Bài 3: Sức trẻ dựng xây, dám nghĩ, dám làm trong kỷ nguyên số

Hạt nhân đổi mới sáng tạo

Thường trực Thành đoàn Hà Nội luôn xác định rõ, muốn thanh niên mạnh, phải trao cho họ cơ hội làm chủ tri thức, công nghệ và kết nối toàn cầu. Một trong những dấu ấn đậm nét chính là việc hỗ trợ thành lập Câu lạc bộ (CLB) Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại 51 trường đại học, học viện trên địa bàn.

Những câu lạc bộ này không chỉ dừng ở mức sinh hoạt phong trào, mà đã trở thành “lò ấp” ý tưởng, nơi sinh viên có thể thử nghiệm, tranh luận, thậm chí thất bại và đứng dậy từ thất bại. Mỗi câu lạc bộ như một “trạm sáng tạo” nhỏ, góp phần tạo nên mạng lưới không gian đổi mới sáng tạo trẻ sôi động ở Thủ đô.

Ngày hội quảng bá sản phẩm và kết nối đầu tư, phát động cuộc thi "Sao Kim" 2025 do Thành đoàn Hà Nội tổ chức

Từ các hoạt động cụ thể, một cơ sở dữ liệu khổng lồ đã được xây dựng với gần 2.000 dự án khởi nghiệp, hơn 5.700 hồ sơ nhà sáng lập trẻ và hơn 250 quỹ đầu tư mạo hiểm trong và ngoài nước. Đây không chỉ là con số, mà là “bản đồ” khởi nghiệp trẻ, phản ánh sự năng động và sức sáng tạo mạnh mẽ của thanh niên Thủ đô.

Theo Phó Bí thư Thành đoàn Hà Nội Trần Quang Hưng, Thường trực Thành đoàn luôn quan niệm phải làm thật, làm sớm và làm khác biệt để tạo ra môi trường khởi nghiệp mạnh mẽ cho thanh niên. Hơn cả vốn, điều quan trọng là kết nối được tri thức, cộng đồng và hệ sinh thái toàn cầu cho các bạn trẻ.

Các hoạt động thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo luôn thu hút đông đảo bạn trẻ tham gia

Minh chứng rõ nhất là trong 5 năm qua, mạng lưới khởi nghiệp trẻ Hà Nội đã thu hút gần 19 triệu USD đầu tư từ các quỹ mạo hiểm và nhà đầu tư thiên thần. Nhiều dự án của sinh viên đã không chỉ dừng ở sân chơi khởi nghiệp mà đã “cất cánh” ra thị trường quốc tế.

Chuyển đổi số đến từng thanh niên

Nếu khởi nghiệp là khát vọng vươn lên, thì chuyển đổi số cộng đồng chính là trách nhiệm xã hội của tuổi trẻ. Hà Nội đã biến chuyển đổi số thành một phong trào rộng khắp, gần gũi và thiết thực.

Mô hình “bình dân học vụ số” đã thu hút hơn 200.000 học viên, phần lớn là đoàn viên, sinh viên. Ở đó, thanh niên không học theo kiểu “truyền thống” mà áp dụng phương thức microlearning (học từng phần nhỏ, ngắn hạn) để tiếp cận kiến thức về dữ liệu, an ninh mạng, trí tuệ nhân tạo…

Thanh niên phường Ngọc Hà hỗ trợ người dân chuyển đổi số

Đây chính là cách tiếp cận trẻ trung, hiện đại, phù hợp với nhịp sống nhanh. Nhờ vậy, nhiều bạn trẻ dần trở thành những “công dân số” thực thụ, tự tin ứng dụng công nghệ trong học tập, công việc và đời sống. Đặc biệt họ trở thành những “trợ lý” giúp cộng đồng cùng chuyển đổi số.

Ở phường Ngọc Hà (Ba Đình, Hà Nội), đội hình “S-Youth” gồm 15 bạn trẻ trở thành những “sứ giả số” thực sự. Công việc của họ tưởng chừng nhỏ nhặt như cài đặt VNeID, hỗ trợ SIM chính chủ, hướng dẫn làm dịch vụ công trực tuyến… nhưng với người dân, nhất là người cao tuổi, hộ khó khăn thì đây là “chìa khóa” để bước vào thế giới số.

