Chuyển sang xuất khẩu chính ngạch để hạn chế ùn tắc tại cửa khẩu

Đây là nội dung tại cuộc họp do Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Văn Thành chủ trì họp trực tuyến với các Bộ, địa phương liên quan về tình hình xử lý hàng hóa ùn tắc tại các cửa khẩu biên giới phía Bắc, chiều 25/2.

Tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Công thương Trần Quốc Khánh cho biết, tình trạng ùn tắc như hiện nay chủ yếu là do Trung Quốc kiên trì chính sách "Zero COVID", từ đó áp dụng các biện pháp mạnh chưa từng có để phòng chống dịch bệnh.

Ngoài ra, tại thời điểm ngay trước và sau Tết Nguyên đán, năng lực bốc dỡ phía Trung Quốc cũng có phần hạn chế do công nhân bốc vác về quê ăn Tết, số lao động đã trở lại thì vẫn trong thời gian cách ly. Trong khi đó, mặc dù các Bộ, ngành và các tỉnh biên giới đã liên tục khuyến cáo, lượng xe chở hàng hoá lên các cửa khẩu biên giới vẫn liên tục tăng nhanh những ngày gần đây.

Nói về giải pháp, lãnh đạo Bộ Công thương đề nghị các địa phương vùng trồng, doanh nghiệp, các thương lái, lái xe đường dài tăng cường áp dụng các biện pháp nhằm bảo đảm quy trình sản xuất, bao gói, vận chuyển hàng hóa là tuyệt đối an toàn, theo đúng yêu cầu của công tác phòng chống dịch, từ đó giúp các bên liên quan mở và duy trì bền vững việc mở lại các cửa khẩu.

"Cần chuyển nhanh, mạnh hoạt động xuất khẩu hàng hóa sang thị trường Trung Quốc theo hình thức chính ngạch", Thứ trưởng Trần Quốc Khánh nhấn mạnh.

Thứ trưởng Bộ Công thương Trần Quốc Khánh cho biết, lượng xe chở hàng hóa lên các cửa khẩu biên giới vẫn liên tục tăng nhanh (Ảnh: VGP)

Về phía địa phương, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn Đoàn Thu Hà cho biết, hiện vẫn ùn khoảng 1.700 xe, trong đó 70% là xe chở nông sản và giải tỏa lượng xe ùn tắc này phải mất 15 ngày.

Tỉnh Lạng Sơn đã thông báo người dân, doanh nghiệp không tiếp tục đưa xe lên cửa khẩu nhưng hàng ngày vẫn có khoảng 50-70 xe lên Lạng Sơn. Do hiện Trung Quốc đang mùa đông nên nhu cầu hoa quả, nông sản rất lớn, do đó, thương nhân vẫn đổ hàng lên cửa khẩu.

Bà Đoàn Thu Hà cho biết, việc triển khai "vùng xanh", "vùng đệm" ở cửa khẩu vẫn chưa có quy định cụ thể để phù hợp với quy định của phía Trung Quốc, nhiều trường hợp "âm tính tại Việt Nam nhưng lại dương tính theo chỉ số của Trung Quốc". Do đó cần nghiên cứu, trao đổi, thống nhất với phía bạn về thực hiện công nhận 1 lần đối với kết quả xét nghiệm COVID-19 và khử khuẩn hàng hóa.

Theo bà Hà cho biết, hiện Lạng Sơn đã thống nhất với phía bạn về thí điểm phương thức giao nhận hàng hóa hạn chế tiếp xúc, từ đó cửa khẩu Tân Thanh có thể nâng lên 150 - 200 xe thông quan/ngày và có thể cao hơn nữa (hiện khoảng 30-40 xe/ngày). Phương thức giao nhận mới sẽ áp dụng chính thức từ 26/2 tại cửa khẩu Tân Thanh. Với cửa khẩu Hữu Nghị sẽ áp dụng phương thức giao nhận mới từ 1/3.

Đối với xuất khẩu nông sản, hàng hóa đã có những bước tích cực, nhưng giao thương tiểu ngạch, không có hợp đồng chiếm tỉ lệ lớn, đây là những rủi ro, hạn chế đối với công tác quản lý cũng như với thương mại song phương.

"Đề nghị cần thể chế bằng văn bản. Với hàng chính ngạch, đã có quy định rõ. Nhưng chuyển từ tiểu ngạch sang chính ngạch thì không thể thực hiện ngay được, phải có lộ trình, giải pháp căn cơ", bà Đoàn Thu Hà kiến nghị.

Mặt khác, các quy định liên quan đến các cá nhân, tổ chức làm thương mại nông sản, kinh doanh xuất nhập khẩu thì cũng phải chặt chẽ hơn, từ đó, mới có thể dần thay đổi tập quán giao thương qua đường tiểu ngạch, để chuyển sang chính ngạch.

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Văn Thành (Ảnh: VGP)

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Lê Văn Thành ghi nhận, đánh giá cao các Bộ, ngành, địa phương đã phối hợp chặt chẽ với cơ quan hữu quan của Trung Quốc để giải phóng hàng hoá ùn tắc tại cửa khẩu, không để tồn đọng dịp Tết Nguyên đán.

Tuy nhiên, theo Phó Thủ tướng, những chính sách đã triển khai thời gian qua là kịp thời, nhưng chưa thực sự căn cơ, chưa giải quyết tận gốc của vấn đề, chưa khắc phục triệt để tình trạng ùn tắc hàng hoá, trong đó đa số là nông sản, tại các khu vực cửa khẩu.

Trong thời gian tới, bên cạnh việc tích cực triển khai các giải pháp đã có như đẩy mạnh thông tin về tình trạng ùn tắc, chủ động hạn chế phương tiện dồn về cửa khẩu, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan phía bạn để đẩy nhanh tốc độ thông quan, Phó Thủ tướng nhất trí với đề xuất của Bộ Công thương và các Bộ, ngành, địa phương tại cuộc họp.

Đồng thời, lãnh đạo Chính phủ yêu cầu UBND các tỉnh Lạng Sơn, Quảng Ninh, Cao Bằng và Lào Cai khẩn trương huy động lực lượng tại chỗ, phối hợp với các cơ quan hữu quan của Trung Quốc để thiết lập mô hình vùng xanh chung của hai nước.

Về dài hạn, Phó Thủ tướng giao Bộ Công thương chủ trì, phối hợp với các Bộ: Tư Pháp, Quốc phòng, Tài chính, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, các địa phương khẩn trương thành lập tổ nghiên cứu chính sách, trong vòng 15 ngày trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ các cơ chế, chính sách quy định rõ về tiêu chuẩn, quy chuẩn, chất lượng hàng hoá đủ điều kiện xuất khẩu tiểu ngạch để thống nhất thực hiện.

Lãnh đạo Chính phủ nhấn mạnh việc đề xuất các cơ chế, chính sách khuyến khích chuyển đổi sang xuất khẩu chính ngạch đối với các mặt hàng nông sản hiện đang chủ yếu xuất khẩu tiểu ngạch sang Trung Quốc.

Hậu Lộc