Giữ vệ sinh môi trường sống vì hàng triệu người dân Thủ đô

Không thỏa hiệp với ô nhiễm

Hà Nội đang thúc đẩy lộ trình loại bỏ phương tiện sử dụng động cơ đốt trong khỏi nội đô, với mục tiêu xây dựng hệ sinh thái giao thông xanh, hiện đại và bền vững. Không thể vì một số người sử dụng xe máy cũ nát, xả khói đen mà hy sinh quyền được hít thở không khí trong lành của cư dân đô thị.

Chiều 14/7, tại cuộc họp với 126 xã, phường, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trần Sỹ Thanh một lần nữa khẳng định quyết tâm cải thiện chất lượng môi trường sống, đặc biệt là xử lý ô nhiễm không khí từ phương tiện cũ.

Một người vận chuyển đi xe cũ nát, xả khói đen lợi được 1 đồng nhưng cả nghìn người khác bị ảnh hưởng, phải mua thuốc thì lợi hay hại? Gắn liền với hành động cụ thể, Hà Nội đã thành lập Tổ công tác liên ngành để tham mưu triển khai các nhiệm vụ chuyển đổi phương tiện giao thông xanh và phát triển hạ tầng trạm sạc xe điện. Tổ công tác quy tụ đại diện lãnh đạo các Sở, ngành chủ chốt như Xây dựng, Công thương, Nông nghiệp và Môi trường, Công an TP, Tài chính, Khoa học và Công nghệ, Quy hoạch - Kiến trúc, Nội vụ và Tổng Công ty Điện lực Hà Nội.

Tổ công tác có trách nhiệm rà soát hiện trạng, xác định lộ trình, đề xuất cơ chế thực hiện, trong đó có mục tiêu hạn chế, tiến tới cấm hoàn toàn các loại xe sử dụng động cơ đốt trong trong khu vực nội đô. Sở Xây dựng là cơ quan thường trực, điều phối nhân lực, kinh phí từ ngân sách; đồng thời tổ chức các phiên họp chuyên đề để đẩy nhanh tiến độ thực hiện.

Theo Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong, nhiều phương tiện đã qua sử dụng hàng chục năm đang thải ra khói mù mịt, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng. Hà Nội quan tâm đến dân sinh, đến sinh kế của người dân nhưng rõ ràng không thể để một bộ phận mà ảnh hưởng đến đa số.

Thành phố cũng tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức về giao thông xanh và từng bước xây dựng thói quen sử dụng phương tiện công cộng. Việc thay đổi hành vi người dân là yếu tố then chốt để chính sách đi vào thực tiễn. Đây không phải sự thay đổi phương tiện đơn thuần mà là chuyển biến trong tư duy quản lý đô thị, từ ưu tiên cá nhân sang đặt lợi ích cộng đồng, phát triển bền vững, hài hòa với môi trường.

Hệ sinh thái giao thông xanh đang hình thành rõ nét

Từ chủ trương đến thực tiễn, giao thông xanh tại Hà Nội đang hiện diện rõ ràng trên từng tuyến phố. Hiện nay, thành phố đã đưa vào vận hành gần 400 xe buýt sử dụng năng lượng sạch như điện hoặc khí CNG, chiếm khoảng 20% trong tổng số gần 2.000 xe buýt công cộng. Dự kiến đến năm 2026, 100% xe buýt mới sẽ sử dụng điện hoặc năng lượng sạch, thay thế dần phương tiện chạy bằng xăng, dầu.

Hành khi đi tàu điện trên cao tuyến Nhổn - ga Hà Nội

Song song đó, các tuyến đường sắt đô thị - nền tảng giao thông công cộng hiện đại đang từng bước phát huy hiệu quả. Tuyến Cát Linh - Hà Đông vận hành ổn định từ năm 2021, với trung bình 65.000 lượt khách mỗi ngày. Tuyến Metro Nhổn - Ga Hà Nội (đoạn trên cao) khai thác từ tháng 8/2024 đã góp phần giảm tải đáng kể cho các trục đường như Hồ Tùng Mậu, Xuân Thủy, Cầu Giấy. Hai tuyến này đến nay đã vận chuyển hơn 42,6 triệu lượt hành khách, với 60% hành khách sử dụng vé tháng.

Người dân Thủ đô đang dần hình thành thói quen sử dụng giao thông công cộng. Anh Trần Việt Phương, cư dân phường Thanh Xuân, chia sẻ: “Tôi đã chuyển sang đi làm bằng tàu điện gần hai năm nay. Điều này giúp tôi tiết kiệm chi phí, thời gian, lại sạch sẽ, văn minh và an toàn hơn nhiều so với xe cá nhân”.

Không chỉ có buýt và tàu điện, hệ sinh thái giao thông xanh tại Hà Nội đang mở rộng với xe đạp công cộng, taxi điện, xe điện du lịch. Thành phố đã thiết lập 140 trạm cho thuê xe đạp và xe đạp điện với gần 1 triệu lượt sử dụng, mỗi ngày có hơn 700 lượt người đăng ký mới. Những con số này phản ánh xu hướng sử dụng phương tiện xanh đang lan rộng trong cộng đồng.

Anh Phạm Ngọc Hải, sống tại phường Cửa Nam, nhận định xe đạp công cộng là phương tiện, mắt xích kết nối giao thông đô thị: “Ở đâu có nhà ga, điểm dừng buýt, ở đó nên có trạm cho thuê xe đạp. Loại hình này rất phù hợp với cả người dân và du khách tham quan Hà Nội”.

Trong lĩnh vực taxi, nhiều hãng lớn của Thủ đô đã chủ động ký hợp đồng mua và thuê 1.000 xe điện VinFast để thay thế dần đội xe chạy xăng. Các hãng đang kết hợp vận hành trên nền tảng công nghệ, mang lại trải nghiệm hiện đại và thân thiện với môi trường cho khách hàng.

Theo đại diện một số hãng taxi, việc chuyển sang xe điện không chỉ mang lại hiệu quả kinh doanh mà còn khẳng định trách nhiệm môi trường của doanh nghiệp và được khách hàng ủng hộ.

Từ buýt điện, tàu điện, taxi điện đến xe đạp công cộng, hệ thống giao thông xanh của Hà Nội đang dần trở nên đầy đủ, đa dạng và hiệu quả. Đây không còn là mục tiêu trên giấy, mà là hiện thực rõ nét mỗi ngày trên các tuyến phố Thủ đô.

Hà Nội đang không ngừng hoàn thiện hạ tầng và tầm nhìn đô thị phát thải thấp, nơi quyền được sống trong môi trường trong lành được bảo đảm bằng các chính sách mạnh mẽ, hành động cụ thể. Không thể vì một chiếc xe máy cũ mà đánh đổi sức khỏe của cả triệu người. Khi chính sách quyết liệt được dẫn dắt bởi tư duy quản trị hiện đại, sự thay đổi này không còn là điều xa vời. Đó chính là con đường để Hà Nội trở thành đô thị xanh - một thành phố văn hiến, văn minh và đáng sống.

Hoàng Bảo