Tag

Báo chí và vai trò kiến tạo tri thức số

Nhịp sống trẻ 01/10/2023 09:40
aa
TTTĐ - Cục trưởng Cục Báo chí, Bộ Thông tin và Truyền thông Lưu Đình Phúc cho rằng để làm tốt công tác truyền thông chính sách, báo chí tự thân phải đổi mới. Chuyển đổi số báo chí là con đường nhanh nhất để báo chí tiếp cận nhiều hơn, gần hơn với công chúng. Đặc biệt, chuyển đổi số báo chí để thông tin chính sách trở thành tri thức số.
Vi phạm bản quyền báo chí: Sự xuống cấp của đạo đức và văn hóa Báo chí đặt tít bài sao cho tinh tế, nhân văn... Tuổi trẻ Thủ đô giành 2 giải báo chí về văn hóa người Hà Nội

Thách thức trong truyền thông chính sách

Theo Cục trưởng Cục Báo chí, Bộ Thông tin và Truyền thông Lưu Đình Phúc, một chính sách ban hành phải xuất phát từ yêu cầu của thực tiễn, xa rời thực tiễn thì chính sách sẽ không có đất sống. Chính sách ban hành ra mà người dân không biết thì coi như chính sách đó chưa được ban hành. Truyền thông chính sách được gắn chặt với báo chí.

Qua bộ lọc báo chí, thông tin chính sách trở thành tri thức có giá trị cho mỗi người dân và cộng đồng. Vai trò của báo chí tham gia hoàn thiện chính sách để có chính sách phù hợp với thực tiễn và khả thi thì quá trình xây dựng chính sách từ ý tưởng, hình thành chính sách, lấy ý kiến, ban hành chính sách và đánh giá hiệu quả chính sách, rất cần sự vào cuộc của báo chí. Ý kiến của các tầng lớp Nhân dân, của các chuyên gia, các nhà khoa học, thông qua diễn đàn báo chí là tiếng nói xây dựng, phản biện, giám sát, có vai trò quan trọng.

Trong nhiều trường hợp, tiếng nói của báo chí có vai trò quyết định, khi mà dự thảo chính sách không có sự đồng thuận của đông đảo các tầng lớp Nhân dân và xã hội; hoặc khi mà báo chí truyền tải mạnh mẽ sự đồng thuận cao của người dân và xã hội ủng hộ cho chính sách.

Báo chí và vai trò kiến tạo tri thức số
Cục trưởng Cục Báo chí, Bộ Thông tin và Truyền thông Lưu Đình Phúc phát biểu tại Diễn đàn “Truyền thông chính sách - Góc nhìn từ các cơ quan báo chí”

Qua tiếng nói của báo chí, các cơ quan xây dựng chính sách có được nhiều chiều thông tin hữu ích, cả trong khâu xây dựng, thực thi và hoàn thiện chính sách. Ông Lưu Đình Phúc lấy ví dụ vừa qua, đã có hàng ngàn ý kiến về dự thảo sửa đổi Luật Đất đai được báo chí phản ánh; hay việc truyền thông ủng hộ lực lượng chức năng quyết liệt trong việc xử phạt người điều khiển phương tiện giao thông uống bia, rượu.

Không dành thị phần cho “Đánh đấm” và lợi ích nhóm

Cục trưởng Cục Báo chí, Bộ Thông tin và Truyền thông Lưu Đình Phúc cho rằng: Tuy nhiên cũng phải nhìn nhận ở chiều ngược lại, rất cần ở báo chí sự phản biện chính sách một cách chuyên nghiệp, khoa học, trên tinh thần xây dựng, tránh hiện tượng lợi dụng phản biện để “đánh đấm”, bảo vệ cho lợi ích nhóm.

Mặt khác, cần hơn nhiều tiếng nói của báo chí để phản biện, định hướng dư luận, phản bác thông tin sai lệch, xuyên tạc, bịa đặt, kích động trên không gian mạng như đang xảy ra hiện nay.

Những thách thức đặt ra cho báo chí trong công tác truyền thông chính sách chính là đang phải đối mặt với các luồng thông tin trái chiều trên truyền thông xã hội, nơi mà giới trẻ và số lượng người dùng ngày càng gia tăng. Mặt khác, ở vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn, người dân tiếp cận thông tin mạng lề trái, rồi rỉ tai, lan truyền câu chuyện khi tụ họp, rồi bán tín bán nghi. Ngay cả ở thành thị, nhiều người lớn tuổi cũng đang tiếp cận thứ thông tin “độc hại” này hàng ngày. Thế nên, trách nhiệm của báo chí trong việc đưa thông tin chính thống đến với mọi người dân, vùng miền; nói tiếng nói phản biện, xây dựng, lan toả chính sách sao cho dễ hiểu, dễ gần, dễ làm, lấy cái đẹp dẹp cái xấu.

