Đẩy lùi "những vùng tối" trong bạo lực gia đình

Tiếp nhận 4.500 cuộc gọi liên quan đến bạo lực phụ nữ và trẻ em

Theo đánh giá, dù đã có những chuyến biến và số vụ bạo lực gia đình có chiều hướng giảm nhưng cho đến nay bạo lực gia đình vẫn đối mặt với những "vùng tối".

Thực tế cho thấy bạo lực gia đình vẫn diễn biến phức tạp với các rào cản chính như tâm lý e ngại với một bộ phận nạn nhân vẫn cam chịu, không dám tố giác vì sợ định kiến hoặc bị trả thù. Trong khi đó, cán bộ cơ sở tại một số nơi còn kiêm nhiệm, thiếu kỹ năng chuyên môn sâu về tham vấn và can thiệp; dữ liệu phân tán do chưa có sự kết nối liên thông dữ liệu về phòng chống bạo lực gia đình giữa các ban ngành, gây khó khăn cho việc theo dõi và xử lý. Tại một số vùng, cách thức tuyên truyền còn đơn điệu, chưa tiếp cận được nhóm nguy cơ cao hoặc vùng sâu vùng xa.

Trong 10 năm qua, số vụ bạo lực gia đình ở thành phố ngày càng giảm qua các năm. Năm 2014, toàn thành phố phát hiện 331 vụ bạo lực gia đình, năm 2017 xảy ra 263 vụ, đến năm 2024 chỉ còn 24 vụ. Đa số các nạn nhân của bạo lực gia đình đều được tư vấn về tinh thần, tâm lý và chăm sóc y tế.

Hà Nội phát động Tháng hành động quốc gia về phòng, chống bạo lực gia đình năm 2025

Trong khi đó, ở quy mô toàn quốc, theo kết quả Cuộc điều tra quốc gia về bạo lực đối với phụ nữ năm 2019 trên 5.976 phụ nữ Việt Nam từ 15 - 64 tuổi cho thấy, cứ ba phụ nữ thì gần hai phụ nữ (62,9%) từng trải qua ít nhất một hình thức bạo lực từ chồng hoặc bạn tình, trong đó 31,6% bị bạo lực trong vòng 12 tháng trước khảo sát.

Không chỉ tác động to lớn về mặt tâm lý và tinh thần, bạo lực còn gây ra những tác động về mặt kinh tế. Theo thống kê, trung bình mỗi phụ nữ mất 26% thu nhập hàng năm, tổng thiệt hại tương đương 1,81% GDP của Việt Nam khi bị bạo lực. Hơn nữa, 90,4% phụ nữ sống trong bạo lực nhận thấy những hành vi này gây tác hại nghiêm trọng, trung bình mất nhiều năm mới thoát khỏi tình trạng bạo lực.

Điều đáng nói, do tâm lý e ngại, 52,5% số phụ nữ được khảo sát cho biết họ không chia sẻ vấn đề bị bạo lực với bất kỳ ai. Chính điều này đặt ra thách thức rất lớn trong việc bảo vệ quyền lợi và nâng cao chất lượng sống cho phụ nữ và trẻ em khi bị bạo lực.

Theo thống kê, trong giai đoạn 2023 - 2025, đường dây nóng 18001768 đã tiếp nhận gần 19.000 cuộc gọi, trong đó có 4.500 cuộc liên quan đến bạo lực phụ nữ và trẻ em. Tổng đài 111 tiếp nhận khoảng 635.000 cuộc gọi, với 1.450 trường hợp trẻ em nghi bị bạo lực gia đình; 1.000 trường hợp được hỗ trợ, can thiệp kịp thời.

Thêm các "điểm tựa an toàn" cho phụ nữ

Ông Khuất Văn Quý, Phó Cục trưởng Cục Văn hóa cơ sở, Gia đình và Thư viện đánh giá, trong 2 năm qua, công tác phòng chống bạo lực gia đình (PCBLGĐ) đã đạt được những kết quả định lượng cụ thể, phản ánh sự vào cuộc quyết liệt của hệ thống chính trị và sự thay đổi trong nhận thức cộng đồng.

Theo đó, một trong những chuyển biến mạnh mẽ nhất trong giai đoạn 2023 - 2025 là sự gia tăng đáng kể số vụ việc được phản ánh và tiếp nhận kịp thời. Đây là tín hiệu tích cực, cho thấy sự tin tưởng của cộng đồng đối với các cơ quan chức năng, đồng thời phản ánh hiệu quả của công tác truyền thông, nâng cao nhận thức.

Việc triển khai các biện pháp ngăn chặn theo Luật Phòng chống bạo lực gia đình 2022 cũng đã đạt nhiều kết quả đáng chú ý với 3.900 trường hợp bị góp ý, phê bình tại cộng đồng; 150 người bị áp dụng biện pháp "cấm tiếp xúc" - một công cụ pháp lý quan trọng giúp bảo vệ người bị bạo lực ngay lập tức.

