Báo chí TP Hồ Chí Minh trong “cuộc đua” chuyển đổi số

Sôi nổi những bước chuyển mình

Theo thống kê, TP Hồ Chí Minh hiện có 19 cơ quan báo chí và hơn 160 văn phòng đại diện của các báo, đài Trung ương trú đóng tại thành phố.

Thời gian qua, các cơ quan báo chí thành phố đều chú trọng thực hiện công tác chuyển đổi số, đẩy mạnh sử dụng mạng xã hội Facebook, YouTube, TikTok để tiếp cận công chúng. Đồng thời, các cơ quan báo chí TP Hồ Chí Minh cũng tăng cường khai thác các ứng dụng truyền thông đa phương tiện trên trang điện tử để phát huy tối đa hiệu quả thông tin.

Đánh dấu sự chuyển mình trên, trong năm 2024, 2 tờ báo của TP Hồ Chí Minh gồm Tuổi trẻ và Phụ nữ TP Hồ Chí Minh đã được trao tặng Giấy chứng nhận đạt mức xuất sắc về trưởng thành chuyển đổi số báo chí.

Lãnh đạo Trung ương và thành phố cùng các cơ quan, đơn vị có thành tích xuất sắc trong công tác báo chí năm 2024, trong đó, TP Hồ Chí Minh có 2 báo là Tuổi trẻ và Phụ nữ TP Hồ Chí Minh (Ảnh: mic.gov.vn)

Lãnh đạo TP Hồ Chí Minh cùng các cơ quan báo chí thành phố (Tháng 6/2024)

Tháng 4 vừa qua, công trình Báo chí dữ liệu nhân dịp kỷ niệm 50 năm ngày Báo Sài Gòn Giải Phóng ra số đầu tiên đã gây được ấn tượng mạnh mẽ với bề dầy về nội dung cũng như ứng dụng công nghệ.

Công trình Báo chí dữ liệu đã khai thác trong kho tàng nội dung của 17.000 số Báo Sài Gòn Giải Phóng xuất bản trong suốt 50 năm qua. Tại đây, công cụ trí thông minh nhân tạo (AI) với các nhóm trợ lý AI tích hợp gồm tích hợp ứng dụng chuyển văn bản thành âm thanh, hồi cố những file hoặc trang bị mất, tự động rút trích đặc trưng hình ảnh; tìm kiếm cực nhanh theo nội dung yêu cầu. Các dữ liệu được số hóa và được trình bày trực quan, thông tin đa dạng dưới hình thức Longform, Infographic, video... giúp bạn đọc dễ dàng trải nghiệm.

Tại buổi ra mắt, ông Nguyễn Mạnh Cường, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP Hồ Chí Minh đánh giá, phương thức và cách tiếp cận của công trình đang đi phù hợp chuyển động của báo chí, gắn với chuyển đổi số; lấy chuyển đổi số làm nền tảng để tiếp tục thúc đẩy sự phát triển của báo chí trong thời gian tới.

Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP Hồ Chí Minh Nguyễn Mạnh Cường cùng Ban Biên tập Báo Sài Gòn Giải Phóng thực hiện nghi thức ra mắt công trình Báo chí dữ liệu (Ảnh: Lê Minh)

Một tờ báo khác của TP Hồ Chí Minh có thương hiệu uy tín trong lòng bạn đọc là Báo Tuổi trẻ cũng không nằm ngoài guồng quay trên. Tiêu biểu, Báo Tuổi trẻ đã đưa vào hoạt động tòa soạn chuyển đổi số theo phong cách hiện đại, đa năng và sáng tạo. Không gian tòa soạn mới được thiết kế theo hướng gia tăng kết nối, liên thông, tương tác nhằm kích thích sự năng động, sáng tạo giữa các bộ phận.

Các đại biểu tại tọa đàm “Vai trò của báo chí góp phần tuyên truyền Nghị quyết số 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân" do Vụ Địa phương 3 - Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương phối hợp Văn phòng đại diện Hội Nhà báo Việt Nam phía Nam và trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh tổ chức

Trong khi đó, từ giữa năm 2021, Báo Người Lao động đã có quá trình chuyển đổi số mạnh mẽ và đầy ấn tượng. Có thể kể đến những điểm nổi bật như: Áp dụng triệt để "tòa soạn không giấy" trong quy trình xuất bản báo in; đưa nhiều công nghệ mới, nhất là AI vào sản xuất và phân phối nội dung báo điện tử cũng như hoạt động của tòa soạn.