Tài chính và con người – 2 yếu tố tiên quyết

Theo ông Phúc, có thể khẳng định, lực lượng báo chí là nhân tố quan trọng, không thể thiếu trong quá trình xây dựng, thực thi và hoàn thiện chính sách. Báo chí đã làm tốt nhiệm vụ này. Tuy nhiên, trong bối cảnh mới, báo chí đang bị truyền thông xã hội giành giật người xem, người nghe, mất thị phần quảng cáo, đồng nghĩa với việc báo chí đang giảm sức lan toả chính sách tới công chúng. Báo chí cũng không còn là cầu nối duy nhất từ Chính phủ đến người dân.

Báo chí và vai trò kiến tạo tri thức số
Cục trưởng Cục Báo chí, Bộ Thông tin và Truyền thông Lưu Đình Phúc cho rằng để làm tốt công tác truyền thông chính sách, báo chí tự thân phải đổi mới

Chúng ta đều thấy, trang Fanpage Chính phủ có hàng triệu lượt theo dõi mỗi khi có tin mới, thông tin nhanh hơn và số lượng theo dõi nhiều hơn rất nhiều so với lượng theo dõi tin trên báo chí ở cùng một thời điểm. Đó chính là sự đổi mới trong cách tiếp cận công chúng, lấy hiệu quả truyền thông làm thước đo quan trọng nhất.

Báo chí và vai trò kiến tạo tri thức số
Nhà báo tác nghiệp báo chí (Ảnh minh họa)

Trước đây, truyền thông chính sách được coi là việc của báo chí, nhưng nay, truyền thông chính sách là việc của các cấp chính quyền. Sự thay đổi về nhận thức này được thể hiện rõ trong Chỉ thị số 07 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường công tác truyền thông chính sách.

Theo đó, Chính phủ nhận định rằng, công tác truyền thông vẫn chưa thực sự được quan tâm đúng mức. Nhiều bộ, ngành, địa phương chưa có đội ngũ cán bộ làm truyền thông chính sách chuyên trách, chuyên nghiệp; chưa thấy được tầm quan trọng của việc phải bố trí nguồn lực phù hợp (cả nhân lực, điều kiện làm việc và kinh phí) cho công tác truyền thông chính sách. Việc thiếu kế hoạch, thiếu chủ động, thiếu chuyên nghiệp trong cung cấp thông tin và truyền thông đã để xảy ra những sự cố, khủng hoảng truyền thông trên một số lĩnh vực, làm ảnh hưởng đến việc thực hiện các chủ trương, đường lối, chính sách pháp luật của Nhà nước.

Từ đó, Chính phủ giao nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành, địa phương phải bố trí cán bộ phụ trách công tác truyền thông chính sách. Truyền thông chính sách thì nhiệm vụ chính là của chính quyền chứ không phải của báo chí. Cho nên, chính quyền phải bố trí nguồn lực về con người, tài chính cho hoạt động này và phải chủ động cung cấp thông tin cho báo chí; xây dựng bộ máy vận hành, định hướng thông tin, xử lý khủng hoảng truyền thông bài bản, chuyên nghiệp, lấy báo chí làm nòng cốt; sự phản biện của báo chí với chính sách của Chính phủ, bộ, ngành, địa phương rất cần được tập hợp đầy đủ hơn, từ đó tiếp thu, chỉ đạo xử lý, thông tin lại để rộng đường dư luận.

Chuyển đổi số và bài toán “tránh ngôn ngữ quá hàn lâm”

Với báo chí thì cần thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa việc xây dựng môi trường văn hoá trong các cơ quan báo chí, người đứng đầu cơ quan báo chí phải nêu gương, xử lý 6 nghiêm hành vi vi phạm đạo đức nghề nghiệp, nhất là việc lợi dụng phản biện chính sách để “đánh đấm”, tạo điều kiện bồi dưỡng chuyên sâu cho phóng viên theo dõi lĩnh vực; xây dựng quy trình riêng về phản biện chính sách, theo đó, rất cần sự hỗ trợ tích cực của các cơ quan trong hệ thống chính trị trong việc cung cấp thông tin cho báo chí và tương tác với báo chí.

