Có thể cấp phép xây dựng nhà ở xã hội dưới 50 ngày

Ủy ban Thường vụ Quốc hội vừa họp cho ý kiến về việc tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội.

Trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, tiếp thu ý kiến thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội và ý kiến của đại biểu Quốc hội, dự thảo Nghị quyết không quy định về chính sách Nhà nước hoàn trả tiền cho chủ đầu tư có quyền sử dụng đất hoặc thỏa thuận nhận chuyển quyền sử dụng đất hoặc ứng trước kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Đồng thời chỉnh lý dự thảo Nghị quyết theo hướng cho phép chủ đầu tư được tính các chi phí này vào chi phí đầu tư của dự án. Bên cạnh đó, Chính phủ tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội sẽ tiếp tục rà soát những vướng mắc, hạn chế trong phát triển nhà ở xã hội (NOXH) để hoàn thiện Luật Nhà ở năm 2023 trong thời gian tới.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu tại phiên họp

Về quy định điều kiện để được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội, Chính phủ đã đề xuất bổ sung quy định điều kiện về nhà ở để được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội đảm bảo phù hợp với việc tổ chức, sắp xếp lại đơn vị hành chính theo kết luận của Bộ Chính trị. Theo đó, chính sách này cũng đã được chỉ đạo chung trong các văn bản của Đảng.

Về quy định xác định giá bán, giá thuê mua nhà ở xã hội, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh nêu rõ, đây không phải là chính sách mới mà là quy định sửa đổi, bổ sung thủ tục hành chính hiện hành tại Luật Nhà ở năm 2023 theo hướng chủ đầu tư tự xây dựng, phê duyệt giá bán, giá thuê mua nhà ở xã hội.

Sau khi hoàn thành, bàn giao, chủ đầu tư thực hiện kiểm toán, quyết toán và gửi cơ quan chuyên môn cấp tỉnh để kiểm tra (thay vì phải trình thẩm định tại cơ quan chuyên môn cấp tỉnh).

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội

Đây là quy định nhằm thể chế hóa kịp thời yêu cầu về cải cách thủ tục hành chính, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, gắn với tăng cường giám sát, tạo chủ động cho chủ đầu tư tại Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân.

Về việc thành lập Quỹ Nhà ở quốc gia, Bộ trưởng Bộ Xây dựng nêu rõ, về địa vị pháp lý, mô hình tổ chức của Quỹ, Chính phủ xin tiếp thu và chỉnh lý dự thảo Nghị quyết theo hướng: Quỹ nhà ở quốc gia là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, có tư cách pháp nhân, hoạt động không vì mục đích lợi nhuận. Quỹ nhà ở quốc gia gồm: Quỹ nhà ở Trung ương do Chính phủ thành lập, Quỹ nhà ở địa phương do UBND cấp tỉnh thành lập.

Đồng thời các nội dung về nhiệm vụ chi, quy mô… của quỹ sẽ được làm rõ tại Nghị định quy định chi tiết Nghị quyết này bảo đảm nhiệm vụ chi phù hợp với mục tiêu thành lập, hoạt động của Quỹ. Về nguồn vốn hoạt động, Chính phủ sẽ quy định chi tiết việc bố trí nguồn vốn cho quỹ.

Về công khai giá, thời gian kiểm toán, quyết toán về giá bán, giá thuê mua nhà ở xã hội, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, Chính phủ sẽ quy định rõ các nội dung nêu trên trong Nghị định của Chính phủ quy định chi tiết Nghị quyết này.

Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị các cơ quan liên quan rà soát lại kỹ thuật lập pháp cho thống nhất trong dự thảo Nghị quyết.

Liên quan đến thời gian cấp giấy phép xây dựng, Chủ tịch Quốc hội đề nghị trong dự thảo Nghị quyết nên bổ sung cụm từ “giao Chính phủ quy định về thời gian cấp giấy phép xây dựng”, có thể quy định trong thời gian 50 ngày hoặc 30 ngày…

Đặc biệt, Chủ tịch Quốc hội lưu ý cần đơn giản hóa thủ tục hành chính mạnh mẽ hơn nữa để thủ tục cấp giấy phép xây dựng nhà ở xã hội nhanh chóng.

“Lần này làm sao chúng ta gỡ cho được thủ tục. Về chất lượng công trình, cần làm rõ giải pháp kiểm soát đảm bảo chất lượng nhà ở xã hội, bổ sung cơ chế, kiểm tra đánh giá, kiểm định chất lượng công trình sau khi hoàn thành, tránh việc xây dựng nhà ở xã hội không đáp ứng yêu cầu theo quy định.

Vấn đề này ai chịu trách nhiệm kiểm tra chất lượng công trình, Bộ Xây dựng hay là UBND các tỉnh, thành phố thì cần làm rõ vấn đề này”, Chủ tịch Quốc hội đề nghị.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cũng đề nghị cần đặc biệt quan tâm đến chất lượng công trình.

Cùng với đó, nhấn mạnh cần quan tâm hơn nữa đến công tác phòng cháy chữa cháy, Chủ tịch Quốc hội cho rằng, dù rút gọn thời gian triển khai nhưng đây là yêu cầu phải đảm bảo ưu tiên hàng đầu đối với nhà ở xã hội.

Bên cạnh đó, Chủ tịch Quốc hội đề nghị cơ quan soạn thảo và cơ quan thẩm tra quan tâm đến ý kiến của các đại biểu Quốc hội phát biểu ở tổ và hội trường về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội.

Đồng thời, Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị trong báo cáo giải trình, tiếp thu cần làm rõ các vấn đề mà đại biểu Quốc hội đặt ra để đạt sự đồng thuận cao trong cơ chế, chính sách đặc thù. “Những gì ách tắc hiện nay là cần tháo gỡ ngay trong Nghị quyết này”, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.

Thành Nhân