Bài 2: HTX Xứ Đoài - Nông nghiệp xanh gắn với di sản

Nông nghiệp xanh từ đồng ruộng đến chuỗi giá trị

Ngay từ khi thành lập, HTX Nông nghiệp Xứ Đoài đã xác định hướng đi mũi nhọn là nông nghiệp sinh thái. Cây sen – phù hợp thổ nhưỡng địa phương – được chọn làm sản phẩm chủ lực với các dòng sản phẩm phong phú như hạt, củ, lá, hoa. Song song, HTX mở rộng mô hình trồng nho, táo, hướng tới nông nghiệp hữu cơ và sản xuất xanh.

Vườn nho là một trong những sản phẩm chủ lực của HTX Xứ Đoài

HTX hoạt động theo mô hình kinh tế tập thể, xã viên góp vốn, góp đất, chung tay sản xuất để đảm bảo chất lượng ổn định và đồng đều. Chính cách làm này giúp nông nghiệp Làng So tránh tình trạng manh mún, tạo ra chuỗi sản phẩm sạch, an toàn và có khả năng mở rộng thị trường.

Không chỉ sản xuất, HTX xây dựng chuỗi khép kín: trồn trọt - chế biến - du lịch trải nghiệm. Nhờ vậy, giá trị nông sản không chỉ nằm ở sản phẩm thuần túy mà còn được “cộng hưởng” bằng dịch vụ và trải nghiệm.

Ông Vương Đắc Lộc, Giám đốc HTX, chia sẻ: “Kinh tế xanh và thực phẩm sạch là xu hướng tất yếu. HTX xác định nông nghiệp tuần hoàn là hướng phát triển dài hạn, mọi phụ phẩm đều có thể tái sử dụng, tiến tới các chứng nhận quốc tế như GlobalGAP”.

Cánh đồng sen bát ngát đã thu hút được nhiều du khách tới thăm quan, chụp ảnh và mua những sản phẩm được làm từ sen

Du khách đến tham quan vườn sen, vườn nho cũng có những trải nghiệm thú vị. Chị Nguyễn Việt Anh, du khách từ Hà Đông, chia sẻ: “Tôi rất thích mô hình này. Đến đây vừa được chụp ảnh, vừa được tìm hiểu cách trồng sen sạch, lại được mua sản phẩm tại vườn. Cảm giác rất yên bình và đáng tin cậy”.

Gắn nông nghiệp với di sản: Giữ hồn làng So trong phát triển

Khác với nhiều mô hình nông nghiệp đơn thuần, HTX Xứ Đoài chọn cách phát triển dựa trên nền tảng văn hóa. Làng So từ lâu nổi tiếng với làng nghề miến dong, lễ hội cổ truyền và hệ thống di tích đình chùa đậm dấu ấn xứ Đoài. Đây chính là nguồn lực để HTX tạo nên sự khác biệt.

HTX liên kết với các hộ làm miến dong, hỗ trợ quảng bá sản phẩm OCOP và đưa làng nghề vào tour tham quan. Du khách có thể trải nghiệm từ thu hoạch sen, hái. nho, làm miến dong, thăm di tích, tạo nên một vòng trải nghiệm trọn vẹn giữa nông nghiệp và văn hóa.

Du khách nội thành Hà Nội đổ về làng So chụp ảnh với đầm sen bát ngát ở làng So

Cô Phạm Thị Tươi, một nghệ nhân làm miến dong lâu năm, nói: “Từ ngày HTX đưa du khách về làng, nghề miến của chúng tôi được biết đến nhiều hơn. Các đoàn khách trẻ thích xem quy trình làm miến lắm. Nhờ thế mà sản phẩm bán tốt hơn.”

Một du khách lớn tuổi từ quận Hoàn Kiếm chia sẻ sau chuyến tham quan đình Làng So và khu trồng sen: “Tôi cảm nhận được rõ sự ‘thật’ của nông thôn Hà Nội. Không chỉ có cảnh đẹp mà còn có văn hóa, có nghề truyền thống, có câu chuyện để nghe”.

Chính “chất văn hóa” là yếu tố tạo sức hút lâu dài. HTX không chỉ làm du lịch, mà đang đưa di sản trở thành giá trị kinh tế, giúp người dân vừa giữ nghề, vừa có thêm thu nhập.

Cùng với đó, HTX phát triển các sản phẩm từ sen như trà sen, tinh bột sen, miến sen, từng bước đưa lên các kênh thương mại điện tử, đa dạng hóa thị trường. Tuy nhiên, theo anh Lộc, thách thức lớn nhất của HTX vẫn là tiếp cận khách hàng: “Mạng xã hội hay truyền thông đều hỗ trợ nhưng cốt lõi vẫn là sản phẩm chất lượng và có giá trị với người tiêu dùng”.

Trong tương lai, HTX đặt mục tiêu đạt chuẩn quốc tế, xây dựng mô hình nông nghiệp tuần hoàn bền vững, nơi chất thải được tái chế thành phân bón hoặc năng lượng và mỗi sản phẩm đều gắn với câu chuyện văn hóa của xứ Đoài.

Vườn nho thu hút các bạn trẻ tới thăm, hái quả và chụp ảnh kỷ. niệm

Mô hình của HTX Nông nghiệp Xứ Đoài cho thấy một hướng đi mới cho nông thôn Hà Nội: sản xuất xanh, giá trị văn hóa, du lịch trải nghiệm, tạo thành chuỗi giá trị cộng sinh. Từ những vườn sen, vườn nho đến làng nghề miến dong, mỗi yếu tố đều góp phần làm sống lại di sản quê hương trong một cách tiếp cận hiện đại và bền vững.

HTX không chỉ giúp nông dân tăng thu nhập, mà còn khẳng định rằng: phát triển nông nghiệp hôm nay không chỉ là câu chuyện của năng suất, mà còn là hành trình gìn giữ bản sắc, gìn giữ “hồn xứ Đoài” cho mai sau.

(Còn nữa)

Đình Trung