Báo chí và vai trò kiến tạo tri thức số
Diễn đàn “Truyền thông chính sách - Góc nhìn từ các cơ quan báo chí”

Báo chí tự thân phải đổi mới. Chuyển đổi số báo chí là con đường nhanh nhất để báo chí tiếp cận nhiều hơn, gần hơn với công chúng báo chí, hướng tới mục tiêu là có trải nghiệm nội dung tốt hơn, từ đó truyền thông chính sách sẽ hiệu quả hơn.

Với công nghệ mới thì chúng ta có thể biết ai, ở đâu, đọc gì, đọc bao lâu, quan tâm vấn đề gì nhất, và vì thế toà soạn có thể biên tập nội dung thông tin cho phù hợp mối quan tâm của người dân, có thể diễn đạt cho dễ hiểu hơn, tránh khoa học hoá vấn đề, tránh ngôn ngữ quá chuyên ngành, quá hàn lâm. Công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo có thể cá thể hoá nội dung, đẩy dữ liệu mà độc giả quan tâm. Nội dung truyền thông tốt nhưng phải được lan toả trên các nền tảng truyền thông xã hội để tăng cường tương tác.

Chính những ý kiến phản hồi của công chúng mạng xã hội sẽ gợi mở cho báo chí những vấn đề mới, góc tiếp cận mới, để từ đó báo chí hình thành tuyến bài phản biện, xây dựng chính sách sát với thực tiễn và hiệu quả hơn. Phương thức truyền thông chính sách truyền thống truyền tải thông điệp chính sách đến với người dân thông qua báo chí, panô, áp phích, các hình thức tuyên truyền cổ động trực quan (phim, ảnh, biểu diễn văn nghệ và các loại hình nghệ thuật khác), báo cáo viên.

Hiện nay, ngoài các kênh truyền thống, thông điệp chính sách được lan toả mạnh trên các nền tảng số có nhiều người sử dụng, quảng cáo trực tuyến. Hệ thống hoá thông tin chính sách, biến thông tin chính sách trở thành dữ liệu lớn, cùng với thuật toán, dữ liệu lớn sẽ tạo ra giá trị để phát triển nền kinh tế tri thức.

Vì thế chuyển đổi số báo chí kiến tạo tri thức số là mục tiêu hướng tới của báo chí, góp phần làm tốt nhiệm vụ truyền thông chính sách, tạo đồng thuận trong xã hội, từ đó góp phần phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng hệ giá trị quốc gia, dân tộc từ những chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước.

Diễn đàn “Truyền thông chính sách - Góc nhìn từ các cơ quan báo chí” nằm trong khuôn khổ chương trình Gala Báo chí lần thứ 5, do Báo Nhà báo & Công luận tổ chức tại Quảng Ninh.

Tham dự sự kiện này có ông Trần Thanh Lâm, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương; Ông Nguyễn Thanh Lâm, Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông; Ông Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập báo Nhân Dân, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam; Ông Nguyễn Đức Lợi, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, Phó chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam.

Ngoài ra, tham dự chương trình còn có ông Lê Trần Nguyên Huy, Ủy viên Ban Chấp hành Hội Nhà báo Việt Nam, Phó Tổng Biên tập Phụ trách Báo Nhà báo và Công luận, Trưởng ban Tổ chức; Bà Trần Lan Anh, Phó Tổng Biên tập Báo Nhà báo và Công luận; Lãnh đạo của 120 cơ quan báo chí cùng đại diện của UBND tỉnh Quảng Ninh và Hà Nam.

Đọc thêm

Đà Nẵng: Phát động Chiến dịch thanh niên tình nguyện hè 2024 Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè 2024

Đà Nẵng: Phát động Chiến dịch thanh niên tình nguyện hè 2024

TTTĐ - Chuỗi hoạt động tình nguyện hè năm 2024 nhằm nâng cao kiến thức, tiếp cận thực tiễn, rèn luyện năng lực công tác xã hội và bản lĩnh chính trị cho tuổi trẻ Đà Nẵng.
Kon Tum: Thắm tình hữu nghị sinh viên Việt Nam – Lào – Campuchia Nhịp sống trẻ

