Chủ trương khuyến khích kết hôn sớm được nhìn từ góc độ người trẻ

Khi chính sách chạm tới những trăn trở rất đời của người trẻ

Ngày 19/1, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà đã ký ban hành Kế hoạch số 28 về triển khai công tác dân số và phát triển năm 2026. Mục tiêu xuyên suốt của kế hoạch là duy trì vững chắc mức sinh thay thế, khuyến khích các cặp vợ chồng sinh đủ hai con, đồng thời nâng cao chất lượng dân số trong bối cảnh già hóa ngày càng rõ nét.

Theo kế hoạch, Hà Nội đặt mục tiêu điều chỉnh mức sinh tăng 0,4‰ so với năm 2025; tuổi thọ bình quân đạt 76,8 tuổi; 91% người cao tuổi được khám sức khỏe định kỳ. Đáng chú ý, thành phố Hà Nội yêu cầu rà soát, nghiên cứu, xây dựng và ban hành các chính sách hỗ trợ phù hợp để khuyến khích nam, nữ thanh niên kết hôn sớm, sinh con sớm và sinh đủ hai con trước 35 tuổi.

Giới trẻ ngày nay cân nhắc kỹ lưỡng trước quyết định kết hôn và sinh con.

Thông tin này nhanh chóng thu hút sự chú ý của giới trẻ, đặc biệt là nhóm thanh niên đang ở độ tuổi lập gia đình nhưng còn nhiều băn khoăn. Với không ít bạn trẻ, “kết hôn sớm” không còn là lựa chọn phổ biến trong bối cảnh áp lực kinh tế, nhà ở, công việc và kỳ vọng tự thân ngày càng lớn.

Nguyễn Minh Anh (25 tuổi, nhân viên truyền thông, quận Cầu Giấy) chia sẻ, cô và bạn trai đã yêu nhau gần 4 năm nhưng chưa dám nghĩ tới chuyện cưới. “Nếu có chính sách hỗ trợ thực chất, như ưu đãi thuê nhà, vay vốn mua nhà, hỗ trợ chi phí sinh con, mình nghĩ nhiều người trẻ sẽ mạnh dạn hơn. Hiện tại, thu nhập vừa đủ sống, nói đến cưới xin là thấy áp lực ngay”, Minh Anh nói.

Không ít bạn trẻ cho rằng, việc kết hôn sớm chỉ thực sự khả thi khi chính sách chạm đúng vào những khó khăn cụ thể của người trẻ đô thị. Bởi lẽ, mong muốn lập gia đình vẫn hiện hữu, nhưng rào cản vật chất và tâm lý đang khiến nhiều người trì hoãn.

Cần đi cùng hỗ trợ “đúng và trúng”

Theo kế hoạch của UBND thành phố Hà Nội, năm 2026 thành phố sẽ đẩy mạnh các hoạt động truyền thông, tổ chức sự kiện thu hút giới trẻ tham gia; triển khai các mô hình, câu lạc bộ hỗ trợ làm quen cho người chưa kết hôn; mô hình thanh niên sinh đủ hai con trước 35 tuổi. Đồng thời, xây dựng chính sách hỗ trợ phụ nữ khi mang thai, sinh con và khen thưởng, động viên kịp thời các trường hợp thực hiện tốt chính sách dân số.

Nhiều bạn trẻ bày tỏ sự quan tâm, đồng tình với chính sách khuyến khích kết hôn sớm nhưng cũng đặt ra không ít điều kiện đi kèm.

Ở góc nhìn của người trẻ, đây là những định hướng tích cực, song cần cụ thể hóa bằng những cơ chế rõ ràng. Trần Quốc Bảo (28 tuổi, kỹ sư công nghệ thông tin, phường Xuân Phương) cho rằng, khuyến khích kết hôn sớm không nên dừng ở khẩu hiệu.

“Người trẻ cần sự bảo đảm về tương lai. Nếu có hỗ trợ về nhà ở xã hội, nhà thuê giá rẻ cho các cặp vợ chồng trẻ hoặc chính sách ưu đãi về bảo hiểm, chi phí y tế khi sinh con thì sẽ rất thiết thực”, Bảo nói.

Thực tế, kế hoạch của Hà Nội cũng đặt ra nhiều mục tiêu liên quan trực tiếp đến chất lượng cuộc sống và sức khỏe của người dân, như 87% cặp nam nữ được tư vấn, khám sức khỏe trước hôn nhân; 86% phụ nữ mang thai được tầm soát đủ 4 bệnh; 91% trẻ sơ sinh được sàng lọc đủ 5 bệnh; chiều cao trung bình thanh niên 18 tuổi tăng 0,3 cm so với năm 2025. Những con số này cho thấy định hướng không chỉ là “sinh nhiều hơn” mà là “sinh đủ và sinh khỏe”.

Không ít bạn trẻ mong muốn lập gia đình sớm khi có sự hỗ trợ phù hợp từ chính sách.

Khi người trẻ cảm thấy được đồng hành, được giảm bớt rủi ro và áp lực, họ sẽ sẵn sàng hơn với các quyết định mang tính lâu dài như hôn nhân và sinh con. Bên cạnh đó, nhiều bạn trẻ cũng kỳ vọng các hoạt động truyền thông sẽ được triển khai theo cách gần gũi, hiện đại, tránh áp đặt hay tạo cảm giác “bị thúc ép”.

“Nếu các chương trình truyền thông hướng tới chia sẻ kinh nghiệm xây dựng gia đình, cân bằng công việc với cuộc sống, nuôi dạy con khoa học thì sẽ dễ tạo sự đồng cảm hơn”, Nguyễn Thị Mỹ Linh (27 tuổi, phường Bồ Đề) bày tỏ.

Trong bối cảnh mức sinh tại các đô thị lớn có xu hướng giảm, việc Hà Nội chủ động nghiên cứu và xây dựng chính sách khuyến khích kết hôn sớm, sinh đủ hai con được xem là bước đi cần thiết. Tuy nhiên, để chính sách thực sự đi vào đời sống, điều mà giới trẻ mong chờ nhất vẫn là những hỗ trợ cụ thể, bền vững và phù hợp với thực tế của một thế hệ đang đứng trước nhiều lựa chọn nhưng cũng không ít áp lực.

Mai Khôi