Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm xuất khẩu

Áp lực tái cấu trúc chuỗi thương mại toàn cầu

Ông Hoàng Minh Chiến, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công thương) nhận định, hoạt động xuất khẩu của Việt Nam đang đứng trước những thách thức ngày càng lớn khi xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng, cùng với các yêu cầu khắt khe hơn về phát triển bền vững, tiêu chuẩn môi trường - xã hội, truy xuất nguồn gốc và chuyển đổi số.

Những yêu cầu mới này đang tạo ra áp lực rất lớn đối với doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam, buộc các ngành hàng phải thay đổi tư duy và cách tiếp cận thị trường.

Ông Hoàng Minh Chiến, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công thương)

Trong giai đoạn hội nhập sâu rộng hiện nay, cạnh tranh trong xuất khẩu không còn chỉ dựa vào lợi thế chi phí hay sản lượng mà chuyển sang chất lượng, giá trị gia tăng và năng lực tham gia sâu vào chuỗi thương mại toàn cầu.

Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại Hoàng Minh Chiến cho rằng, yêu cầu đặt ra đối với các ngành xuất khẩu của Việt Nam không chỉ là duy trì tốc độ tăng trưởng mà quan trọng hơn là nâng cao năng lực cạnh tranh thực chất của sản phẩm trong toàn bộ chuỗi giá trị.

“Gia tăng giá trị không thể chỉ dừng ở khâu sản xuất mà phải được thực hiện xuyên suốt từ thiết kế, nguyên liệu, sản xuất, xây dựng thương hiệu đến phân phối và mở rộng thị trường quốc tế”, ông Chiến nêu rõ.

Thực tế cho thấy, nhiều ngành xuất khẩu chủ lực như dệt may, da giày, gỗ và lâm sản, thủ công mỹ nghệ đang đứng trước áp lực phải đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng các tiêu chuẩn mới về môi trường và xã hội, nếu muốn giữ vững và mở rộng thị phần trên các thị trường lớn.

Mở rộng thị trường nhờ FTA và hoàn thiện thể chế

Ông Trần Quốc Toản, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương) cho rằng, một trong những động lực quan trọng giúp xuất khẩu Việt Nam duy trì đà tăng trưởng là việc mở rộng và đa dạng hóa thị trường thông qua mạng lưới 17 hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam đã ký kết.

Quang cảnh diễn đàn

Thời gian tới, Bộ Công thương sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành liên quan đàm phán, triển khai các hiệp định mới, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng tốt hơn các ưu đãi từ FTA. Trong đó, vai trò của chính sách xuất xứ hàng hóa được ông Trần Quốc Toản đặc biệt nhấn mạnh.

“Việc ban hành và hoàn thiện các quy định về xuất xứ giúp doanh nghiệp hiểu rõ yêu cầu của từng thị trường, tận dụng ưu đãi thuế quan, xác định chiến lược thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh”, ông Toản nói.

Song song với hội nhập, Bộ Công thương đã và đang hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho hoạt động xuất nhập khẩu. Luật Quản lý ngoại thương, Nghị định 69/2018/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý ngoại thương và các văn bản hướng dẫn liên quan đã tạo nền tảng pháp lý minh bạch, giúp doanh nghiệp định hướng sản xuất - kinh doanh, đồng thời nâng cao niềm tin của đối tác quốc tế.

“Các danh mục hàng hóa cấm, hạn chế, xuất nhập khẩu theo giấy phép, điều kiện hay liên quan đến an ninh, quốc phòng được quy định rõ ràng, qua đó bảo đảm hài hòa giữa tạo thuận lợi thương mại và quản lý rủi ro”, ông Trần Quốc Toản nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, các chương trình như: Thương hiệu quốc gia; doanh nghiệp xuất khẩu uy tín tiếp tục được triển khai, góp phần nâng cao hình ảnh và uy tín của doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Trong thời gian tới, Bộ Công thương sẽ tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, triển khai Luật Thương mại điện tử, sửa đổi các quy định liên quan đến quản lý ngoại thương, đồng thời khuyến nghị doanh nghiệp chủ động tận dụng ưu đãi từ FTA, tăng cường liên kết sản xuất - xuất khẩu, chú trọng sản xuất xanh, bảo vệ môi trường và trách nhiệm xã hội.

Theo ông Trần Quốc Toản, đây chính là những yếu tố ngày càng mang tính quyết định để hàng hóa Việt Nam đứng vững và đi xa hơn tại các thị trường lớn, khó tính.

Ánh Dương