Gỡ khó trong công tác cán bộ nữ

Sau nhiều năm triển khai, mục tiêu này vẫn chưa đạt được, thậm chí nhiều tỉnh, thành phố không có nữ ở bất cứ vị trí lãnh đạo chủ chốt nào. Ở những nơi đó, liệu đã thực sự có sự bình đẳng và tiến bộ xã hội? Làm thế nào để giải quyết vấn đề kéo dài nhiều nhiệm kỳ này, để đạt được những mục tiêu như kỳ vọng?

Bài 1: Vị thế cán bộ nữ ngày càng được khẳng định

Xây dựng, phát triển vững chắc đội ngũ cán bộ nữ tương xứng với vai trò to lớn của phụ nữ là yêu cầu khách quan, là nội dung quan trọng trong chiến lược công tác cán bộ của Ðảng. Trong suốt chiều dài lịch sử, Đảng đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách, tạo môi trường, điều kiện thuận lợi để tuyển dụng, bồi dưỡng, quy hoạch cán bộ nữ và coi đây là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên trong công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị cũng như thực hiện bình đẳng giới.

Nhiều chuyển biến tích cực cả về lượng và chất

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Non sông gấm vóc Việt Nam do phụ nữ ta, trẻ cũng như già, ra sức dệt thêu mà thêm tốt đẹp, rực rỡ”. Vì vậy, Người cho rằng công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ nữ là một khâu quan trọng trong công tác cán bộ của Đảng. Người nhắc nhở phải “đặc biệt chú ý cất nhắc cán bộ phụ nữ vào các cơ quan lãnh đạo, nhất là các ngành hoạt động thích hợp với phụ nữ”.

Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính gặp mặt các đại biểu phụ nữ tiêu biểu nhân Ngày Phụ nữ Việt Nam 20-10

Thực hiện tư tưởng đó, suốt những năm qua, để phát triển công tác cán bộ nữ, Đảng ta đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách để chỉ đạo thực hiện như: Nghị quyết số 04-NQ/TW về “Đổi mới và tăng cường công tác vận động phụ nữ trong tình hình mớ”; Chỉ thị số 37-CT/TW ngày 16/5/1994 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về “Một số vấn đề công tác cán bộ nữ trong tình hình mới”; Nghị quyết 11 - NQ/TW của Bộ Chính trị về “Công tác phụ nữ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước”; Chỉ thị số 21-CT/TW, ngày 20/1/2018 của Ban Bí thư Trung ương Đảng (khóa XII) “về tiếp tục đẩy mạnh công tác phụ nữ trong tình hình mới”…

Nhờ những chủ trương, chính sách đó, đến nay, Việt Nam đứng thứ 3 trong khu vực ASEAN và thứ 47 trong 187 quốc gia trên thế giới được xếp hạng về bình đẳng giới trong tham chính; đồng thời xếp thứ 87/156 quốc gia về chỉ số thu hẹp khoảng cách giới.

Theo Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà, thời gian qua công tác cán bộ nữ có sự chuyển biến tích cực và đạt được kết quả đáng ghi nhận. Số lượng và chất lượng đội ngũ cán bộ nữ lãnh đạo, quản lý có trình độ ngày càng tăng. Độ tuổi của cán bộ nữ lãnh đạo, quản lý ngày càng trẻ hóa. Vị thế của đội ngũ cán bộ nữ lãnh đạo, quản lý được khẳng định, ghi nhận không chỉ trong nước mà còn ở khu vực và trên thế giới.

Hiện nay, cán bộ nữ tham gia Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIII có 19 người (chiếm 9,5%); có 1 nữ ủy viên Bộ Chính trị; 2 cán bộ nữ trong Ban Bí thư; 1 Phó Chủ tịch nước; 3 nữ bộ trưởng và 1 cán bộ nữ cơ quan thuộc Chính phủ, 10 nữ thứ trưởng và tương đương; 3 nữ ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội và 34 nữ phó chủ nhiệm, ủy viên thường trực ủy ban, cơ quan của Quốc hội.