Cùng với đó, hơn 4.200 người đã được hỗ trợ toàn diện trong giai đoạn 2023 - 2024, gồm hỗ trợ tâm lý, y tế, pháp lý và phục hồi chức năng. 140 người được hỗ trợ điều trị rối loạn tâm thần hoặc cai nghiện rượu - nguyên nhân thường gắn với các vụ bạo lực gia đình. Việc hỗ trợ đa tầng, đa dịch vụ này giúp người bị bạo lực có cơ hội ổn định cuộc sống, tránh tái diễn bạo lực.

Đồng thời trong 2 năm qua còn có sự mở rộng và duy trì hệ thống cơ sở hỗ trợ cho người bị bạo lực. Cụ thể, 50.000 địa chỉ tin cậy tại cộng đồng được duy trì ổn định tại hầu hết địa phương, trở thành nơi tiếp nhận người bị bạo lực cần chỗ trú ẩn khẩn cấp, hỗ trợ bước đầu và kết nối với các dịch vụ chuyên nghiệp. Hệ thống này đã trở thành "điểm tựa an toàn" của nhiều phụ nữ, trẻ em.

Mặc dù đạt được thành tựu, song công tác PCBLGĐ vẫn đối diện với những "vùng tối" và thách thức không nhỏ, đòi hỏi chiến lược bài bản cho giai đoạn 2025 - 2027.

Theo ông Nghiêm Hà Hải, Phó Cục trưởng Cục Văn hóa cơ sở, Gia đình và Thư viện (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), mục tiêu trọmg tâm của dự án “Nâng cao năng lực phòng ngừa và ứng phó với bạo lực gia đình giai đoạn 2025 - 2026” là khuyến khích nạn nhân dám lên tiếng về các hành vi bạo lực, đồng thời đảm bảo họ nhận được sự hỗ trợ kịp thời.

Trên cơ sở này, dự án sẽ xây dựng và vận hành Tổng đài điện thoại quốc gia về phòng, chống bạo lực gia đình hoạt động 24/7 để tiếp nhận thông tin và hỗ trợ trực tiếp cho các trường hợp bị bạo lực.

Lễ ký kết thoả thuận hợp tác Dự án "Nâng cao năng lực phòng ngừa và ứng phó với bạo lực gia đình giai đoạn 2025 - 2026"

Cũng trong khuôn khổ thực hiện dự án, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch định hướng tập trung vào 5 nhóm nhiệm vụ gồm hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành, vận hành cơ sở dữ liệu PCBLGĐ thống nhất toàn quốc; nâng cao năng lực cán bộ cơ sở, tăng cường tập huấn kỹ năng tư vấn, can thiệp.

Cùng với đó, đổi mới truyền thông, tập trung vào nhóm yếu thế, vùng dân tộc thiểu số, lao động nhập cư; mở rộng mô hình hỗ trợ, phát huy vai trò y tế, trường học, công đoàn; tăng cường giám sát, xử lý nghiêm, đồng thời biểu dương mô hình hiệu quả, nhân rộng điển hình.

Từ thực tiễn triển khai cho thấy, công tác phòng, chống bạo lực gia đình không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý mà là nhiệm vụ của toàn cộng đồng. Mỗi người dân, từ cán bộ cơ sở, hàng xóm, đồng nghiệp đến các tổ chức xã hội, đều có vai trò quan trọng trong việc phát hiện, hỗ trợ và bảo vệ nạn nhân, để tiến tới một xã hội an toàn, bình đẳng và nhân văn.

Bộ Y tế đang xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành, giúp việc theo dõi, báo cáo được thực hiện bài bản hơn. Đồng thời, mạng lưới cơ sở trợ giúp xã hội mở rộng. Theo quy hoạch đến năm 2030 sẽ có ít nhất 315 cơ sở trợ giúp xã hội công lập, với quy trình chuẩn hóa từ tiếp nhận, đánh giá, lập kế hoạch, can thiệp. Đây là bước tiến quan trọng để nâng cao chất lượng hỗ trợ người bị bạo lực và nhóm yếu thế.

Tại buổi Lễ phát động Tháng hành động quốc gia về phòng, chống bạo lực gia đình năm 2025, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội Phạm Xuân Tài kêu gọi các tầng lớp Nhân dân, cộng đồng xã hội tham gia mạnh mẽ hơn nữa trong công cuộc phòng, chống bạo lực gia đình; nâng cao nhận thức về vai trò, vị trí, trách nhiệm của gia đình và cộng đồng trong việc thực hiện pháp luật về hôn nhân và gia đình; chung tay đẩy lùi bạo lực đến mức thấp nhất.

Ánh Dương