Hà Nội "siết" kỷ cương trong dạy thêm, học thêm bằng quy định mới

Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội Phạm Anh Tuấn chủ trì hội nghị.

Dự thảo Quyết định của UBND TP quy định về dạy thêm, học thêm trên địa bàn TP Hà Nội có một số quy định nổi bật: Cấm thu tiền học thêm trong nhà trường, thay vào đó là sử dụng ngân sách Nhà nước cho hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi và phụ đạo học sinh yếu; Quy định cấm giáo viên đang dạy chính khóa dạy thêm có thu tiền chính học sinh mình đang dạy....

Đây là những quy định "cắt đứt" hệ lợi ích trực tiếp giữa giáo viên và người học; là biện pháp hiệu quả nhằm ngăn chặn tiêu cực và bảo vệ chất lượng dạy chính khóa.

Quang cảnh hội nghị

Tại hội nghị, các chuyên gia đều nhấn mạnh việc ban hành Quyết định mới là hết sức cần thiết, kịp thời và có tầm nhìn. Quyết định của UBND TP quy định về dạy thêm, học thêm trên địa bàn TP Hà Nội không chỉ nhằm lấp đầy "khoảng trống pháp lý" kéo dài từ năm 2019 (khi Thông tư 17/2012/TT-BGDĐT hết hiệu lực), mà còn là yêu cầu bắt buộc để cụ thể hóa và triển khai Thông tư số 29/2024/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo trên địa bàn TP, khôi phục trật tự, kỷ cương trong quản lý giáo dục.

Đồng tình với sự cần thiết của Quyết định, ông Đinh Hạnh - Chủ nhiệm HĐTV kinh tế nhấn mạnh dự thảo lần này đã có những quy định thay đổi cơ bản mô hình quản lý mới, phù hợp với sự chuyển đổi cơ chế quản lý kinh tế - xã hội hiện nay.

Ông chỉ rõ các điểm thay đổi quan trọng bao gồm: Hủy bỏ quy định về cấp phép, chuyển quy định thu tiền học thêm sang sử dụng tiền ngân sách Nhà nước và các nguồn thu hợp pháp khác (chỉ chi trả cho các hoạt động phụ đạo học sinh yếu và bồi dưỡng học sinh giỏi), đồng thời làm rõ trách nhiệm của chính quyền cấp xã, phường, và bổ sung chế tài xử phạt hành chính.

Ông Đinh Hạnh cũng kiến nghị Chính phủ sớm ban hành Nghị định về vấn đề này để nâng cao tính pháp lý, do đây là vấn đề bức xúc trên phạm vi toàn quốc và nên coi dạy thêm là nghề kinh doanh có điều kiện.

Chuyên gia góp ý vào dự thảo

Góp ý vào cơ chế triển khai, TS Nguyễn Tiến Dĩnh đề nghị làm rõ cơ chế thực hiện đối với việc dạy thêm, học thêm trong nhà trường (phụ đạo học sinh kém, bồi dưỡng học sinh giỏi và học sinh cuối cấp) phải do ngân sách chi trả và không cần phải đăng ký, viết đơn như dạy thêm ngoài nhà trường. Đồng thời, ông nhấn mạnh việc cần có sự kiểm tra, giám sát chặt chẽ của nhà trường để tránh tình trạng tiêu cực như ép buộc học sinh học thêm hoặc nguy cơ giáo viên "cắt xén nội dung dạy học chính khóa để dành cho dạy thêm".

Ông cũng đề nghị bổ sung thêm trách nhiệm của Hiệu trưởng trong việc kiểm tra, giám sát để đảm bảo giáo viên dạy đủ, dạy đúng và có chất lượng theo kế hoạch chương trình, đảm bảo không bị dạy qua loa, cắt xén.

Ngoài ra, ông Dĩnh kiến nghị cần xác định rõ thẩm quyền cấp đăng ký kinh doanh cho tổ chức, cá nhân tổ chức dạy thêm ngoài nhà trường đối với học sinh Phổ thông trung học, vì đối tượng này thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo quản lý, trong khi nhu cầu học thêm đối với đối tượng này cũng rất lớn.

Đánh giá từ góc độ thực tiễn, PGS.TS. Bùi Thị An đã nhìn nhận Quyết định 22/2013/QĐ-UBND trước đây đã đạt được những kết quả tích cực bước đầu như siết chặt quản lý, giảm rõ rệt tình trạng dạy thêm trong trường công lập.

Tuy nhiên, bà chỉ ra rằng nguyên nhân sâu xa khiến nhu cầu học thêm vẫn tồn tại chính là sự chênh lệch giữa nội dung dạy chính khóa và yêu cầu thi cử. Thêm vào đó, áp lực thi cử lớn, đặc biệt là vào lớp 10 và đại học, cùng với việc thu nhập giáo viên chưa cao khiến việc dạy thêm trở thành nguồn sống quan trọng.

Từ đó, bà Bùi Thị An kiến nghị giải pháp căn cơ nhất là nâng cao chất lượng dạy học chính khóa để giảm dần nhu cầu học thêm bắt buộc. Cần có giải pháp thay thế nhu cầu học thêm bằng các hình thức học tập linh hoạt, miễn phí hoặc hỗ trợ trong nhà trường. Bà cũng đề xuất TP xây dựng cơ sở dữ liệu công khai về các lớp, trung tâm dạy thêm được cấp phép, tăng cường thanh tra, giám sát kết hợp với phản ánh của phụ huynh và hỗ trợ, đào tạo giáo viên về phương pháp giảng dạy mới để tăng thu nhập chính đáng thay vì phụ thuộc vào dạy thêm.

Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội Phạm Anh Tuấn kết luận hội nghị

Kết luận hội nghị, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội Phạm Anh Tuấn thống nhất cao với sự cần thiết ban hành Quyết định, khẳng định Quyết định khi được ban hành sẽ là công cụ pháp lý quan trọng để cụ thể hóa Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT.

Để Quyết định phát huy hiệu quả, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ TP đề nghị Sở GD&ĐT xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ và tổ chức tập huấn nghiệp vụ cho cán bộ UBND cấp xã, phường trước khi Quyết định có hiệu lực; tăng cường trách nhiệm của Hiệu trưởng trong giám sát việc dạy đủ, dạy đúng chương trình và quy định rõ việc xử lý kỷ luật nghiêm minh và công khai đối với hành vi phân biệt đối xử hoặc gây áp lực học thêm.

Đồng thời, thiết lập kênh phản ánh trực tuyến độc lập trên Cổng dịch vụ công TP, kèm theo cơ chế bảo vệ người cung cấp thông tin; bổ sung quy định về công khai thông tin vi phạm của giáo viên và cơ sở dạy thêm trên cổng thông tin điện tử để tăng tính minh bạch và cảnh báo.

TP cần ban hành mức chi hợp lý, cạnh tranh nhằm thu hút và giữ chân giáo viên giỏi; gắn việc chi ngân sách với các tiêu chí đánh giá hiệu quả rõ ràng.

Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp thu đầy đủ các ý kiến phản biện xã hội để rà soát và hoàn chỉnh hồ sơ dự thảo Quyết định một cách chặt chẽ, khoa học trước khi trình UBND TP xem xét ban hành.

Hạnh Nguyên