Động lực then chốt phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới

Chiều 17/10, tại Đại hội đại biểu Đảng bộ TP Hà Nội lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2025 - 2030, Giám đốc Sở Khoa học và công nghệ (KH&CN) Trần Anh Tuấn đã tham luận về chủ đề: Khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực then chốt phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới.

Giám đốc Sở Khoa học và công nghệ Trần Anh Tuấn trình bày tham luận tại Đại hội

Quyết định sự phát triển bền vững

Nhấn mạnh tầm quan trọng của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Giám đốc Sở KH&CN cho biết, trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là một trong những động lực chủ yếu, có ý nghĩa quyết định đối với năng lực cạnh tranh quốc gia và sự phát triển bền vững của Thủ đô.

Ông Tuấn khẳng định, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chính là động lực để đổi mới phương thức quản trị, ngăn chặn nguy cơ tụt hậu và kiến tạo sự phát triển trong kỷ nguyên mới.

Đối với một đô thị đặc biệt như Thủ đô Hà Nội - nơi hội tụ đội ngũ nhân lực chất lượng cao cùng hệ thống đại học và viện nghiên cứu hàng đầu cả nước thì việc đi đầu trong khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chính là điều kiện tiên quyết để nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Lý giải về điều này, ông Trần Anh Tuấn cho biết: Khoa học cung cấp nền tảng tri thức mới; công nghệ chuyển hóa tri thức thành công cụ và giải pháp; đổi mới sáng tạo biến các công cụ, tri thức ấy thành ý tưởng và mô hình ứng dụng; chuyển đổi số kiến tạo môi trường, nền tảng và công cụ để hiện thực hóa, nhân rộng và phổ cập các sản phẩm, dịch vụ mới.

"Bộ ba này cùng với chính sách bảo hộ hữu trí tuệ sẽ là bệ phóng để phát triển đột phá cho nền kinh tế Thủ đô" - ông Trần Anh Tuấn nói.

Từ những lý do nêu trên, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là nền tảng, mà còn là động lực chiến lược giúp Hà Nội bước vào kỷ nguyên phát triển bứt phá, khẳng định vai trò đầu tàu của Thủ đô trong tiến trình phát triển đất nước và nâng cao vị thế quốc tế của Việt Nam.

Đại biểu dự Đại hội

Triển khai cụ thể hóa ngay các chính sách vượt trội

Để thực hiện thắng lợi các mục tiêu và chỉ tiêu, bên cạnh các giải pháp đã nêu trong phương hướng nhiệm vụ, Giám đốc Sở KH&CN nêu một số giải pháp, trong đó: Cần tích cực thay đổi tư duy và phương pháp, quyết tâm quyết liệt hơn nữa, xóa bỏ tâm lý ngại thay đổi thói quen để xây dựng chính quyền số phục vụ Nhân dân và phát triển kinh tế số; đầu tư nâng cấp trang thiết bị cho chính quyền 2 cấp đảm bảo điều kiện vận hành chính quyền số, thủ tục hành chính trực tuyến toàn trình và điều kiện làm việc trong môi trường số của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.

Cùng với đó, triển khai cụ thể hóa ngay các chính sách vượt trội cho khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời hoàn thiện thể chế về sở hữu trí tuệ và làm tốt công tác bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ; từng bước hình thành cơ chế và vun đắp văn hoá chấp nhận rủi ro; sớm hoàn thành kiến trúc dữ liệu và xây dựng trung tâm dữ liệu lớn, bảo đảm an toàn thông tin và kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia;

Đầu tư cho nghiên cứu và phát triển trí tuệ nhân tạo (AI), coi AI như hạ tầng chiến lược, ngang hàng với điện, viễn thông hay Internet; kiên định mục tiêu xây dựng chính quyền số 4.0 hướng về sự hài lòng và lợi ích thiết thực của Nhân dân và doanh nghiệp

Bên cạnh đó, đổi mới đào tạo nhân lực theo hướng gắn với yêu cầu chính quyền số, nhu cầu doanh nghiệp và thị trường.

"Phải làm cho liên kết 3 nhà thực sự chặt chẽ và phát huy sức mạnh tổng hợp. Trong đó, Nhà nước đóng vai trò kiến tạo môi trường, định hướng chiến lược; nhà trường là trung tâm nghiên cứu, đổi mới tri thức; còn doanh nghiệp đảm nhận vai trò ứng dụng và chuyển hóa kết quả nghiên cứu vào sản xuất - kinh doanh" - Giám đốc Sở KH&CN nêu.

Ngoài ra, theo ông Trần Anh Tuấn, cần triển khai hợp tác quốc tế sâu rộng về chương trình đào tạo nhân lực công nghệ mới; thu hút chuyên gia giỏi và tuyển chọn các tổng công trình sư, kiến trúc sư trưởng cho các lĩnh vực, đảm bảo điều kiện làm việc tốt nhất cho họ để họ toàn tâm cống hiến cho TP.

Quang cảnh Đại hội

Đặc biệt, để thực hiện thắng lợi các mục tiêu, chỉ tiêu về khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thì công tác truyền thông phải luôn song hành với việc triển khai các giải pháp nhằm nâng cao nhận thức và tạo sự đồng thuận trong hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và người dân.

Hà Nội cần tổ chức các sân chơi sáng tạo, khoa học - công nghệ và tôn vinh các cá nhân tổ chức tiêu biểu để lan tỏa tinh thần sáng tạo; thiết lập giải thưởng “Công dân số Thủ đô” thường niên, nhằm khích lệ phong trào bình dân học vụ số và xây dựng công dân số, thủ đô số...

Giám đốc Sở KH&CN Hà Nội khẳng định, với quyết tâm cao nhất của cả hệ thống chính trị, sự đồng lòng của Nhân dân và đồng hành của đội ngũ các chuyên gia, nhà khoa học, cộng đồng doanh nghiệp; cùng sự tham gia tích cực của lực lượng lao động sáng tạo trẻ, Hà Nội sẽ vươn lên trở thành trung tâm khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực; góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, hùng cường vào năm 2045.

Hạnh Nguyên