Đề xuất trao thêm quyền cho TP Hồ Chí Minh

Thạc sĩ Mã Xuân Tuấn - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu, tư vấn đầu tư bất động sản TP Hồ Chí Minh (HOREC) cho rằng, việc sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 98/2023/QH15 về thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP Hồ Chí Minh trong nhiệm kỳ mới cần chuyển từ tư duy "xin cơ chế thí điểm" sang tư duy "trao quyền tự quyết và chịu trách nhiệm".

Để TP Hồ Chí Minh bứt phá, Trung ương cần coi thành phố là một "phòng thí nghiệm thể chế" toàn diện và thành công của thành phố với Nghị quyết 98 sửa đổi sẽ là bài học để nhân rộng cho cả nước, đặc biệt là bài toán về đường sắt đô thị và Trung tâm tài chính.

Thạc sĩ Mã Xuân Tuấn - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu, tư vấn đầu tư bất động sản TP Hồ Chí Minh đóng góp một số ý kiến về sửa đổi Nghị quyết 98

Cụ thể, về cơ chế thu hồi đất vùng phụ cận, Thạc sĩ Mã Xuân Tuấn đề xuất cho phép TP Hồ Chí Minh được áp dụng cơ chế đặc biệt để thu hồi đất trong bán kính (ví dụ 500m - 800m) quanh các nhà ga Metro theo quy hoạch 1/500 được duyệt mà không cần thỏa thuận dân sự từng hộ dân (áp dụng cơ chế Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội).

Đồng thời, cần tách bồi thường thành dự án riêng: Cho phép tách công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng thành dự án độc lập (nhóm A) đối với tất cả các dự án nhóm B, C (chứ không chỉ nhóm A như hiện nay) để đẩy nhanh tiến độ "đất chờ công trình".

Cùng với đó, ông đề xuất thêm việc khởi động lại BT (Xây dựng - Chuyển giao): Mở rộng hình thức thanh toán cho nhà đầu tư BT, không chỉ trả bằng đất, mà cho phép trả bằng tiền từ nguồn thu ngân sách thành phố được giữ lại hoặc cấn trừ vào nghĩa vụ tài chính của các dự án khác của nhà đầu tư.

Thạc sĩ Mã Xuân Tuấn còn kiến nghị Trung ương cho phép TP Hồ Chí Minh giữ lại phần ngân sách tăng thêm từ các khoản thu xuất nhập khẩu hoặc từ các dự án thí điểm Nghị quyết 98 trọn vẹn trong 5 - 10 năm tới để dồn lực làm Metro.

TP Hồ Chí Minh đẩy nhanh thủ tục nghiên cứu, triển khai các dự án đường sắt và metro

Đối với các cơ chế cho nhà đầu tư nên sửa đổi tiêu chí chọn nhà đầu tư chiến lược theo hướng ưu tiên hàm lượng công nghệ, cam kết chuyển giao công nghệ và R&D hơn là chỉ nhìn vào con số vốn cam kết; cũng như trao quyền cho thành phố cấp giấy phép thử nghiệm có thời hạn (2 - 3 năm) cho các mô hình kinh doanh mới (fintech, xe tự lái, khám chữa bệnh từ xa...) mà pháp luật chưa quy định, miễn trừ trách nhiệm hình sự/dân sự nếu tuân thủ đúng khung thử nghiệm.

Đối với cơ chế tổ chức bộ máy và bảo vệ cán bộ, cần ghi rõ trong văn bản sửa đổi hoặc Nghị định hướng dẫn: Trong trường hợp có sự khác biệt giữa Nghị quyết 98 và các Luật khác về cùng một vấn đề, quy định tại Nghị quyết 98 có giá trị pháp lý cao nhất và được ưu tiên áp dụng.

Ngoài ra, theo ông cần phân quyền triệt để cho cấp có thẩm quyền phê duyệt quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết và chấp thuận chủ trương đầu tư các dự án trong nước và FDI quy mô vừa mà không cần thông qua UBND TP Hồ Chí Minh (giảm tải gánh nặng cơ chế xin - cho cấp trên).

Hoàng Ngọc