Báo Người Lao động cũng trở thành nhật báo (in) đầu tiên của Việt Nam và là cơ quan báo chí đầu tiên ở phía Nam công bố thu phí đọc báo điện tử, tại chuyên mục báo chí cao cấp "Dành cho bạn đọc VIP" (từ ngày 28/7/2022).

Báo Người Lao động trao chứng nhận khóa đào tạo “Ứng dụng AI trong sáng tạo nội dung báo chí số” cho học viên là phóng viên, biên tập viên của báo (Ảnh: Hoàng Triều)

Với hàng loạt nỗ lực kể trên, cuối năm 2023, Báo Người Lao động được xếp vào top 10 cơ quan báo, đài trên toàn quốc có mức độ trưởng thành chuyển đổi số báo chí "Xuất sắc". Riêng trong top 5 cơ quan báo chí địa phương, tờ báo này dẫn đầu với hạng "Xuất sắc".

Trung tâm báo chí với nền tảng số đa dạng

Ngoài những tờ báo trên, TP Hồ Chí Minh còn có một mô hình đầu tiên ở Việt Nam chuyên cung cấp dịch vụ liên quan đến các hoạt động báo chí - đó chính là Trung tâm Báo chí. Ngay từ ngày đầu thành lập, công tác chuyển đổi số đã được trung tâm tiên phong triển khai.

Bắt đầu từ phần mềm họp báo trực tuyến SureMeet, lãnh đạo các cơ quan báo chí thành phố và Trung ương có thể từ xa tham gia, theo dõi họp báo của Ban Chỉ đạo phòng chống COVID-19 thành phố để nắm bắt thông tin được cung cấp và có chỉ đạo kịp thời cho phóng viên. Cũng trong giai đoạn này, chương trình livestream “Dân hỏi - Thành phố trả lời” trở thành đòn bẩy chuyển đổi số truyền thông của trung tâm, gây được tiếng vang lớn trong lòng công chúng.

Đồng thời, trung tâm đã xây dựng và triển khai phần mềm tổ chức sự kiện, quản lý dữ liệu phóng viên đến tác nghiệp. Các hoạt động tác nghiệp cũng như tài liệu của mỗi buổi họp báo đều dễ dàng vận hành thông qua phần mềm này, mang lại sự tiện lợi, chuyên nghiệp cho mỗi phóng viên.

Phóng viên tác nghiệp tại Trung tâm Báo chí TP Hồ Chí Minh

Cùng với đó, trung tâm còn trang bị phòng điều hành kỹ thuật với hạ tầng hiện đại. Ngoài màn hình camera ghi lại hoạt động trong trung tâm, nơi đây còn hiển thị tích hợp các dữ liệu trực tiếp về giao thông, những vấn đề nóng trên mạng xã hội, lưu trữ báo chí. Tất cả được thực hiện bằng phần mềm Vsocial - hệ thống đọc báo tự động nhằm tham mưu cho các cơ quan chức năng quản lý thông tin trên mạng, công cụ tìm kiếm và tổng hợp dữ liệu, thông tin, vận hành theo nguyên tắc sử dụng nền tảng tìm kiếm các từ khóa nổi bật của Google.

Đặc biệt, trung tâm sử dụng “Văn phòng điện tử” với hệ thống phần mềm quản lý văn bản liên thông kết nối hệ thống tài liệu điện tử. Trên nền tảng này, các văn bản từ UBND TP Hồ Chí Minh, Thành ủy, Ban, Sở, ngành, đơn vị, địa phương sẽ được lãnh đạo và phòng chức năng của trung tâm tiếp nhận, gửi đến các phòng, bộ phận, cá nhân liên quan để xử lý. Tiến độ công việc của mỗi cá nhân, lịch trình cơ quan cũng được cập nhật thông qua hệ thống trên.

Thời gian tới, Trung tâm Báo chí thành phố vẫn xác định đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, cùng với đó xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, tâm huyết và chuyên nghiệp. Qua đó, thể hiện hiệu quả hơn nữa vai trò đầu mối tiếp nhận và truyền tải thông tin đến với báo chí, nâng cao vị trí trong lòng độc giả, hơn hết khẳng định vị trí của Trung tâm Báo chí đầu tiên của nước ta.

Nguyễn Trang