Kon Tum: Thắm tình hữu nghị sinh viên Việt Nam – Lào – Campuchia

TTTĐ – Sáng ngày 26/5, tại Trung tâm Văn hoá Thể thao Thanh thiếu nhi tỉnh Kon Tum, Tỉnh đoàn Kon Tum tổ chức "Ngày hội đoàn kết giữa sinh viên ba nước Việt Nam – Lào - Campuchia năm 2024".
Đồng loạt ra quân chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè năm 2024 Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè 2024

Đồng loạt ra quân chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè năm 2024

TTTĐ - Ngày 26/5, tại huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tổ chức Lễ ra quân Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè năm 2024. Buổi lễ được kết nối trực tiếp với các điểm cầu tại Tuyên Quang, Đắk Lắk và Đoàn Khối Doanh nghiệp Trung ương tổ chức tại Hậu Giang.
Nhiều hoạt động ý nghĩa đồng hành cùng thanh niên, công nhân Thủ đô Tuổi trẻ học và làm theo Bác

Nhiều hoạt động ý nghĩa đồng hành cùng thanh niên, công nhân Thủ đô

TTTĐ - Sáng 26/5, hưởng ứng Tháng công nhân năm 2024, tại Khu Công nghiệp Phú Nghĩa (xã Phú Nghĩa, huyện Chương Mỹ), Thành đoàn Hà Nội phối hợp với Liên đoàn Lao động thành phố Hà Nội tổ chức Ngày hội đồng hành cùng thanh niên công nhân, với sự tham gia của hơn 500 thanh niên và gia đình công nhân trên địa bàn thành phố.
Bình Dương: Ra quân Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè năm 2024 Tuổi trẻ học và làm theo Bác

Bình Dương: Ra quân Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè năm 2024

TTTĐ - Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè là môi trường thực tiễn sinh động để các đoàn viên, thanh niên thể hiện sức trẻ, rèn luyện, ra quân thực hiện những phần việc, công trình thanh niên thiết thực.
Sức trẻ trong Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè 2024 Tuổi trẻ học và làm theo Bác

Sức trẻ trong Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè 2024

TTTĐ - Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè 2024 do Trung ương Đoàn tổ chức phát động ra quân ngày 26/5/2024. Lễ ra quân diễn ra tại khu công nghiệp VSip, huyện Thủy Nguyên, TP Hải Phòng.
Chính thức công nhận Hội Sinh viên Việt Nam tại Nga Tuổi trẻ học và làm theo Bác

Chính thức công nhận Hội Sinh viên Việt Nam tại Nga

TTTĐ - Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam vừa ra quyết định chính thức công nhận tổ chức Hội Sinh viên Việt Nam tại Nga. Đây là tiền đề để thúc đẩy các hoạt động của học sinh, sinh viên, thanh niên Việt phát triển mạnh mẽ trên lãnh thổ này.
Cung Thiếu nhi Hải Phòng thông tin về lớp năng khiếu hè 2024 Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè 2024

Cung Thiếu nhi Hải Phòng thông tin về lớp năng khiếu hè 2024

TTTĐ - Dịp hè 2024, Cung Thiếu nhi Hải Phòng sẽ tăng cường thêm nhiều lớp năng khiếu, thể thao cho trẻ từ 4 tuổi trở lên, tạo ra sân chơi lành mạnh, bổ ích giúp trẻ phát triển tư duy, thể chất và ươm mầm nghệ thuật.
Sôi động đêm nhạc hội thanh niên công nhân Việt Nam Tuổi trẻ học và làm theo Bác

Sôi động đêm nhạc hội thanh niên công nhân Việt Nam

TTTĐ - Đêm nhạc hội thanh niên công nhân Việt Nam năm 2024 diễn ra tối 25/5 tại trục đường Bắc - Nam khu công nghiệp VSIP Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng. Chương trình do Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tổ chức với chủ đề “Thanh niên công nhân - Lan tỏa năng lượng tích cực” thu hút đông đảo công nhân và người dân tham dự.
Lễ hội Thiếu nhi lần 2 sẽ có diễn áo dài, thi cờ người... Tuổi trẻ học và làm theo Bác

Lễ hội Thiếu nhi lần 2 sẽ có diễn áo dài, thi cờ người...

TTTĐ - Lễ hội Thiếu nhi TP HCM (KIDS FEST) năm 2024 là sự kiện văn hóa dành cho thiếu nhi được tổ chức nhân dịp Quốc tế Thiếu nhi (1/6) và hưởng ứng Tháng hành động vì trẻ em năm 2024.
Xem thêm