Nguyễn Hưng Bắc, Đội trưởng S-Youth kể: “Nhiều bác không có smartphone, hoặc SIM không chính chủ. Chúng tôi phải đi lại nhiều lần, kiên nhẫn từng chút một. Tuy nhiên, càng khó, chúng tôi càng quyết tâm. Vì chúng tôi tin rằng không ai bị bỏ lại phía sau trong hành trình chuyển đổi số”.

Tinh thần ấy được người dân đánh giá rất cao. Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ phường, Bí thư Đoàn Thanh niên phường Ngọc Hà Đặng Việt Trinh cho biết: “Việc làm tuy nhỏ nhưng thể hiện rõ tinh thần gần dân, sát dân. Đây chính là minh chứng cho bản lĩnh và trách nhiệm tuổi trẻ trong công cuộc chuyển đổi số quốc gia”.

Thanh niên Thủ đô hỗ trợ người dân chuyển đổi số

Ở phường Ba Đình, đoàn viên đã nâng cấp mô hình thành “Bình dân học vụ số lưu động”. Thay vì người dân phải đến lớp, lớp học công nghệ “đi đến” từng khu dân cư, chi bộ tổ dân phố.

Ban ngày, đoàn viên trực tại điểm hành chính công, hỗ trợ người dân làm dịch vụ online. Buổi tối, họ kiên nhẫn đến tận nhà văn hóa tổ dân phố để hướng dẫn đảng viên cao tuổi làm thủ tục Đảng trên nền tảng số.

Ông Nguyễn Văn An (65 tuổi) xúc động nói: “Tôi từng loay hoay cả buổi không làm được thủ tục online nhưng nhờ các cháu tận tình hướng dẫn tôi đã hoàn thành rất nhanh. Các cháu đúng là nhiệt tình và chu đáo".

Những việc làm tưởng nhỏ ấy lại trao cho người dân niềm tin rằng, họ có thể làm chủ công nghệ, chứ không bị công nghệ “bỏ rơi”.

Không dừng ở người lớn, thanh niên xã Bất Bạt (Hà Nội) còn đưa chuyển đổi số đến với thiếu nhi. Các em nhỏ không chỉ được học cách bảo vệ dữ liệu cá nhân, ứng xử văn minh trên mạng, mà còn được tiếp cận sớm với các công cụ AI như ChatGPT, Canva, Gamma…

Thanh niên xã Bất Bạt hỗ trợ người dân lấy số làm thủ tục hành chính

Em Dương Văn Thành hào hứng chia sẻ: “Trước đây em chỉ lên mạng chơi game. Giờ em biết dùng AI để học và làm bài thuyết trình, thấy rất hay và hữu ích”.

Bí thư Đoàn xã, anh Dương Mạnh Tường, khẳng định: “Sau lớp dành cho thiếu nhi, chúng tôi sẽ mở lớp cho lứa tuổi 30-50. Mục tiêu là ai cũng có thể làm chủ công nghệ, góp phần vận hành chính quyền số tại địa phương”.

Từ câu chuyện khởi nghiệp trên giảng đường đến những lớp học công nghệ nơi thôn xóm, có thể thấy rõ: thanh niên hôm nay không chỉ mơ ước, mà đã hành động để biến ước mơ thành hiện thực.

Họ dám nghĩ lớn, dám khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghệ cao. Họ cũng dám kiên nhẫn đi từng ngõ, gõ từng nhà, giúp người dân cài đặt ứng dụng, hướng dẫn thủ tục online. Đó chính là bản lĩnh và khát vọng tuổi trẻ vừa sáng tạo, vừa trách nhiệm.

Con đường khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chắc chắn còn nhiều khó khăn. Tuy nhiên, ngọn lửa nhiệt huyết đang được thắp sáng trong từng câu lạc bộ, từng mô hình “bình dân học vụ số”. Ngọn lửa ấy đang kết nối chính quyền với Nhân dân, làm giàu thêm sức mạnh đại đoàn kết toàn dân trong giai đoạn mới.

Nguyễn Dũng