Hướng tới vai trò cửa ngõ trung chuyển quốc tế

Lợi thế nổi bật về hạ tầng và quy hoạch

Theo Quyết định 1579/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, cụm cảng Bà Rịa - Vũng Tàu đã được xác định là cụm cảng đặc biệt - trung chuyển quốc tế trong Quy hoạch phát triển hệ thống cảng biển quốc gia đến năm 2030.

Đây là sự ghi nhận tầm quan trọng của khu vực này không chỉ trong phạm vi vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, mà còn trong chiến lược phát triển logistics của cả nước.

Khu cảng biển Cái Mép - Thị Vải đang đóng vai trò quan trọng đường vận chuyển hàng hoá khu vực và quốc tế

Đến nay, hệ thống cảng biển toàn tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũ đã có hơn 50 dự án, với tổng chiều dài cầu bến hơn 17 km, công suất thiết kế đạt khoảng 152 triệu tấn hàng hóa mỗi năm. Trong đó, 6 dự án bến cảng container có công suất hơn 8,3 triệu TEU/năm.

Đặc biệt, Cái Mép - Thị Vải hiện là cảng duy nhất ở Việt Nam có khả năng tiếp nhận tàu container trên 200.000 DWT, nằm trong nhóm 20 cảng lớn thế giới về tải trọng tàu và 50 cảng hàng đầu về sản lượng container. Đây là lợi thế hiếm có, đưa Cái Mép - Thị Vải trở thành một trong những điểm trung chuyển quan trọng của tuyến vận tải biển quốc tế.

Trong 69 bến cảng đã được quy hoạch, 53 bến đã đi vào hoạt động với tổng vốn đầu tư khoảng 63.000 tỷ đồng. Riêng cụm cảng Cái Mép - Thị Vải hiện có 24 dự án đang hoạt động, sở hữu gần 11 km cầu bến và tổng vốn đầu tư trên 55.000 tỷ đồng.

Toàn bộ hàng container bằng tàu biển trên địa bàn tỉnh đều được xếp dỡ tại cụm cảng này. Năm 2024, sản lượng hàng hóa thông qua hệ thống cảng đạt khoảng 152 triệu tấn, chiếm xấp xỉ 34% tổng lượng container cả nước - một con số ấn tượng thể hiện vị thế đầu tàu của khu vực.

Hướng đến phát triển bền vững và hiện đại

Sau khi hợp nhất cùng Bình Dương và TP Hồ Chí Minh, Bà Rịa - Vũng Tàu cảng biển Cái Mép - Thị Vải có thêm nhiều lợi thế hiếm có để mở rộng không gian kết nối và đáp ứng vai trò trung chuyển quốc tế.

Trong buổi làm việc gần đây giữa Đoàn công tác Bộ Xây dựng do Thứ trưởng Nguyễn Xuân Sang dẫn đầu và UBND TP Hồ Chí Minh, các bên đã trao đổi về nhiều nội dung quan trọng liên quan đến quy hoạch tổng thể, chi tiết và đầu tư xây dựng các dự án hàng hải, cảng biển, đường thủy và ven biển.

Việc hợp nhất tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, TP HCM, Bình Dương đang rộng mở không gian phát triển hệ thống cảng biển

Đáng chú ý, UBND TP Hồ Chí Minh đã kiến nghị Bộ Xây dựng điều chỉnh quy hoạch kéo dài tuyến bến cảng Gemalink 356,9m về phía thượng lưu và bến cảng SSIT 200m về phía hạ lưu, nhằm hình thành tuyến bến thẳng, dài và liên tục - tạo thuận lợi cho việc tiếp nhận tàu trọng tải lớn và nâng cao hiệu quả khai thác.

Thành phố cũng đề xuất giữ nguyên phạm vi ranh giới quy hoạch cảng Gemalink phía sông Vàm Treo Gũi để không ảnh hưởng đến cửa sông và hoạt động của bến Cái Mép Hạ.

Đối với việc mở rộng vùng đất của bến cảng Gemalink, Thành phố kiến nghị Bộ Xây dựng nghiên cứu kỹ lưỡng các tiêu chí kỹ thuật để tránh tác động tới hoạt động khai thác của các khu bến liền kề và luồng đường thủy nội địa. Đồng thời, UBND TP Hồ Chí Minh cũng đề nghị điều chỉnh diện tích Bến Cảng khách quốc tế Vũng Tàu, phù hợp với phương án mặt bằng và quy mô đã được tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu phê duyệt trước đây.

Tăng cường kết nối và khai thác du lịch

Tại buổi làm việc, Thứ trưởng Nguyễn Xuân Sang nhấn mạnh, với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số của TP Hồ Chí Minh, dự báo lượng hàng hóa vận chuyển sẽ rất lớn, đòi hỏi bến bổ sung cho cảng Cần Giờ và bến Cái Mép Hạ. Ông cũng đề nghị phát triển các bến thủy nội địa kết nối với bến cảng Gemalink, đồng thời nghiên cứu ưu tiên bố trí vốn đầu tư công, đấu thầu cho thuê bến tàu chuyên dụng đón tàu khách, khai thác tiềm năng du lịch biển.

Hệ thống logistics trong khu vực được phát huy tối đa

Theo đó, bãi trước khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu cũ sẽ đón lượng tàu khách lớn nhất; Mũi Đèn Đỏ tiếp nhận tàu có tải trọng 60.000 tấn; Bến Nghé và Tân Thuận đón tàu khách dưới 30.000 tấn. Đây là hướng đi giúp kết hợp phát triển vận tải hàng hóa và du lịch biển, tạo thêm động lực tăng trưởng cho cả khu vực.

Với vị thế chiến lược, hạ tầng hiện đại và sự quan tâm từ trung ương lẫn địa phương, cụm cảng Cái Mép - Thị Vải đang từng bước khẳng định vai trò cửa ngõ trung chuyển quốc tế, góp phần đưa Việt Nam vươn tầm trên bản đồ hàng hải thế giới.

Việc tiếp tục hoàn thiện quy hoạch, đầu tư hạ tầng logistics và gắn kết phát triển bền vững sẽ là chìa khóa để Cái Mép - Thị Vải không chỉ là “điểm sáng” của TP Hồ Chí Minh, khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu cũ, mà còn trở thành trung tâm trung chuyển hàng hóa hàng đầu khu vực Châu Á - Thái Bình Dương trong tương lai.

VĂN QUÂN