Tỷ lệ nữ tham gia các cơ quan dân cử tăng so với nhiệm kỳ trước, 151 đại biểu nữ tham gia Quốc hội khóa XV, đạt 30,26% (cao hơn 3,54% so với nhiệm kỳ trước và vượt chỉ tiêu 30%). Tỷ lệ nữ tham gia HĐND cấp tỉnh, cấp huyện đạt 29% (tăng so với nhiệm kỳ trước). Với tỷ lệ này, Việt Nam nằm trong nhóm các nước đứng đầu thế giới có tỷ lệ nữ tham chính cao.

Hà Nội có tỷ lệ cán bộ nữ tham gia hầu hết các cơ quan

Tại Hà Nội, thấm nhuần sâu sắc công tác cán bộ là nhiệm vụ “then chốt” của “then chốt” trong xây dựng Đảng, những nhiệm kỳ gần đây, Thành ủy Hà Nội đã thực hiện nhiều giải pháp quan trọng trong đổi mới toàn diện, đồng bộ, liên thông các khâu để nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ.

Ngay đầu nhiệm kỳ 2020-2025, Thành ủy Hà Nội đã ban hành Nghị quyết Chuyên đề số 04 ngày 31/5/2021 về “Tập trung xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ các cấp nhiệm kỳ 2020-2025 và những năm tiếp theo”, trong đó đặc biệt nhấn mạnh về việc quan tâm, chăm lo đến công tác tạo nguồn cán bộ các cấp, xây dựng đội ngũ cán bộ nữ.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Đinh Tiến Dũng trao Huân chương Lao động hạng Nhất cho Hội Liên hiệp phụ nữ thành phố Hà Nội

Nhờ vậy, Hà Nội là một trong những địa phương có tỷ lệ nữ tham gia hầu hết các cơ quan lãnh đạo từ thành phố tới cơ sở. Hiện nay, Hà Nội có 4 nữ lãnh đạo trong Ban Thường vụ Thành ủy, 11 đồng chí là trưởng, phó các ban Đảng, HĐND thành phố; 26 đồng chí là bí thư, phó bí thư, Phó Chủ tịch HĐND và UBND quận, huyện, thị; 50 giám đốc, phó giám đốc sở, ngành, Đảng ủy Khối, các cơ quan, đơn vị, các nhà trường thuộc thành phố, chủ tịch, phó chủ tịch các đoàn thể.

Tại hội nghị tổng kết 10 năm thực hiện Kết luận số 55-KL/TW, ngày 8/1/2013 của Ban Bí thư Trung ương Đảng (khóa XI) về tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết số 11-NQ/TW của Bộ Chính trị (khóa X) “về công tác phụ nữ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” và sơ kết 5 năm thực hiện Chỉ thị số 21-CT/TW, ngày 20/1/2018 của Ban Bí thư Trung ương Đảng (khóa XII) “về tiếp tục đẩy mạnh công tác phụ nữ trong tình hình mới”, Phó Trưởng ban Dân vận Thành ủy Hà Nội Phùng Văn Dũng cho biết, phụ nữ chiếm khoảng 50,4% trong dân số Thủ đô và chiếm 42,8% tổng số đảng viên Đảng bộ thành phố.

Trong 10 năm qua, công tác phụ nữ đã được các cấp ủy Đảng, chính quyền, quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, tạo điều kiện về cơ chế, chính sách, cùng sự phối hợp chặt chẽ của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội thành phố đã góp phần thúc đẩy bình đẳng giới và sự phát triển toàn diện của phụ nữ Thủ đô.

