quản lý tốt.

Lần sửa đổi này cũng hướng tới bãi bỏ ít nhất 30% điều kiện đầu tư kinh doanh không cần thiết, 30% chi phí tuân thủ thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho người dân, tổ chức, cơ sở giáo dục; đồng thời bảo đảm công bằng, bình đẳng trong tiếp cận giáo dục giữa các nhóm đối tượng và các loại hình cơ sở giáo dục trong tiếp cận và thực hiện các thủ tục hành chính lĩnh vực giáo dục.

Lễ kỷ niệm 70 năm thành lập Trường THPT Việt Đức (Hà Nội)

Về dự án Luật Giáo dục đại học (sửa đổi), Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn cho biết, lần sửa đổi này sẽ bổ sung, hoàn thiện hệ thống quy định pháp luật về giáo dục đại học theo hướng đầy đủ, đồng bộ và thống nhất; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; xây dựng và hoàn thiện mô hình quản trị đại học tiên tiến, phù hợp với điều kiện chính trị, văn hóa và con người Việt Nam.

Trong khi đó, dự án Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi) được xây dựng nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, bảo đảm hình thành hệ thống pháp luật về giáo dục nghề nghiệp đồng bộ, thống nhất, phù hợp với bối cảnh phát triển mới của đất nước và yêu cầu hội nhập quốc tế.

Theo Bộ trưởng, 3 dự án luật có mối quan hệ chặt chẽ, được xây dựng đồng bộ nhằm thể chế hóa kịp thời các chủ trương, định hướng lớn của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, cùng các nghị quyết trụ cột về khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, hợp tác quốc tế, phát triển kinh tế tư nhân, và đổi mới công tác xây dựng - thi hành pháp luật.

Học sinh Trường THCS và THPT Nguyễn Tất Thành (Đại học Sư phạm Hà Nội) chào cờ sáng thứ Hai hằng tuần

3 dự án luật này, khi đi vào cuộc sống, cùng với Luật Nhà giáo và Nghị quyết 71-NQ/TW, sẽ tạo nên nền tảng thể chế đồng bộ thúc đẩy sự phát triển của ngành Giáo dục. Quan trọng hơn, chúng mở ra môi trường cởi mở hơn để nhà giáo có thể phát huy năng lực; người học có thêm cơ hội phát triển toàn diện; các cơ sở giáo dục tự chủ sáng tạo, từ đó đóng góp vào xây dựng nền giáo dục hiện đại, hội nhập, trở thành động lực phát triển của quốc gia trong kỷ nguyên tri thức, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Hoàng Châu