Với sự quan tâm của Thành ủy Hà Nội, đội ngũ cán bộ nữ của Thủ đô đã trưởng thành cả về số lượng và chất lượng. Tỷ lệ nữ tham gia Ban Chấp hành Đảng bộ 3 cấp nhiệm kỳ 2020 - 2025 tăng so với nhiệm kỳ trước, trong đó cấp thành phố đạt 19,7% (tăng 7,7%); cấp cơ sở 26,3% (tăng 3,6%), cấp huyện 24,1% (tăng 8,03%). 25% Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy là nữ. Tỷ lệ nữ đại biểu Quốc hội khóa XV nhiệm kỳ 2021 - 2026 là 24,13%. Tỷ lệ nữ đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026 tăng so với nhiệm kỳ trước từ 2,4% đến 11,2%.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố, Trưởng ban Vì sự tiến bộ phụ nữ thành phố Hà Nội Lê Hồng Sơn khẳng định, trong những năm qua, quán triệt chỉ đạo của Đảng và Nhà nước về thúc đẩy bình đẳng giới, vì sự tiến bộ của phụ nữ, chỉ đạo của Thành ủy, HĐND, UBND thành phố, Ban Vì sự tiến bộ của phụ nữ thành phố đã triển khai nhiều hoạt động hướng tới mục tiêu bình đẳng thực chất giữa nam và nữ; hỗ trợ phụ nữ phát triển toàn diện, tạo được môi trường để phụ nữ ngày càng khẳng định vị thế và có nhiều cơ hội đóng góp cho xã hội, cộng đồng và Thủ đô.

Còn nhiều mục tiêu đang bỏ ngỏ…

Từ kết quả trên, chúng ta thấy, rõ ràng về mặt chủ trương, chính sách, Đảng và Nhà nước đã luôn quan tâm, tạo điều kiện để phụ nữ tham gia tích cực vào các lĩnh vực của đời sống chính trị, kinh tế, văn hoá và xã hội. Hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật được ban hành đã tạo cơ sở pháp lý cho phụ nữ tham gia đầy đủ, tích cực vào việc quản lý nhà nước.

Các nữ đại biểu tham dự Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng

Đội ngũ cán bộ nữ trên từng vị trí lãnh đạo, quản lý đã không ngừng nâng cao năng lực chuyên môn, trình độ lý luận chính trị, năng lực điều hành; Vận dụng và tổ chức thực hiện nghiêm túc, sáng tạo các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước thuộc lĩnh vực mình phụ trách, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của sở, ngành, địa phương, đơn vị, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, là đại diện tiêu biểu cho hình ảnh người phụ nữ Việt Nam trí tuệ, bản lĩnh, sáng tạo và thanh lịch.

Bà Trương Thị Mai - Thường trực Ban Bí thư, Trưởng ban Tổ chức Trung ương khẳng định, Việt Nam đã có nhiều chuyển biến tích cực về bình đẳng giới và tiến bộ trong công tác cán bộ nữ.

Tuy nhiên, bà Trương Thị Mai cũng thẳng thắn nhìn nhận, tỉ lệ nói trên là chưa cao, thiếu bền vững, chưa tương xứng với tiềm năng và sự đóng góp to lớn của các tầng lớp phụ nữ. Đáng nói là trong số 22 bộ, cơ quan ngang bộ vẫn còn một nửa và 6 cơ quan thuộc Chính phủ không có nữ lãnh đạo chủ chốt. Ngoài ra, 12 tỉnh, thành phố không có nữ ở bất cứ vị trí lãnh đạo chủ chốt nào, tập trung chủ yếu ở khu vực miền Trung. Quốc hội khóa XV (nhiệm kỳ 2021-2026) vẫn còn 2 tỉnh, thành là Cà Mau và Hải Phòng không có nữ đại biểu. Một số mục tiêu mà Đảng mong muốn hiện vẫn chưa thực hiện.

“Nghị quyết số 11/NQ-TW năm 2007 của Bộ Chính trị về công tác phụ nữ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa đặt ra chỉ tiêu tỉ lệ nữ tham gia cấp ủy Đảng từ 25% trở lên, nữ đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp 35 - 40%. Trên thực tế, chưa bao giờ đạt được mục tiêu này”, bà Trương Thị Mai chỉ rõ.

(Còn nữa)